Wat Arun: bangkocka Świątynia Świtu nad Chao Phraya

Czym właściwie jest Wat Arun

Wat Arun Ratchawararam Ratchawaramahawihan — skracany przez niemal wszystkich do Wat Arun — to królewska świątynia pierwszej klasy na zachodnim brzegu Chao Phraya w dzielnicy Thonburi. Nazwa oznacza mniej więcej Świątynię Świtu i nawiązuje do hinduskiego boga Aruny, bóstwa wschodzącego słońca. Charakterystyczny centralny prang, czyli wieża w stylu khmerskim, sięga ok. 82 metrów i jest dominantą panoramy Bangkoku widoczną z przeciwległego brzegu.

Z bliska budowla robi wrażenie przede wszystkim dzięki materiałowi pokrywającemu powierzchnię: tysiącom fragmentów chińskiej porcelany, ceramicznych dachówek i kolorowego szkła ułożonych w motywy kwiatowe, postacie mitologiczne i geometryczne mozaiki. Z dystansu wieża mieni się w świetle. Z bliska można rozpoznać poszczególne kawałki niebiesko-białej porcelany, celadonu i różowej ceramiki — wiele z nich pochodziło ze statków handlowych, na których fragmenty służyły jako balast. Ten wybór materiału był pierwotnie praktyczny, ale z czasem stał się w pełni estetyczny.

Kawałek historii, który warto znać

Świątynia stoi w tym miejscu od czasów Ayutthayi, choć obecną formę nadano jej za panowania króla Ramy II na początku XIX wieku, z istotnymi uzupełnieniami za Ramy III. To właśnie podczas trzeciego panowania prang został podwyższony i pokryty porcelanową mozaiką. Zanim Bangkok stał się stolicą w 1782 roku, świątynia przez pewien czas przechowywała Szmaragdowego Buddę, który został później przeniesiony do Wat Phra Kaew po drugiej stronie rzeki.

Pobyt Szmaragdowego Buddy w tym miejscu łączy Wat Arun z narracją założycielską dynastii Chakri — dlatego świątynia ma status królewski. Dziś jest zarówno aktywnym miejscem kultu buddyjskiego, jak i atrakcją turystyczną, a mnisi wciąż mieszkają na terenie kompleksu. Podróżni podpływający od przystani Tha Tien powtarzają trasę, którą kiedyś królewskie procesje przemierzały barkami. Muzeum królewskich barek, położone nieco na północ w Thonburi, przechowuje oryginalne łodzie używane podczas tych ceremonii. Szerszy kontekst bangkockich świątyń znajdziesz w przewodniku po najlepszych świątyniach Bangkoku — tam opisujemy, jak Wat Arun wpisuje się obok Wat Pho, Wat Suthat i kompleksu Wielkiego Pałacu.

Jak zmienia się wrażenie w zależności od pory dnia

Przyjście na otwarcie, ok. 8:00, daje chłodniejsze powietrze i długie cienie, dzięki którym faktura porcelanowej powierzchni pranga jest najlepiej widoczna. Fragmenty porcelany łapią ukośne poranne światło, a kolory wyraźnie się od siebie oddzielają. O tej porze tłumów praktycznie nie ma — głównie tajscy wierni i garstka rannych turystów.

Wizytę w godzinach 11:00–14:00 najtrudniej polecić. Kamienne powierzchnie rozgrzewają się nie do wytrzymania, białe tynkowane fragmenty oślepiają, a kolejka do promu po stronie Tha Tien osiąga szczyt ok. południa, kiedy grupy zorganizowane przemieszczają się po Rattanakosin. Jeśli południe to twoja jedyna opcja, weź wodę, załóż kapelusz i rozważ spędzenie na terenie tylko 30 minut.

Późne popołudnie, od ok. 15:30, to pora, kiedy światło znów zaczyna ci sprzyjać. Słońce opada w stronę Thonburi, a prang jest oświetlony od frontu na zdjęciach robionych z rzeki lub z okolic przystani Maharaj po drugiej stronie. Ok. 17:00 kasa się zamyka, ale osoby, które już weszły, mogą zwykle posiedzieć jeszcze kilka minut. Podświetloną świątynię po zmroku najlepiej podziwiać z drugiego brzegu — z nadrzecznych restauracji i promenad koło Tha Tien — a nie z samego terenu.

Zwiedzanie terenu świątyni

Po kupnie biletu przy bramie wejściowej ścieżka prowadzi do centralnego pranga i mniejszych bocznych prangów w czterech rogach mondopu — kwadratowej platformy otoczonej figurami strażników i mitologicznych stworzeń. Na główny prang można się wspiąć po stromych schodach z czterech stron. Schody są naprawdę strome, miejscami pod kątem ok. 60 stopni, z linowymi poręczami zamiast solidnych barierek. Osoby z problemami z kolanami lub zawrotami głowy powinny rozważyć zatrzymanie się na dolnym tarasie, który i tak oferuje dobre widoki na ceramiczne zdobienia z bliska.

Z górnego tarasu pranga rozciąga się widok przez Chao Phraya na panoramę Rattanakosin — widać iglice Wat Pho, dachy kompleksu Wielkiego Pałacu i ruch łodzi na rzece w dole. Na górze nie ma cienia, więc wspinaczkę najlepiej zaplanować na wczesny poranek lub późne popołudnie.

Na terenie kompleksu znajduje się też sala święceń, czyli bot, w której stoi duży złoty posąg Buddy — według tradycji stworzony pod osobistym nadzorem Ramy II. We wnętrzu jest chłodniej niż na zewnątrz i warto poświęcić mu kilka minut. Kompleks tematycznie łączy się z wyspą Rattanakosin po drugiej stronie rzeki, gdzie Wat Pho i Wielki Pałac znajdują się w odległości krótkiego spaceru od przystani Tha Tien.

Jak dojechać i zasady ubioru

Standardowa droga to łódź Chao Phraya Express Boat do przystani Tha Tien (N8), a stamtąd prom przez rzekę bezpośrednio do przystani Wat Arun. Przeprawa trwa niecałe pięć minut i kosztuje ok. 5 THB. Promy kursują często przez cały dzień. Alternatywnie, taksówki rzeczne i łodzie long-tail mogą dowieźć cię bezpośrednio do przystani Wat Arun, jeśli płyniesz z dalszych odcinków rzeki.

Zasady ubioru są egzekwowane przy bramie wejściowej. Ramiona i kolana muszą być zakryte. Przy bramie można wypożyczyć sarongi, jeśli przyjdziesz w szortach lub bez rękawów, choć w godzinach szczytu może ich zabraknąć. Zamknięte buty nie są wymagane, ale zalecane, jeśli planujesz wspinaczkę — kamienne stopnie bywają śliskie po deszczu lub po wytarciu przez tłumy.

Uwagi dla fotografów

Porcelanowa mozaika jest głównym tematem fotograficznym na terenie świątyni, a zdjęcia makro i zbliżenia nagradzają cierpliwość. Na poszczególnych kafelkach widać wyraziste wzory: koguty, motywy kwiatowe, demony i postacie niebiańskie. Poranne światło ze wschodu oświetla bezpośrednio wschodnią ścianę centralnego pranga i daje najostrzejsze ujęcia detali.

Do ikonicznej kompozycji z rzeką i prangiem musisz stanąć na przeciwległym brzegu. Fragment nadrzecznej promenady przy kompleksie Maharaj na północ od przystani Tha Tien zapewnia niezakłócony widok. Zdjęcia o zachodzie słońca z tej pozycji najlepiej wychodzą od października do lutego, kiedy pora sucha przynosi czystsze niebo. W porze deszczowej od maja do września dramatyczne formacje chmur za wieżą potrafią dać efektowne kadry, choć częściej trafia się płaskie, pochmurne światło.

Jeśli planujesz fotograficzne pół dnia w tej części miasta, trasa od Wat Pho przez prom i dalej po terenie Wat Arun pozwala objąć najwięcej w najkrótszym czasie. Część fotografów idzie też na południe od Wat Arun cichymi uliczkami Thonburi w kierunku Kudi Chin — historycznej dzielnicy z portugalskimi wpływami i zupełnie innym charakterem wizualnym.

Czy Wat Arun jest warta odwiedzin?

Dla osób odwiedzających Bangkok po raz pierwszy i mających więcej niż dwa dni — zdecydowanie tak. Sama przeprawa daje perspektywę z poziomu wody na Chao Phraya, której ulice miasta nie są w stanie zastąpić. Architektoniczne detale na prangu są naprawdę unikalne w skali Bangkoku, a historyczny związek z wczesnym okresem dynastii Chakri nadaje temu miejscu wagę wykraczającą poza walory wizualne.

Podróżnicy, którzy po Wat Pho i Wielkim Pałacu czują przesyt świątyniami, mogą odnieść wrażenie, że Wat Arun to podobny grunt. I coś w tym jest. Tematycznie doświadczenia się nakładają, a kompleks jest mniejszy od tamtych dwóch. Ale sam akt wspinaczki na prang, przeprawa promem i widok w odwrotnym kierunku na Rattanakosin sprawiają, że to odrębne przeżycie, a nie powtórka.

Osoby planujące cały dzień w tej części miasta powinny rozważyć połączenie Wat Arun ze spacerem po Rattanakosin po drugiej stronie rzeki albo kontynuowaniem drogi w głąb Thonburi w kierunku Wat Paknam Phasi Charoen — świątyni, do której dociera znacznie mniej zagranicznych turystów i która oferuje zupełnie inny rodzaj świątynnej atmosfery.