Muzeum Sztuk Pięknych w Ho Chi Minh: kolonialna architektura i wietnamska sztuka

Czym właściwie jest to muzeum

Muzeum Sztuk Pięknych w Ho Chi Minh, znane po wietnamsku jako Bảo tàng Mỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh, zajmuje trzy połączone ze sobą francuskie wille kolonialne przy ulicy Pho Duc Chinh w Dzielnicy 1. Sam budynek jest wystarczającym powodem, by tu zajrzeć. Wzniesiony w latach 1929–1934 jako prywatna rezydencja Hua Bon Hoa (zwanego też Hui-Bon-Hua) — wpływowego chińsko-wietnamskiego kupca i jednej z najbogatszych postaci kolonialnego Sajgonu — kompleks zaprojektował francuski architekt Auguste Delaval w eklektycznym stylu łączącym francuską architekturę kolonialną z chińską ornamentyką. Efekt jest wyjątkowy: blada żółta elewacja z tynku, ozdobne kafle i szerokie werandy wyraźnie różnią się od bardziej europejskich budynków w pobliżu, przy ulicy Dong Khoi.

Nieruchomość przejęto w 1975 roku, przekształcono na cele kulturalne w 1987 roku, a jako muzeum publiczne otwarto w 1992 roku. Dziś gromadzi tysiące dzieł: tradycyjne wyroby lakierowane, malarstwo na jedwabiu, rzeźbę w drewnie, ceramikę i nowoczesne wietnamskie malarstwo olejne — rozmieszczone na wielu piętrach i w licznych galeriach. Kolekcja obejmuje okres od pre-Angkoru po współczesną sztukę wietnamską, ze szczególnie bogatym zbiorem prac z XX wieku powstałych w czasie i po zakończeniu okresu wojennego.

Budynek: co zobaczysz, zanim przekroczysz próg

Od strony ulicy Pho Duc Chinh muzeum zapowiada się ozdobną bramą prowadzącą na zacieniony dziedziniec. Główna willa to trzy kondygnacje starannie utrzymanej architektury kolonialnej: kute żelazne balustrady, ażurowe okiennice pomalowane na zielono i dekoracyjne kafle ceramiczne na stopniach klatki schodowej ze wyraźnymi wpływami chińskimi, mimo ogólnie europejskiego charakteru budynku. To nie jest typowa kolonialna budowla. Architektoniczne warstwy odzwierciedlają rzeczywistą historię społeczną sajgońskiej elity kupieckiej, która swobodnie poruszała się między francuską kulturą administracyjną a chińską tradycją handlową.

Rano światło pada na dziedziniec pod kątem, który wydobywa fakturę tynku i kolory kafli. W południe dziedziniec jest w pełnym słońcu, przez co zacienione wnętrza galerii wydają się przyjemnie chłodne i spokojne. Późnym popołudniem, gdy większość grup wycieczkowych już się rozejdzie, budynek nabiera bardziej kameralnego charakteru, a galerie na górnych piętrach bywają niemal puste. Jeśli zależy ci na fotografowaniu architektury, najlepsze zewnętrzne światło masz rano.

Kolekcja: co naprawdę warto zobaczyć

Stała kolekcja rozłożona jest na parterze i wyższych piętrach głównego budynku, a dodatkowe galerie mieszczą się w przylegających willach. Na parterze znajdziesz zazwyczaj wyroby lakierowane i rzeźby, w tym artefakty z okresu pre-Angkoru i fragmenty kultury Czamów. Pomieszczenia są stosunkowo niewielkie, ale eksponaty potrafią zrobić wrażenie: rzeźbione panele drewniane, brązowe figurki i duże parawany lakierowane o tej głębi, która utrudnia fotografowanie, ale nagradza oglądanie z bliska.

Na wyższych piętrach zgromadzono mocniejszą część kolekcji: wietnamskie malarstwo z XX wieku. Pojawia się tu sztuka propagandowa z okresu wojennego — jedni zwiedzający reagują na nią z nieoczekiwanym wzruszeniem, inni z dyskomfortem. Obie reakcje są uzasadnione. To nie są ugładzone przedstawienia: część prac ma wyraźnie polityczny charakter, a sposób, w jaki kuratorzy podchodzą do tamtego okresu, nie unika trudnych tematów. Obok nich znajdziesz spokojniejsze dzieła w duchu realizmu socjalistycznego: obrazy przedstawiające wiejskie życie, sceny domowe i krajobrazy, które nagradzają cierpliwe, powolne oglądanie.

Galerie współczesne, mieszczące się częściowo w bocznych willach, zmieniają ekspozycję częściej niż reszta i prezentują żyjących wietnamskich artystów. Poziom jest tu bardziej zróżnicowany niż w stałej kolekcji, ale najlepsze prace pokazują dialog między tradycyjnymi technikami wietnamskimi — zwłaszcza lakierem — a współczesnymi zagadnieniami. Sprawdź przy wejściu, co jest aktualnie pokazywane, bo wystawy czasowe mogą znacząco wpłynąć na odbiór całej wizyty.

Praktyczny przewodnik: jak przemieszczać się po muzeum

Kompleks muzealny jest większy, niż sugeruje fasada od strony ulicy. Przeznacz minimum 90 minut, jeśli chcesz obejrzeć wszystkie trzy budynki; 2–2,5 godziny to komfortowy czas na dokładne zwiedzanie. Zacznij od głównego budynku, piętro po piętrze, a następnie przejdź do bocznych will. Oznaczenia są w języku wietnamskim i angielskim, choć tłumaczenia bywają niekompletne. Jeśli zależy ci na kontekście, lektura o historii sztuki wietnamskiej przed wizytą na pewno się opłaci. Muzeum Historyczne w Ho Chi Minh dostarcza przydatnego tła historycznego, na którym kolekcja sztuk pięknych bazuje.

Budynek ma wiele poziomów, a niektóre klatki schodowe są strome. Nie ma potwierdzonego dostępu windowego, dlatego zwiedzający z poważnymi ograniczeniami ruchowymi mogą mieć trudności z dostaniem się na wyższe piętra. Galerie na parterze są znacznie łatwiej dostępne. Ulgowy bilet (15 000 VND) przysługuje osobom z niepełnosprawnościami.

Muzeum znajduje się przy ulicy Pho Duc Chinh, kilka minut pieszo od Targu Ben Thanh na północy i Deptaka Nguyen Hue na wschodzie. Przejazd Grabem z dowolnego miejsca w centrum Dzielnicy 1 kosztuje mniej niż 50 000 VND. Przyjazd motocyklem nie stanowi problemu — na okolicznych ulicach dostępne jest standardowe parkowanie przy krawężniku.

Pora dnia i tłumy zwiedzających

Najspokojniej jest w dni robocze między 9:00 a 11:00. Często zdarza się, że masz całą galerię tylko dla siebie — to rzadkość w dużym miejskim muzeum w Azji Południowo-Wschodniej. Od czasu do czasu zjawiają się grupy szkolne, zwykle w środku poranku, i przez 20–30 minut mogą powodować tłok i hałas na parterze, zanim się rozejdą.

W weekendowe popołudnia pojawia się więcej zwiedzających, szczególnie na dziedzińcu i przy głównej klatce schodowej, które są popularne wśród fotografujących. Same galerie rzadko kiedy robią się na tyle zatłoczone, by było nieprzyjemnie. To nie jest muzeum przyciągające wielkie tłumy turystów tak jak Muzeum Relikwii Wojennych. Odwiedzający to zazwyczaj mieszanka podróżników interesujących się sztuką, lokalnych studentów i wietnamskich rodzin. Przez większość godzin otwarcia atmosfera jest spokojna i nieśpieszna.

Jeśli planujesz cały dzień kulturalnego zwiedzania Dzielnicy 1, muzeum sztuk pięknych dobrze komponuje się z Muzeum Miasta Ho Chi Minh kilka minut stąd, a oba możesz połączyć ze spacerem wzdłuż ulicy Dong Khoi, tworząc półdniowy program łączący architekturę, sztukę i historię bez poczucia pośpiechu.

Szczera ocena: kto wyniesie z tego muzeum najwięcej

Jeśli interesujesz się sztuką wietnamską i masz trochę cierpliwości do spokojnych, refleksyjnych muzealnych doświadczeń, to jest jedno z lepszych miejsc kulturalnych w Ho Chi Minh. Połączenie wyjątkowego budynku z głębią kolekcji — zwłaszcza w zakresie wyrobów lakierowanych i malarstwa z XX wieku — sprawia, że wizyta jest warta poświęconego czasu i skromnej opłaty wstępu.

Jeśli jesteś tu po raz pierwszy i realizujesz krótki program z najważniejszymi atrakcjami, Muzeum Relikwii Wojennych lub Pałac Zjednoczenia mogą być ważniejszymi priorytetami ze względu na kontekst historyczny i polityczny, który oferują. Muzeum sztuk pięknych nagradza tych, którzy przyjeżdżają z myślą o sztuce — nie tych, którzy szukają klucza do zrozumienia najnowszej historii miasta. Część kolekcji nie jest też w pełni opisana po angielsku, co może osłabiać wrażenia u zwiedzających mocno polegających na pisemnych komentarzach.

Podróżnicy z napiętym planem powinni wiedzieć, że muzeum świetnie wpisuje się w plan zwiedzania Ho Chi Minh jako poranny punkt startowy, zanim zrobi się gorąco — resztę dnia możesz wtedy poświęcić na pobliskie atrakcje na świeżym powietrzu.