Muzeum Sztuki Leeum: najpoważniejsza galeria w Seulu

Czym jest Muzeum Sztuki Leeum?

Muzeum Sztuki Leeum, znane po koreańsku jako 리움미술관, czasem nazywane też Leeum, Samsung Museum of Art, stoi na zboczu wzgórza w Hannam-dong — jednej z spokojniejszych i bardziej ekskluzywnych dzielnic mieszkaniowych Seulu. Muzeum powstało, by publicznie udostępnić prywatną kolekcję zgromadzoną przez założyciela Samsunga, Lee Byung-chula — kolekcję, która rozrosła się do około 15 000 dzieł, od celadonu z okresu Goryeo po obrazy najchętniej kupowanych żyjących artystów świata.

Ta instytucja nie stara się przypodobać każdemu. Przy wejściu nie znajdziesz stoisk z gadżetami ani tematycznych budek do zdjęć. Zamiast tego dostępna jest poważna, pięknie utrzymana kolekcja prezentowana w trzech budynkach galerii, z których każdy zaprojektował inny uznany na świecie architekt. Już sama ta decyzja architektoniczna wyróżnia Leeum spośród większości muzeów w Azji Wschodniej.

Architektura: trzy budynki, trzy wizje

Jeszcze zanim spojrzysz na jakikolwiek obraz czy ceramikę, same budynki domagają się uwagi. Muzeum 1 (M1) zaprojektował Mario Botta — szwajcarski architekt znany z geometrycznych ceglanych konstrukcji. Spiralne wnętrze wyłożone jest ciemną terakotą, a naturalne światło spływa przez centralny otwór w sposób, który delikatnie zmienia się w zależności od pory dnia. Poranne wizyty szczególnie warto cenić — nisko padające, ukośne światło kładzie długie cienie na zakrzywionych ścianach.

Muzeum 2 (M2) to dzieło Jeana Nouvela — francuskiego architekta, którego budynki niemal zawsze bawią się nieprzezroczystością i odbiciem. Tutaj zastosował ciemną stalową elewację, która pochłania światło zamiast je odbijać, nadając M2 ciężar i bryłowatość kontrastującą z przezroczystością, jakiej można by się po Nouvelu spodziewać. Wnętrza są bardziej teatralne, idealnie dopasowane do prezentowanych tam dzieł współczesnych.

Muzeum 3 (M3), czyli Samsung Child Education and Culture Center, zaprojektował Rem Koolhaas z OMA. To najbardziej konceptualnie niepokojąca z trzech budowli — beton i szkło zestawione w sposób, który wydaje się celowo niejednoznaczny. Nie każdy łatwo odnajduje się w podejściu Koolhaasa, i szczerze mówiąc, M3 jest najtrudniejszą do nawigowania przestrzenią spośród trzech. Jednak dla odwiedzających zainteresowanych przecięciem architektury i programowania kulturalnego — cierpliwość się opłaca.

Spacer między trzema budynkami przez zagospodarowane przestrzenie na zewnątrz to rzadka okazja, by doświadczyć trzech ważnych głosów architektonicznych obok siebie — na jednym seulskim zboczu. Nawet gdyby kolekcja była przeciętna, same budynki uzasadniałyby wizytę dla każdego zainteresowanego współczesną architekturą.

Kolekcja: koreańskie dziedzictwo i sztuka współczesna

M1 mieści kolekcję tradycyjnej sztuki koreańskiej i jest na stałe bezpłatna. Zgromadzone tu dzieła są wyjątkowe według każdej miary: celadon z epoki Goryeo (X–XIV w.) z charakterystycznym przytłumionym niebieskozielonym szkliwem, które koreańscy garncarze doprowadzili do poziomu nigdzie indziej nieosiągniętego; białe porcelanowe naczynia z okresu Joseon; pozłacane brązowe rzeźby buddyjskie; obrazy tuszem na jedwabiu i papierze. Dla odwiedzających, których kontakt z koreańską sztuką ograniczał się dotąd do reprodukcji rzemiosła ludowego na targach turystycznych, ta kolekcja jest prawdziwym objawieniem. Obiekty prezentowane są bez zbędnego tłoku, co pozwala dokładnie przyjrzeć się formie i powierzchni.

M2 przechowuje kolekcję współczesną, gdzie koreańscy mistrzowie nowoczesności — Lee Ufan i Park Seo-bo — sąsiadują z takimi nazwiskami jak Joseph Beuys, Cy Twombly czy Mark Rothko. Podejście kuratorskie unika przewidywalnego chronologicznego marszu przez historię sztuki; zamiast tego grupuje prace według pokrewieństw konceptualnych i materialnych. To rodzaj kolekcjonerstwa i prezentacji, który odzwierciedla dekady poważnego myślenia instytucjonalnego — nie jest to próba zaimponowania, podjęta w ostatniej chwili. Jeśli planujesz szerszą trasę po seulskich instytucjach artystycznych, połączenie Leeum z wizytą w Narodowym Muzeum Sztuki Nowoczesnej i Współczesnej w Seulu daje pełniejszy obraz tego, jak koreańskie instytucje podchodzą do dwudziestego wieku.

W M2 i M3 regularnie pojawiają się wystawy czasowe. Ich poziom jest konsekwentnie wysoki, a program skierowany raczej ku tematycznym wystawom grupowym niż wielkim retrospektywom. Przed wizytą sprawdź oficjalną stronę — wystawy czasowe mogą wpływać na dostępność poszczególnych sal kolekcji stałej danego dnia.

Zwiedzanie o różnych porach dnia

Poranki w dni powszednie — szczególnie od wtorku do czwartku między 10:00 a 12:00 — to najspokojniejsze godziny. Możesz stać przed naczyniem z celadonu czy płótnem Twombly'ego bez nikogo za plecami, co przy muzeum tej wielkości i jakości jest rzadkim luksusem. Strome, zboczowe położenie sprawia, że poranne światło pada bezpośrednio na terakotową fasadę M1, a wewnętrzna spirala rozbłyskuje w sposób niemożliwy do uchwycenia w płaskim świetle popołudniowym.

W weekendy od późnego poranka ruch jest stały. Sobotnie popołudnia w galeriach sztuki współczesnej M2 bywają tłoczne, zwłaszcza przy popularnej wystawie czasowej. Jeśli odwiedzasz muzeum w weekend, przybycie o otwarciu (10:00) daje ci około 90 minut spokoju, zanim pojawią się wycieczki grupowe i rodziny z dziećmi.

Dojazd i informacje praktyczne

Ze stacji Hangangjin na linii 6 seulskiego metra wychodzimy wyjściem 1 i idziemy pod górę około 400 metrów. Trasa wiedzie lekkim podjazdem i zajmuje około 5 minut w normalnym tempie. Chodnik jest utwardzony i przejezdny w większości obuwia, choć nachylenie może być wyzwaniem dla osób z ograniczoną mobilnością. Muzeum informuje, że na miejscu dostępne są udogodnienia dla osób z niepełnosprawnościami — jeśli masz szczególne potrzeby w tym zakresie, warto skontaktować się z muzeum przed wizytą.

Hannam-dong to jedna z bardziej przyjaznych pieszym ekskluzywnych dzielnic Seulu, z cenionymi kawiarniami i restauracjami skupionymi wzdłuż Itaewon-ro i okolicznych ulic. Okolica leży między Itaewon a Yongsan, co sprawia, że łatwo połączyć wizytę w muzeum z popołudniem w jednej z tych dzielnic. Stacja Itaewon na linii 6 jest tylko jeden przystanek dalej, jeśli po wizycie chcesz kontynuować zwiedzanie głównej ulicy handlowej.

Ceny biletów według najnowszych dostępnych informacji: wstęp do M1 jest zawsze bezpłatny. Bilet łączony na wszystkie trzy muzea (M1, M2, M3) kosztuje ₩20 000. Dostępne są też bilety częściowe: bilet „Blanket: After 1998" obejmujący M1 i M3 kosztuje ₩16 000, a bilet „Contemporary Art Collection" na M1 i M2 — ₩12 000. Mogą obowiązywać ceny specjalne na poszczególne wystawy oraz zniżki dla studentów, seniorów i grup. Przed wizytą sprawdź aktualne ceny na oficjalnej stronie — podane kwoty mogą ulec zmianie.

Fotografowanie i co zabrać ze sobą

Zasady dotyczące fotografowania w galeriach różnią się w zależności od wystawy. W salach kolekcji stałej fotografowanie bez lampy błyskowej jest zazwyczaj dozwolone — zawsze jednak sprawdzaj tabliczki przy wejściu do każdej sali. Przestrzenie zewnętrzne i architektura są fotografowalne bez ograniczeń i naprawdę warte zdjęć. Elewacja M1 w ciepłym popołudniowym świetle oraz widok przez dziedziniec na ciemną stalową powierzchnię M2 — oba motywy wychodzą czysto nawet na aparacie w telefonie.

Na miejscu jest kawiarnia, choć nieduża. Jeśli planujesz dłuższą wizytę, wygodniej jest zjeść wcześniej w jednej z pobliskich restauracji Hannam-dong, niż liczyć na kawiarnię muzealną w godzinach szczytu. Szatnia przyjmuje bagaże — to przydatne, bo spiralne wnętrze M1 z wąskimi korytarzami wystawienniczymi nie sprzyja noszeniu dużych toreb.

Leeum to świetny wybór dla zwiedzających poruszających się po seulskim szlaku sztuki i architektury. Zestawienie go w jednym dniu z wizytą w Dongdaemun Design Plaza tworzy wyrazisty kontrast: jedno muzeum ciche i zboczowe, drugie ogromne i centralne. Dla tych, którzy układają szerszy plan kulturalny po Seulu, przewodnik po najlepszych muzeach Seulu pokazuje, gdzie Leeum plasuje się na tle innych ważnych kolekcji.

Dla kogo to muzeum nie jest?

Leeum nie jest stworzone dla osób z krótką uwagą ani dla tych, których główna motywacja to tło do zdjęć w mediach społecznościowych. Kolekcja wymaga powolnego zaangażowania, a opisy — dostępne po koreańsku i angielsku — są zwięzłe, nie objaśniające. Odwiedzający oczekujący immersywnych, interaktywnych doświadczeń muzealnych popularnych w nowszych instytucjach mogą uznać prezentację za ascetyczną. Rodziny z małymi dziećmi poradzą sobie w bezpłatnej kolekcji M1, ale węższe przestrzenie M2 i abstrakcyjny charakter większości dzieł współczesnych sprawiają, że to mniej idealne miejsce dla bardzo małych zwiedzających niż, na przykład, Narodowe Muzeum Folkloru czy Lotte World.

Jeśli twój plan podróży po Seulu skupia się na historycznych pałacach i zabytkach kultury, a nie na sztuce pięknej, czas prawdopodobnie lepiej spędzisz w Narodowym Muzeum Korei w Yongsan — muzeum obejmującym koreańską historię i kulturę materialną w skali i przystępności odpowiedniej dla szerszego grona odwiedzających. Leeum najlepiej rozumieć jako cel podróży dla tych, którzy konkretnie interesują się sztuką, architekturą lub obiema dziedzinami naraz.