Muzeum Antropologii UBC: co warto wiedzieć przed wizytą

Muzeum Antropologii UBC: przegląd

Muzeum Antropologii UBC, powszechnie znane jako MOA, stoi na zachodnim krańcu kampusu Uniwersytetu Kolumbii Brytyjskiej, z widokiem na Cieśninę Georgii i góry Wyspy Vancouver. To nie jest miejsce, do którego zagląda się przypadkiem. MOA to instytucja badawcza, żywe archiwum i przemyślana przestrzeń kulturalna, mieszcząca blisko 50 000 obiektów etnograficznych i około 535 000 obiektów archeologicznych.

Najsilniejsza część kolekcji to sztuka i kultura materialna rdzennych ludów Wybrzeża Północno-Zachodniego: totemy, skrzynie wyginane parą, tkane koce, maski ceremonialne oraz monumentalne rzeźby z cedru, które wymagają wysokich sufitów i szerokich przestrzeni, żeby w pełni je docenić. MOA powstało w 1949 roku jako wydział w ramach Wydziału Sztuk UBC, choć historia samej kolekcji sięga wcześniejszych zakupów uniwersyteckich. Obecna siedziba muzeum została otwarta w 1976 roku.

Muzeum mieści się na terenie UBC Point Grey, a wizyta dobrze łączy się ze spacerem po pobliskim Ogrodzie Pamięci Nitobe lub odwiedzinami w Ogrodzie Botanicznym UBC. Sam kampus jest wart odwiedzenia niezależnie od muzeum.

Budynek: betonowo-szklany obiekt Arthura Ericksona

Budynek sam w sobie jest powodem, żeby tu przyjechać. Arthur Erickson, jeden z najbardziej cenionych kanadyjskich architektów, zaprojektował obecną siedzibę MOA z zastosowaniem systemu betonowych ram słupowo-ryglowych, które świadomie nawiązują do konstrukcji longhouses — tradycyjnych domów rdzennych ludów Wybrzeża Północno-Zachodniego. Obiekt otwarto w 1976 roku i nie postarzał się tak jak wiele innych budynków użyteczności publicznej z tamtej dekady. Skala jest imponująca, ale nie przytłaczająca.

Wielka Hala, najbardziej dramatyczna przestrzeń wnętrza muzeum, to wysoka sala ze szklanymi ścianami zwróconymi ku wodzie. Totemy i wielkoformatowe rzeźby stoją na tle gór i nieba, a efekt zmienia się wyraźnie w zależności od pogody i pory dnia. Przy dobrej pogodzie rankiem światło pada na rzeźbiony cedr pod ostrym kątem. W pochmurne południe totemy rysują się jako ciemne sylwetki na szarozielonej panoramie. Żadna z tych wersji nie jest lepsza — to po prostu dwa zupełnie różne doświadczenia.

Za Wielką Halą, w Rotundzie, mieści się Galeria Billa Reida sztuki Wybrzeża Północno-Zachodniego, skupiona wokół monumentalnej ceramicznej rzeźby Reida w kolorze jadeitowej zieleni — Kruk i Pierwsi Ludzie. Reid (1920–1998) był artystą Haidów, którego twórczość bardziej niż jakikolwiek inny pojedynczy dorobek przyczyniła się do spopularyzowania tradycji artystycznych Haidów na całym świecie. Stojąc przed tą pracą, skala i szczegółowość wykonania są trudne do pojęcia tylko na podstawie zdjęć.

Co tak naprawdę zobaczysz: praktyczny przewodnik po muzeum

Po wejściu przez główne lobby większość zwiedzających rusza wprost do Wielkiej Hali. Warto się trochę oprzeć temu impulsowi i poświęcić chwilę galeriom po obu stronach korytarza wejściowego — mieszczą mniejsze prace, tkaniny i obiekty z kultur Azji, Pacyfiku, Afryki i obu Ameryk. Te galerie są odwiedzane rzadziej niż Wielka Hala, a uważna obserwacja naprawdę się opłaca.

Galerie Multiversity, otwarta przestrzeń do przechowywania zbiorów udostępniona w 2010 roku, są naprawdę wyjątkowe w kontekście muzealnym. Około 10 000 obiektów można oglądać w otwartych gablotach i szufladach, pogrupowanych według kultury, a dotykowe ekrany badawcze dostarczają informacji kontekstualnych. To miejsce działa po części jako robocza kolekcja studyjna, a po części jako przestrzeń wystawiennicza. Rodziny ze starszymi dziećmi często spędzają tu dużo czasu, a badacze traktują je jako punkt wyjścia do głębszych poszukiwań.

Na zewnątrz głównego budynku zrekonstruowane domy Haidów i totemy na terenie muzeum są chętnie fotografowane i dostępne bez biletu wstępu. Konstrukcje te powstały z bezpośrednim udziałem rzeźbiarzy Haidów i stoją w miejscu wybranym tak, by być zwróconym ku wodzie — zgodnie z tradycyjną orientacją nadmorskich wiosek. Latem otaczające ogrody są w pełnym rozkwicie i przestrzeń zewnętrzna sprawia wrażenie kompletnej. Zimą totemy rysują się surowo na tle szarego nieba — doświadczenie bardziej ascetyczne, ale równie mocne.

Jeśli planujesz spędzić cały dzień na kampusie UBC, połącz wizytę w MOA z Ogrodem Pamięci Nitobe i Ogrodem Botanicznym UBC, oba w krótkiej odległości spaceru lub jazdy samochodem.

Jak dojechać z centrum Vancouver

MOA dzieli od centrum Vancouver około 20 minut jazdy samochodem w normalnych warunkach drogowych. Płatny parking dostępny jest bezpośrednio przed muzeum oraz w pobliskim Rose Garden Parkade na kampusie. W dni robocze w czasie roku akademickiego parking na kampusie zapełnia się szybko przed południem, dlatego warto przyjechać przed 10:30 lub skorzystać z Rose Garden Parkade jako opcji zapasowej.

Komunikacją miejską kilka linii autobusowych TransLink łączy centrum i stację Broadway-City Hall na linii Canada Line SkyTrain z pętlą UBC Bus Loop. Spacer z pętli do MOA wzdłuż NW Marine Drive zajmuje około 10 minut, można też skorzystać z kampusowego autobusu wahadłowego. Ponieważ trasy i rozkłady jazdy zmieniają się, sprawdź konkretną trasę na translink.ca przed wyjazdem. Podróż z centrum komunikacją miejską trwa zazwyczaj 35–50 minut w zależności od przesiadek.

Szersze informacje na temat poruszania się po Vancouver znajdziesz w naszym przewodniku po komunikacji w Vancouver, który szczegółowo omawia opłaty TransLink, sieć SkyTrain i praktyczne wskazówki dotyczące transportu.

Kontekst kulturowy: dlaczego to muzeum jest ważne

MOA działa w skomplikowanym kontekście instytucjonalnym. Większość kolekcji pochodzi od rdzennych ludów Wybrzeża Północno-Zachodniego — Haidów, Musqueam, Kwakwaka'wakw, Nisga'a i innych — z którymi muzeum utrzymuje bieżące relacje dotyczące repatriacji, kurateli i dostępu kulturowego. Muzeum ma formalne partnerstwo z Narodem Musqueam, na którego tradycyjnym terytorium stoi kampus UBC, a członkowie społeczności Musqueam uczestniczą w interpretacji i zarządzaniu kolekcją.

Ten kontekst kształtuje sposób, w jaki muzeum prezentuje swoją kolekcję. Opisy i materiały interpretacyjne są staranniejsze i bardziej treściwe niż w wielu innych muzeach etnograficznych. Część zbiorów jest dostępna wyłącznie dla członków określonych społeczności rdzennych. Oznacza to, że nie wszystko jest wystawione dla ogółu zwiedzających — warto wiedzieć o tym przed przyjazdem. Muzeum jest wobec tej polityki transparentne, a ona sama odzwierciedla rzeczywiste porozumienia wypracowane we współpracy, a nie arbitralne ograniczenia.

Vancouver leży na tradycyjnych terytoriach Narodów Musqueam, Squamish i Tsleil-Waututh. Galeria Billa Reida sztuki Wybrzeża Północno-Zachodniego w centrum Vancouver oferuje uzupełniające spojrzenie na sztukę Haidów, jeśli chcesz zgłębić tę tradycję dalej.

Informacje praktyczne: dostępność, fotografowanie i co zabrać

MOA jest w pełni dostępne dla osób z niepełnosprawnością ruchową od głównego parkingu i wejścia frontowego. Muzeum dysponuje windami, dostępnymi toaletami i sprzętem ułatwiającym poruszanie się dostępnym na życzenie. Podłoga Wielkiej Hali jest równa i szeroka, co umożliwia swobodne poruszanie się na wózku inwalidzkim i z wózkiem dziecięcym. Na terenie zewnętrznym przy domach Haidów teren może być nierówny, dlatego przy mokrej pogodzie przydatne są buty z dobrą podeszwą.

Fotografowanie na użytek osobisty, niekomercyjny jest co do zasady dozwolone w głównych galeriach, choć w przypadku niektórych obiektów obowiązują ograniczenia wynikające z próśb społeczności, z których pochodzą. Zwracaj uwagę na informacje przy poszczególnych eksponatach. Wielka Hala w porannym świetle to najbardziej fotogeniczna przestrzeń wnętrza w całym budynku. Szerokokątne lub standardowe ogniskowe sprawdzają się tu lepiej niż teleobiektywy — trzeba objąć kadrem zarówno totemy, jak i szklane tło.

Na miejscu działa kawiarnia i dobrze zaopatrzony sklep muzealny specjalizujący się w sztuce rdzennych ludów, rzemiośle i książkach poświęconych kulturom Wybrzeża Północno-Zachodniego i antropologii. Sklep warto odwiedzić niezależnie od galerii. Nawet latem zabierz coś do zarzucenia na siebie — szklane ściany i wysoki sufit Wielkiej Hali sprawiają, że wnętrze bywa chłodne w porównaniu z ciepłym dniem na zewnątrz.

MOA to jedna z mocniejszych pozycji na każdej liście najlepszych muzeów w Vancouver, plasująca się obok Vancouver Art Gallery i Science World pod względem głębi oferty i satysfakcji zwiedzających.

Dla kogo ta wycieczka może nie być warta zachodu

Dojazd na UBC dodaje 45–90 minut czasu w komunikacji miejskiej w obie strony z centrum, a cena biletu wstępu nie jest symboliczna. Osoby z ograniczonym czasem w Vancouver, których priorytetem są widoki nadmorskie, życie nocne lub zakupy, prawdopodobnie lepiej spędzą czas gdzie indziej. Muzeum jest też poważną przestrzenią kulturalną, a nie miejscem rozrywki — dzieci poniżej mniej więcej ośmiu lat mogą uznać wizytę za nudną, choć Galerie Multiversity z szufladami pełnymi eksponatów i ekranami dotykowymi całkiem nieźle trzymają uwagę młodszych zwiedzających.

Jeśli Twoje zainteresowanie sztuką rdzennych ludów Wybrzeża Północno-Zachodniego jest raczej powierzchowne, totemy przy Brockton Point w Stanley Parku są bezpłatne, centralnie położone i stanowią przystępne wprowadzenie w temat bez konieczności wyprawy przez całe miasto. Głębia, jaką oferuje MOA, nagradza tych, którzy przyjeżdżają z prawdziwą ciekawością i czasem, który chcą tu poświęcić.