Taras i Fontanna Bethesda: Najwspanialsze Miejsce Spotkań w Central Parku

Czym właściwie jest Taras Bethesda

Taras i Fontanna Bethesda to architektoniczne serce Central Parku. Leżą w środkowej części parku, przy 72nd Street Cross Drive, w miejscu gdzie formalna aleja Mall spotyka się z naturalnym brzegiem Jeziora. Większość odwiedzających przyciąga fontanna, ale prawdziwym osiągnięciem jest sam taras: dwupoziomowy kompleks z piaskowca, złożony ze schodów, balustrad i podziemnej arkady, ozdobionej rzeźbionymi płytkami, nad którymi rzemieślnicy pracowali przez lata.

Centralna rzeźba fontanny, oficjalnie znana jako Anioł Wód, została zaprojektowana przez Emmę Stebbins i odsłonięta w 1873 roku. Stebbins była pierwszą kobietą, która otrzymała publiczne zlecenie artystyczne w Nowym Jorku – fakt ten nadaje pozornie dekoracyjnemu parkowym elementowi cichą historyczną wagę. Brązowy anioł wznosi się na około 7,9 m nad niecką fontanny, która ma w przekroju około 29 m, co czyni ją jedną z największych fontann w Nowym Jorku.

Architektura i historia miejsca

Budowę Tarasu Bethesda rozpoczęto na początku lat 60. XIX wieku, w ramach oryginalnego planu Greensward autorstwa Fredericka Lawa Olmsteda i Calverta Vauxa. Taras był w większości ukończony już w 1863 roku, choć fontanna pojawiła się dopiero dekadę później. Filozofia projektu była przemyślana: Olmsted i Vaux chcieli stworzyć formalne architektoniczne przejście między uporządkowaną alejką Mall a naturalistycznym Jeziorem – miejsce, gdzie miejska geometria mogłaby rozpłynąć się w otwartej wodzie i niebie.

Podziemna arkada łącząca oba poziomy tarasu zasługuje na chwilę zatrzymania. Sklepiony sufit pokryty jest wiktoriańskimi płytkami Minton – ceramiczną techniką stosowaną powszechnie w angielskich kościołach – a geometryczne wzory zachowały się w zadziwiająco dobrym stanie. Przejście jest często pomijane przez odwiedzających, którzy wybierają schody, przez co w arkadzie panuje spokój nawet wtedy, gdy taras powyżej jest pełen ludzi.

Taras wpisuje się w szerszy kontekst obiektów objętych statusem zabytku w Central Parku. Osoby zainteresowane tym, jak to miejsce wpisuje się w architektoniczne dziedzictwo Nowego Jorku, znajdą więcej informacji w przewodniku po architekturze Nowego Jorku, który opisuje projekt parku na tle innych zabytkowych budowli w pięciu dzielnicach.

Jak zmienia się to miejsce w zależności od pory dnia

Taras wygląda zupełnie inaczej w zależności od tego, kiedy się tu zjawisz. Wczesnym rankiem, mniej więcej między 7:00 a 9:00, dolny plac jest niemal pusty. Fontanna łapie niskokątne wschodnie światło, a szum wody niesie się dalej, bo nie zagłuszają go tłumy. Biegacze mijają taras ścieżkami, ale rzadko się zatrzymują. To najlepszy moment na zdjęcia bez obcych w kadrze.

W weekendowe przedpołudnia, szczególnie między majem a październikiem, grupy turystyczne zaczynają napływać od obu wejść przy 72nd Street. Około południa dolny plac może pomieścić setki osób. Przy podstawie fontanny rozstawiają się muzycy uliczni, a akustyczna misa z otaczającego kamienia wzmacnia wszystko – od gitary po saksofon. W ciepłe sobotnie popołudnie taras funkcjonuje jak nieformalna scena plenerowa, a sam tłum staje się częścią spektaklu.

Późnopopołudniowe światło, zwłaszcza jesienią, pada na Anioła Wód z południowego zachodu i nadaje brązowi głęboki bursztynowy odcień. To prawdopodobnie najbardziej fotogeniczna pora dnia. Jezioro odbija zarówno fontannę, jak i korony drzew za nią, a w tle widać Bow Bridge. Zimowe wizyty mają swój urok w skromniejszej formie: nagie drzewa, mniej ludzi i cisza, której letnie miesiące rzadko pozwalają.

Spacer po tarasie: od górnego poziomu do dolnego placu

Większość odwiedzających podchodzi od strony Mall – wielkiej, obsadzonej drzewami alei Central Parku – i trafia najpierw na balustradę górnego tarasu. Stąd fontanna i Jezioro otwierają się poniżej w jednym szerokim ujęciu. Kamienne balustrady zdobione są płaskorzeźbami czterech pór roku – detal, na który większość ludzi się opiera, nie zdając sobie z niego sprawy.

Na dolny plac prowadzą dwie symetryczne klatki schodowe, ale przez środek konstrukcji tarasu biegnie podziemna arkada. Idąc przez nią, nawet latem odczuwa się wyraźny chłód, a wyłożony płytkami sufit przyciąga wzrok niemal każdego przechodnia. Akustyka jest tu szczególna: głosy niosą się i odbijają echem, nadając przestrzeni jednocześnie kameralny i lekko teatralny charakter.

Na dolnym placu fontanna jest oczywistym centrum uwagi, ale ławki zwrócone ku Jezioru oferują spokojniejszy, bardziej rozległy widok. Po wodzie dryfują łódki z pobliskiej wypożyczalni Central Park Boathouse, a w cieplejsze miesiące kaczki i gęsi śmiało pływają po nieckach fontanny. Ścieżka nad jeziorem prowadzi na zachód w stronę Bow Bridge, który stanowi naturalną kontynuację wizyty.

Taras naturalnie łączy się z dłuższym spacerem po Central Parku, szczególnie w kierunku Strawberry Fields na zachodzie i Zamku Belvedere na północy.

Fotografia przy Fontannie Bethesda

Fontanna należy do najczęściej fotografowanych miejsc w Nowym Jorku, co sprawia, że oryginalność stanowi nie lada wyzwanie. Widok na wprost ze schodów dolnego placu to standardowy kadr. Żeby uchwycić coś innego, ustaw się przy południowej krawędzi dolnego placu i skieruj obiektyw na schody tarasu: fontanna na pierwszym planie, rzeźbiona balustrada powyżej – oba poziomy w jednym ujęciu.

Odbicia w nieckach fontanny wyglądają najlepiej przy spokojnej tafli wody – zazwyczaj wczesnym rankiem, zanim zrobi się wietrzno. Brązowy anioł dobrze wychodzi w rozproszonym świetle pochmurnego dnia, które łagodzi ostre cienie na detalach rzeźby. W południe przy pełnym słońcu posąg może wyglądać płasko. Złota godzina późnym popołudniem, gdy zachodnie światło muska brąz i kamień, to niezawodnie najlepszy moment na zdjęcia.

Dojazd i informacje praktyczne

Najwygodniej dojechać metrem linią B lub C do stacji 72nd Street na Central Park West. Stamtąd wejdź do parku przy zachodnim wejściu przy 72nd Street i idź główną ścieżką na wschód przez rejon Strawberry Fields albo skorzystaj z poprzecznej drogi prowadzącej prosto do Mall i dalej na taras – to około 10 minut spaceru. Alternatywnie, linia 6 do stacji 68th Street–Hunter College wysadza cię przy Fifth Avenue; wejdź do parku przy 72nd Street i idź na zachód przez park – trochę dalej, ale przyjemnie.

Parking wokół Central Parku jest ograniczony i drogi. Dla osób korzystających z komunikacji miejskiej przewodnik po poruszaniu się po Nowym Jorku zawiera szczegółowe informacje o metrze, autobusach i innych opcjach transportu.

Taras jest w dużej mierze dostępny dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich – rampy łączą oba poziomy bez konieczności pokonywania schodów. Podziemna arkada ma równą posadzkę. Ścieżki wokół placu są utwardzone i dobrze utrzymane, choć niektóre boczne alejki w pobliżu parku mogą być nierówne. Osoby z konkretnymi potrzebami w zakresie dostępności powinny sprawdzić aktualne warunki w Central Park Conservancy przed wizytą.

Na samym tarasie nie ma punktów gastronomicznych, ale restauracja i kawiarnia Central Park Boathouse znajdują się w krótkim spacerze na północny wschód, wzdłuż ścieżki nad Jeziorem. W cieplejszych miesiącach przy wejściach do parku przy 72nd Street zazwyczaj stoją wózki z preclem i zimnymi napojami.

Komu ta wizyta da najwięcej

Taras Bethesda nagradza tych, którzy nie spieszą się. Jeśli przejdziesz przez niego w pięć minut po drodze gdzieś indziej, zrobisz zdjęcie fontanny i przeoczysz niemal wszystko: arkadę z płytkami, rzeźbione panele pór roku, sposób, w jaki Jezioro oprawia całą kompozycję widzianą z dolnego placu. Podróżnicy zainteresowani architekturą krajobrazu, wiktoriańskim rzemiosłem dekoracyjnym lub historią nowojorskich przestrzeni publicznych znajdą tu więcej, niż się spodziewają.

Rodziny z dziećmi świetnie tu spędzają czas – otwarty dolny plac daje dzieciom swobodę ruchu, fontanna dostarcza wrażeń zmysłowych, a stąd blisko do zoo w Central Parku i wypożyczalni łódek w Central Park Boathouse. Pary odkrywają, że taras o zmierzchu ma niezawodnie wyjątkowy klimat. Samotni podróżnicy i fotografowie, którzy planują wizytę wczesnym rankiem, zobaczą coś, czego większość odwiedzających nigdy nie doświadcza: to miejsce bez tłumu.

Jeśli planujesz szerszą trasę po Central Parku, Zamek Belvedere na północy i Strawberry Fields na zachodzie to naturalne uzupełnienie wizyty na tarasie. Na cały dzień w parku i okolicy przyda się przewodnik po Nowym Jorku dla pierwszych odwiedzających, który daje szerszy plan działania.

Osoby, które nie przepadają za zatłoczonymi miejscami, powinny wiedzieć, że w letnie weekendy w południe dolny plac bywa naprawdę bardzo wypełniony ludźmi. Taras to nie jest miejsce dla szukających spokoju w tych porach. Kto marzy o cichym Central Parku, znajdzie go łatwiej gdzie indziej – albo tu, przy Bethesdzie, ale przed godziną 9:00.