Kampus Illinois Institute of Technology: Mistrzowska lekcja architektury modernistycznej

Czym właściwie jest kampus Illinois Tech

Kampus Miesa na Illinois Institute of Technology to nie jest atrakcja turystyczna w zwykłym sensie. Nie ma tu kas biletowych, audioguide'ów rozdawanych przy wejściu ani tłumów gromadzących się przy wyznaczonych miejscach do zdjęć. Zamiast tego dostajemy coś znacznie rzadszego: cały kampus miejski pomyślany jako jedna spójna wypowiedź architektoniczna, rozłożony na mniej więcej 120 akrach chicagowskiego South Side i zaprojektowany w przeważającej mierze przez jednego z najbardziej wpływowych architektów XX wieku.

Ludwig Mies van der Rohe objął stanowisko dyrektora wydziału architektury Illinois Tech (wówczas Armour Institute of Technology) w 1938 roku – rok przed tym, jak Armour połączył się z Lewis Institute, tworząc obecną uczelnię. W ciągu następnych dwóch dekad zaprojektował ponad dwadzieścia budynków na głównym kampusie, tworząc tym samym najpełniejszy przykład swojej filozofii architektonicznej w skali urbanistycznej. Efektem jest kampus oparty na siatce konstrukcyjnej o module 24 stóp, oblicowany stalowymi ramami i ceglanymi panelami, w którym proporcje każdego okna i każdego przęsła słupowego były opracowywane z precyzją godną rzemieślnika.

Architektura: co tak naprawdę oglądasz

Crown Hall to budynek, do którego przyjeżdża większość odwiedzających – i słusznie. Ukończony w 1956 roku, wpisany na listę Narodowych Zabytków Historycznych, mieści Wydział Architektury. To w gruncie rzeczy wielka szklano-stalowa skrzynka lekko uniesiona nad poziomem terenu, z dachem zawieszonym na czterech szerokich dźwigarach blachownicowych rozpiętych na całej szerokości 120 stóp, bez żadnego słupa wewnętrznego. Efekt od środka to jedna wolna przestrzeń o powierzchni około 18 000 stóp kwadratowych. Z zewnątrz budynek czyta się jako studium absolutnej klarowności: stalowa rama pomalowana na czarno, panele szklane przezroczyste lub mleczne w zależności od wysokości, a całość spoczywa na granitowej platformie, do której prowadzą szerokie, symetryczne schody. Poranne światło rozświetla mleczne dolne panele, a czarne wykończenie stali inaczej pochłania niebo o każdej porze dnia.

Poza Crown Hall kampus nagradza powolne, uważne spacerowanie. Minerals and Metals Research Building (1943) to jeden z wczesnych budynków, które Mies zrealizował w tym miejscu – widać w nim już słownictwo, które będzie dopracowywał przez kolejne piętnaście lat: odsłonięty stalowy szkielet, cegła jako wypełnienie, gładkie powierzchnie. S.R. Crown Hall przyciąga większość aparatów, ale wieże mieszkalne na południowym krańcu kampusu, centrum studenckie Hermann Hall, kaplica i pobliskie budynki pokazują różne aspekty tego samego rygorystycznego podejścia. IIT Tower przy 35th i State, wieżowiec ukończony w 1966 roku, przenosi siatkę Miesa w wymiar pionowy i można go dostrzec z peronu nadziemnego Green Line.

Żeby zrozumieć, jak ten kampus wpisuje się w szerszą architektoniczną historię Chicago, warto zajrzeć do Chicago Architecture Center w centrum miasta, gdzie znajdziesz doskonałe omówienie twórczości Miesa i innych ważnych nurtów w architekturze miasta. Jeśli chcesz połączyć IIT, Loop i nabrzeże jeziora w jedną całość, rejs architektoniczny po rzece pozwala ogarnąć śródmiejski kanon w niecałe 90 minut.

Jak kampus zmienia się w ciągu dnia

Poranne wizyty, szczególnie w dni robocze podczas semestru, dają najostrzejszy kontrast między budynkami a niebem, zanim campus ożyje. Niskie, poziome słońce chwyta krawędzie stalowej ramy Crown Hall i wydobywa siatkę konstrukcyjną w pełnej wyrazistości. Jest na tyle cicho, że słychać wiatr przechodzący przez otwarte przestrzenie między budynkami – Mies zaprojektował je z celową regularną odległością, tworząc serię plenerowych wnętrz, a nie ciągłą zabudowę.

W południe studenci przemierzają kampus między zajęciami, co dodaje skali i sprawia, że schody Crown Hall wyglądają na użytkowane – a to wdzięczny temat do zdjęć. Poza godzinami szczytu kampus nie przypomina zgiełkliwej uczelni miejskiej; ceglano-stalowa paleta pochłania hałas, a płaska topografia South Side sprawia, że widok jest szeroki i spokojny. Latem teren kampusu nabiera nieco bardziej rozluźnionego charakteru – studenci i pracownicy siadają na ławkach przy Hermann Hall.

Warto też rozważyć wizytę wieczorową, jeśli uda ci się trafić o zmierzchu. Mleczne dolne panele Crown Hall, gdy budynek jest oświetlony od środka, wytwarzają jakość światła, która odwraca dzienną relację między pełnym a przezroczystym. W weekendy jest to mniej przewidywalne, bo budynek może nie być wtedy używany – jeśli ten efekt cię interesuje, celuj w wieczór powszedni podczas semestru.

Jak dojechać i jak poruszać się po kampusie

Najwygodniejszy dojazd to CTA Green Line, która zatrzymuje się bezpośrednio przy stacji 35th–Bronzeville–IIT na północnym skraju kampusu. Stacja Red Line Sox–35th jest kilka bloków na zachód i przydaje się, jeśli jedziesz z North Side lub łączysz trasy wzdłuż korytarza Dan Ryan. Z Loop Green Line jedzie mniej więcej 15–20 minut. Na kampusie nie ma wydzielonego parkingu dla gości, a miejsca parkingowe na okolicznych ulicach są miejscami bezpłatne, ale w weekendy rano mogą być zajęte.

Kampus jest na tyle zwarty, że można go spokojnie obejść pieszo bez specjalnego planowania. Crown Hall leży w północnej części głównego kampusu i to logiczny punkt startowy. Stamtąd spacer na południe prowadzi obok kolejnych budynków akademickich i mieszkalnych zaprojektowanych przez Miesa w końcu lat 40. i w latach 50. Mapy kampusu przy wejściach i na stronie IIT pomagają zorientować się, które budynki są które.

Kampus Miesa leży w dzielnicy Bronzeville, która ma własną odrębną historię jako centrum afroamerykańskiego życia kulturalnego w Chicago na początku XX wieku. Jeśli planujesz pełny dzień na South Side, kampus dobrze łączy się z wizytą w Muzeum DuSable Historii Czarnych Amerykanów nieco dalej na północ albo z wyprawą na Museum Campus około dwóch mil na północ wzdłuż jeziora.

Fotografia: na czym się skupić

Kampus nagradza fotografów zainteresowanych geometrią, rytmem i relacją między konstrukcją a światłem – a nie spektakularnymi ujęciami skyline'u czy barwnymi scenami ulicznymi. Crown Hall to główny temat, który fotografuje się inaczej niemal o każdej porze. Szerokie, płaskie schody prowadzące do wejścia tworzą silną geometrię pierwszego planu. Proporcje budynku najlepiej uchwycić z odległości mniej więcej 12–15 metrów, gdzie cała fasada mieści się w standardowej kadrze bez zniekształceń.

Pozostałe obiekty to mniejsze budynki Miesa w pobliżu: gra ich czarnych stalowych ram z czerwoną cegłą i niebem jest stała dla całej jego palety na kampusie. Szukaj wzorów cieni rzucanych przez przęsła konstrukcyjne późnym popołudniem, szczególnie na elewacjach zachodnich. Szerokie kąty dobrze oddają płaski, horyzontalny charakter budynków; kompresja teleobiektywu spłaszcza wskazówki głębi, które czynią kompozycję opartą na siatce czytelną.

Kto powinien tu przyjść, a kto może sobie odpuścić

Kampus Miesa na IIT to naprawdę jedno z najważniejszych miejsc architektonicznych w Stanach Zjednoczonych, ale nie tłumaczy się sam odwiedzającym, którzy przyjeżdżają bez żadnego wcześniejszego zainteresowania ani kontekstu. Jeśli nie pociągają cię pytania o ekspresję strukturalną, proporcje i relację formy z funkcją, kampus wyda się zbiorem dość surowych budynków instytucjonalnych w dzielnicy South Side – a Chicago oferuje znacznie więcej zajmujących sposobów na spędzenie popołudnia.

Dla studentów architektury, projektantów i wszystkich poważnie zainteresowanych historią modernizmu to miejsce niemal obowiązkowe. Kampus oferuje coś, czego nie dają żadne książki ani zdjęcia: doświadczenie przestrzennej sekwencji Miesa w pełnej skali, w prawdziwym kontekście miejskim, podczas dłuższego spaceru. To doświadczenie nie wymaga biletu ani przewodnika, choć znajomość twórczości Miesa przed przyjazdem zdecydowanie je wzbogaca.

Rodziny z małymi dziećmi prawdopodobnie uznają tę wizytę za ograniczoną – nie ma tu żadnych elementów interaktywnych, a atrakcyjność kampusu jest niemal wyłącznie intelektualna. Dla mieszanych grup warto rozważyć połączenie krótkiej wizyty na kampusie z posiłkiem w pobliżu albo wyprawę do Muzeum Nauki i Przemysłu w Hyde Parku, około 20 minut autobusem lub samochodem na południe. Szerszą chicagowską scenę architektoniczną opisuje też obiekty znacznie bardziej dostępne dla szerszej publiczności.

Dostępność i informacje praktyczne

Illinois Tech deklaruje zaangażowanie w dostępność wszystkich obiektów kampusu, koordynowane przez Center for Disability Resources. Teren kampusu jest płaski i w większości utwardzony, co ułatwia poruszanie się na zewnątrz większości odwiedzających. Dostępność poszczególnych budynków różni się w zależności od obiektu – szczególnie w starszych budynkach projektu Miesa, gdzie układ wewnętrzny może stwarzać pewne ograniczenia. Osoby ze szczególnymi potrzebami w zakresie dostępności powinny skontaktować się z uczelnią bezpośrednio przed wizytą.

Zimą chicagowskie mrozy sprawiają, że dłuższe spacery na zewnątrz są niekomfortowe, choć fasadę Crown Hall można szybko obejrzeć ze schodów. Wiosna i wczesna jesień to najwygodniejsze pory roku na powolne, uważne spacerowanie, które ten kampus nagradza. Zabierz dodatkową warstwę niezależnie od pory roku – płaski kampus wystawia cię na wiatr bez osłony, jaką dają gęstsze bloki miejskie.