ย่านศิลปะ 798: เปิดมุมอาร์ตอินดัสเทรียลแห่งปักกิ่ง

798 Art District คืออะไรจริง ๆ

ย่านศิลปะ 798 หรือ 北京798艺术区 เป็นคอมเพล็กซ์วัฒนธรรมแนวเปิดโล่งขนาดใหญ่ในย่าน Dashanzi เขตเฉาหยาง ทางตะวันออกเฉียงเหนือของปักกิ่ง ชื่อ 798 มาจากโรงงานเลขที่ 798 ซึ่งเป็นหนึ่งในโรงงานอิเล็กทรอนิกส์ทหารที่เริ่มสร้างช่วงยุค 1950 โดยมีเยอรมนีตะวันออกส่งวิศวกรมาให้คำแนะนำ ตัวอาคารวางแปลนตามทางเดินกว้างใหญ่ สถาปัตยกรรมโรงงานได้แรงบันดาลใจจาก Bauhaus หลังคาซี่ฟันเลื่อย อิฐโชว์แนว เสาเหล็กสูง 8-10 เมตร

ตั้งแต่ช่วงต้น 2000s ศิลปินกับแกลเลอรี่เริ่มเข้ามาเปลี่ยนโรงงานร้างให้กลายเป็นสตูดิโอและพื้นที่จัดแสดง จากจุดเริ่มต้นแบบลักลอบอยู่ ผ่านไปแค่สิบปี ปัจจุบันกลายเป็นหมุดหมายศิลปะร่วมสมัยอันดับต้น ๆ ของเอเชียตะวันออก ทุกวันนี้ในพื้นที่เก่านี้มีแกลเลอรี่กว่า 200 แห่ง สตูดิโอดีไซน์ ร้านแนวคอนเซ็ปต์ คาเฟ่ และสถาบันศิลปะแนวอินดัสเทรียล

ย่านนี้ตั้งอยู่ในเขต Chaoyang ซึ่งเป็นเขตเมืองที่ใหญ่และอินเตอร์สุดของปักกิ่ง ถ้าคิดจะวางแพลนเที่ยวปักกิ่งครบ ๆ ลองดูคู่มือศิลปะร่วมสมัยปักกิ่ง เพื่อหาคอนเท็กซ์ว่าทำไม 798 ถึงสำคัญในซีนศิลปะของเมืองนี้

ตัวอาคาร: ทำไมถึงสำคัญนัก

โครงสร้างตึกและตัวโรงงานคือเสน่ห์ที่แยกออกจาก 798 ไม่ได้เลย อาคารเหล่านี้ถูกออกแบบด้วยสไตล์ Bauhaus เรียบ ๆ โดยวิศวกรเยอรมันตะวันออก ใช้เทคนิคก่อสร้างความแม่นยำยุคโซเวียต เดินในตรอกหลักจะเห็นโรงงานปลายยาวขนานกัน หลังคาฟันเลื่อยหันออกทางเหนือเพื่อแสงธรรมชาติสม่ำเสมอ ซึ่งกลายเป็นความลงตัวสำหรับศิลปะโชว์ชิ้นใหญ่ ๆ มากกว่าที่คิด

ข้อความยุคเหมาและภาพจิตรกรรมการเมืองยังถูกเก็บไว้ทั่วผนังนอก ไม่ใช่เพื่อล้อเลียน แต่เป็นประวัติศาสตร์จริง หลายแกลเลอรี่นำองค์ประกอบเหล่านี้เข้าไปในดีไซน์ภายในด้วย วางอินสตอลศิลปะร่วมสมัยใต้คำขวัญยุคเก่าให้ตัดกันสุด ๆ ความปะทะของยุคสมัยแบบนี้หาไม่ได้ในย่านศิลปะใหม่ ๆ เลย

แต่ละตรอกกว้าง-แคบต่างกันเยอะ ถนนหลักรอบโรงงาน 798 คึกคักสุดทั้งคนและร้านขายของแนวมวลชน ฝั่งตรอกแคบชายขอบมักเป็นแกลลอรี่เล็ก สตูดิโอ ดีไซน์ และศิลปินในพื้นที่จริงที่กลิ่นอายโรงงานยังอยู่ ไม่ถูกกลืนด้วยร้านค้าหรู

ประสบการณ์เปลี่ยนไปตามช่วงเวลา

ถ้ามาก่อน 10 โมงเช้าของวันทำงาน คุณจะได้เดินเล่นในบรรยากาศเกือบไร้คน คาเฟ่ยังไม่ได้ตั้งโต๊ะนอกร้าน แกลเลอรี่ยังปิด มีแต่แม่บ้านทำความสะอาดกับศิลปินประปรายที่เดินเข้าสตูดิโอ แสงเช้าเฉียง ๆ โดนผนังอิฐและคอนกรีต ยิ่งช่วงใบไม้ร่วงเงาจะสวยมาก

ระหว่าง 11 โมงถึง 2 บ่าย แกลเลอรี่จะทยอยเปิดครบ จังหวะชีวิตกำลังดี ไม่แน่นเกินไป เป็นช่วงที่เยี่ยมชมสบายที่สุด ทั้งแสงในฮอลล์ใหญ่ เจ้าหน้าที่มีเวลาคุย งานใหญ่ ๆ ก็เดินดูไม่ติดคน

สุดสัปดาห์ โดยเฉพาะบ่ายวันเสาร์ 13:00 - 16:00 คนจะเยอะมาก ถนนหลักเต็มไปด้วยนักศึกษา เด็ก ครอบครัว คู่รัก และกรุ๊ปทัวร์ คาเฟ่คิวแน่น นี่แหละช่วงที่ 798 ดูเป็นแหล่งแฮงค์เอาท์มากกว่าศิลปะจริง ๆ ถ้าเน้นดูงานศิลป์ แนะนำมาเที่ยววันธรรมดาดีกว่าเยอะ

เดินเที่ยวรอบย่าน: คู่มือใช้งานจริง

798 Art District ไม่มีทางเข้าเดียว จุดเข้าที่สะดวกสุดอยู่ฝั่งถนน Jiuxianqiao เลียบขอบด้านตะวันตก เดินผ่านประตูเปล่าที่เปิดตลอด ไม่มีแผนที่แจกที่ประตู แต่เช็คในเว็บทางการหรือคาเฟ่บางแห่งจะมีแผนผังปริ๊นท์ให้หยิบได้

มือใหม่ควรเดินไล่แกนกลางจากใต้ขึ้นเหนือ แล้ววนกลับตะวันออกแบบวงกลม จะได้ครบทั้งแกลเลอรี่ใหญ่ ๆ กับอินสตอลในเวลาเดินราว 90 นาที ถ้าชอบเดินดูข้างในแต่ละแห่ง เผื่อเวลาเพิ่มอีก 30–45 นาทีต่อฮอลล์ใหญ่

โซน 751 D-PARK ที่เลขที่ 4 ถนน Jiuxianqiao ก็อยู่ในนี้ ที่นี่ฟีลโรงงานรีโนเวทสำหรับดีไซน์-แฟชั่นมากกว่างานศิลป์จัดเต็ม เป็นส่วนหนึ่งของย่าน 798·751 ที่ควรแวะถ้ามีเวลาทั้งบ่าย

การเดินทาง: วิธีไปและข้อควรรู้

798 Art District อยู่ในย่าน Dashanzi เขตเฉาหยาง ทางตะวันออกเฉียงเหนือของเมือง เดินทางโดยรถไฟฟ้าสถานี Gaojiayuan (สาย 12, 14) หรือรถบัสสาย 403, 418, 593, 851, 854 มาลงแถว Jiuxianqiao Road เวลาเดินทางแตกต่างกันตามต้นทางและจราจร

สำหรับนักเที่ยว ส่วนใหญ่นั่งแท็กซี่หรือ DiDi จะสะดวกสุด จากแถบ Sanlitun ขับไม่เกิน 10–20 นาที (ขึ้นกับรถติด) จาก Wangfujing ราว 25–40 นาที ค่าโดยสารคิดตามมิเตอร์ แจ้งชื่อ “七九八艺术区 (Qījiǔbā Yìshùqū)” คนขับรู้จักหมด เสาร์-อาทิตย์ ถ้าเรียก DiDi ขากลับคอยานานกว่าปกตินิดหน่อย เพราะเรียกได้ช้ากว่ากลางเขตเฉาหยาง

ถ้าคิดจะเที่ยว 798 คู่กับที่อื่นในเฉาหยาง พวกOlympic Park หรือSanlitun ก็อยู่ในระยะเที่ยวครึ่งวันได้โดยไม่ต้องย้อนเข้าศูนย์กลางเมือง

ถ่ายรูปที่ 798

แถวนี้เป็นโลเคชั่นถ่ายรูปยอดฮิตของปักกิ่งยุคใหม่เลย มีเหตุผลชัดเจน เพราะมันรวมทั้งบรรยากาศโรงงานใหญ่ แสงธรรมชาติจากฟันเลื่อย ภาพกราฟิกโฆษณาเมือง และประติมากรรมกลางแจ้งไว้ครบ แสงถ่ายนอกร้านจะสวยสุดตอนเช้า ๆ และช่วงเย็นก่อนพระอาทิตย์ตก

นโยบายถ่ายรูปในแต่ละแกลเลอรี่ไม่เหมือนกัน บางที่เน้นให้ถ่ายแค่ตัวอาคาร ไม่อนุญาตถ่ายงานศิลป์โดยเฉพาะถ้าเป็นนิทรรศการเชิงพาณิชย์ ให้สังเกตป้ายที่ทางเข้า หรือถามเจ้าหน้าที่ถ้าไม่แน่ใจ ส่วนพื้นที่กลางแจ้งและโครงสร้างตึก ถ่ายได้เต็มที่ไม่มีใครว่า

อยากรู้เคล็ดลับถ่ายรูปปักกิ่งให้ภาพออกมาดูไม่ซ้ำใคร ลองดูคู่มือถ่ายภาพปักกิ่ง จะมีบอกจุด เวลาควรมา อุปกรณ์ และมุมดี ๆ ในทั่วเมือง

798 คุ้มค่ากับเวลาคุณไหม? มุมมองตรงไปตรงมา

798 จะคุ้มค่าสำหรับคนที่วางแผนมาแบบมีเป้าหมาย หากสนใจศิลปะจีนและนานาชาติแนวร่วมสมัย ที่นี่แกลเลอรี่จริงจังเยอะมาก และตัวอาคารอินดัสเทรียลก็ทำให้งานธรรมดา ๆ ดูดีขึ้นได้แบบที่แกลเลอรี่ขาวสะอาดไม่อาจเทียบ ถ้าชอบสถาปัตยกรรมยุค 1900s มาก็ยังคุ้ม

แต่โซนถนนหลักตรงกลางตอนนี้เริ่มกลายเป็นแหล่งเดินเล่นสไตล์หรูแบบเดียวกับย่านช็อปปิ้งทั่วไป ร้านของที่ระลึก คาเฟ่แบรนด์ และร้านดีไซน์แทนที่สตูดิโอเดิมหมดแล้ว ความเข้มข้นของประสบการณ์ศิลปะขึ้นกับว่าคุณเจอแกลเลอรี่ที่มีนิทรรศการดีระหว่างรอบนั้นหรือเปล่า และต้องหาข้อมูลมาก่อนไม่งั้นพลาดจุดเด็ดง่าย ๆ

ถ้าหวังว่าจะได้ฟีลพิพิธภัณฑ์ที่ทุกแห่งดีเท่า ๆ กันทั้งย่าน อาจจะผิดหวัง แต่ถ้ามาด้วยใจเปิด ๆ พร้อมจะเดินหลงดูโน่นนี่ รับรองอย่างน้อยจะเจอแกลเลอรี่ที่ใช่สัก 2-3 แห่ง แล้วสถาปัตย์กับประวัติศาสตร์ที่นี่เองก็น่าเดินมากด้วย