ตลาดนัด Usaquén: สุดยอดตลาดวันหยุดของโบโกตาในลานยุคโคโลเนียล

ตลาดนัด Usaquén คืออะไร?

Mercado de las Pulgas de Usaquén คือหนึ่งในตลาดนัดกลางแจ้งแนวงานคราฟต์และของเก่าเก่าแก่สุดของโบโกตา จัดทุกวันเสาร์ อาทิตย์ และวันจันทร์หยุดนักขัตฤกษ์บนพื้นที่โคโลเนียลเก่าแก่กลางย่าน Usaquén ทางเหนือสุดของเมือง แผงต่าง ๆ เรียงรายตามถนนหินรอบ Parque de Usaquén แถบ Carrera 6A ระหว่าง Calles 119 กับ 120A แล้วยังขยายไปถึง Carrera 5 ด้วย คนขายทุกแผงอยู่ภายใต้สมาคม Asociación Mercado de las Pulgas de Usaquén เลยดูเป็นระเบียบกว่าตลาดนัดแห่งอื่นที่จัดชั่วคราวในเมือง

ความหลากหลายของสินค้าแทบจะครอบจักรวาล: เซรามิคทาสีมือ ruana ขนสัตว์ (เสื้อคลุมพื้นเมืองโคลอมเบีย), เครื่องเงิน มีทั้งงานประดับมรกตหรือหินกึ่งมีค่า กล้องวินเทจ หนังสือนิยายมือสองภาษาสเปน-อังกฤษ ภาพสีน้ำมันของศิลปินท้องถิ่น หนัง งานเฟอร์นิเจอร์แนวย้อนยุค ของแต่งบ้านแนวพรีโคลัมเบีย ฯลฯ ที่นี่ไม่ได้ขายแต่งานคราฟต์หรือของเก่าอย่างเดียว จุดเด่นคือความเคล้ากันระหว่างสองกลุ่ม ที่ทำให้เดินแต่ละแผงได้ความรู้สึกต่างไป

บรรยากาศ: จัตุรัสโคโลเนียลของ Usaquén

Usaquén ไม่ใช่แค่ย่านหนึ่งในโบโกตา แต่เดิมคือเมืองเล็ก ๆ สมัยโคโลเนียลอยู่ก่อนจะถูกรวมเข้าเมืองตอนโบโกตาขยายตัวขึ้นเหนือในกลางศตวรรษที่ 20 ศูนย์กลางหมู่บ้านดั้งเดิมยังคงรูปแบบเดิมเกือบครบ ทำให้บรรยากาศโดยรอบจัตุรัสยังเหมือนเมืองเก่า: กำแพงขาว หลังคากระเบื้องดินเผาโทนต่ำ โบสถ์เล็ก ๆ มุมถนน และสวนส่วนกลางร่มรื่นด้วยต้นปาล์มและไม้ใบกว้าง

กลิ่นไอประวัติศาสตร์ตรงนี้เองที่เป็นเสน่ห์ของตลาดแห่งนี้ การเดินเล่นหรือเลือกของที่นี่ไม่ใช่การเดินในลานจอดรถหรือพลาซ่าสมัยใหม่ แต่เหมือนเดินในถนนที่อายุก่อนโบโกตาจะขยายตัวหลายรุ่น ย่าน Usaquén รอบตลาดยังเต็มไปด้วยร้านอาหาร ร้านกาแฟ และร้านค้าบูติกในบ้านโคโลเนียลเปลี่ยนฟังก์ชันอีกสารพัด เดินเพลิน ๆ ได้ครึ่งวันแบบไม่ต้องรีบ

บรรยากาศตลาดแต่ละช่วงเวลา

ช่วง 09:00-10:30 วันอาทิตย์คือเวลาที่ตลาดโล่ง เดินสบาย อากาศตอนเช้าบนความสูง 2,640 เมตรสดชื่นเย็น ๆ กลิ่นกาแฟจากคาเฟ่เปิดใหม่ริมถนนกรุ่น ๆ คนขายยังตั้งร้าน บางคนปูผ้ากับพื้น บางคนแขวนผ้าโทนสีสด ๆ บนโครงเหล็ก แสงอ่อน ๆ ตอนเช้าช่วยให้ถ่ายรูปออกมาสวยกว่ากลางวันจ้าจัด

สาย ๆ 11:30 เป็นต้นไป จัตุรัสคนเริ่มแน่นขึ้น ทั้งครอบครัวชาวโบโกตา นักท่องเที่ยวโคลอมเบีย และนักเดินทางต่างชาติ เสียงในตลาดจะคึกคักขึ้น: บางร้านเปิดลำโพงเปิดเพลง cumbia เด็ก ๆ วิ่งปะปนระหว่างโต๊ะขายของ ผู้คนต่อ-รอง-พูดคุยสนุกสนาน เป็นช่วงที่ตลาดมีชีวิตชีวามากที่สุด — คนก็หนาแน่นที่สุดเหมือนกัน

บ่ายสองเป็นต้นไป คนเริ่มทะยอยแยกย้ายไปกินข้าว ร้านอาหารละแวกจัตุรัสเลยเดินกันชิล ๆ มากขึ้น พ่อค้าแม่ค้าก็เริ่มมีเวลาคุยหรือต่อราคาแบบเป็นกันเองมากขึ้น ถ้าอยากต่อรองราคาจริงจัง บ่ายแก่เป็นช่วงเหมาะสุด พอถึงราว 17:00 หลายแผงก็เริ่มเก็บร้านรอก่อนตลาดปิดทางการตอน 17:30

มีอะไรให้น่าหาซื้อ?

เครื่องประดับเป็นหมวดเด่น หลายร้านเน้นเครื่องเงินประดับมรกตหรือหินกึ่งมีค่า ขึ้นอยู่กับคุณภาพแต่โดยรวมจะถูกกว่าร้านใน Zona Rosa มาก ขอเช็คตราประทับเงินก่อนและควรเทียบหลายแผงก่อนตัดสินใจ

ผ้าทอเป็นไฮไลต์อีกอย่าง มีทั้ง mochilas (กระเป๋าสะพายไหล่ทอโดยกลุ่มชนพื้นเมืองทางเหนือโคลอมเบีย), ผ้าห่มขนสัตว์, ผ้าปัก ร้านพวกนี้มักบอกแหล่งที่มาของแต่ละชิ้นให้ฟังได้ เป็นของฝากที่มีความหมาย ขนาดกะทัดรัด เครื่องปั้นดินเผาก็มีทั้งแบบชามเมนูพื้นบ้านและจานทาสีลวดลาย ราคาสมเหตุสมผล ซื้อของเปราะบางกลับก็ไม่ได้เสี่ยงเกินไป

สายวินเทจ-ของเก่า ตลาดนี้วนเวียนไปด้วยเหรียญโบราณ รูปถ่ายยุคกลางศตวรรษ หนังสือปกหนัง และอุปกรณ์เก่าที่ใช้งานไม่ได้แล้ว แผงเหล่านี้ต้องใจเย็นค่อย ๆ ค้นถึงจะสนุก ถ้าเดินตลาดแล้วอยากรู้จักงานคราฟต์โคลอมเบียมากขึ้น ลองแวะ Museo Botero ในย่าน La Candelaria และ Museo del Oro สองพิพิธภัณฑ์ที่จะเห็นรากวัฒนธรรมศิลป์ลึกลงไปของประเทศนี้

ของกินและกาแฟแถบตลาด

ตัวตลาดเองมีแผงอาหารไม่กี่แผง ขาย arepa ผลไม้สด ๆ โรยเกลือบีบมะนาว empanada กับโกโก้ร้อน เน้นรองท้องมากกว่ารสเด็ด แต่ก็ช่วยได้ถ้าอยากเดินตลาดต่อโดยไม่ขาดตอน

ของกินจริงจังต้องออกไปถนนรอบ ๆ จัตุรัส Usaquén มีร้านเด็ดให้เลือกเยอะ (เมื่อเทียบกับขนาดย่าน) หลายร้านตั้งอยู่ในบ้านยุคโคโลเนียลพร้อมลานกลางสวน ถ้าอยากวางแผนเรื่องกินให้ง่าย อ่านรายละเอียดร้านต่าง ๆ ได้ใน คู่มืออาหารโบโกตา ถ้ากาแฟคือ priority ลองหาร้านสเปเชียลตี้แถว Calle 119A ที่เริ่มเยอะขึ้นอย่างเห็นได้ชัดช่วงหลัง ๆ

คู่มือจริงจัง: ไปยังไง อากาศเป็นยังไง ต้องเตรียมอะไร

Usaquén อยู่เหนือสุดของโบโกตา ต้องเดินทางห่างจากใจกลางเมืองหรือจากที่พักย่าน Chapinero หรือ Zona Rosa นั่งแอปเรียกรถ (Uber, Cabify หรือ Didi — ล้วนเรียกได้ในย่านนี้) จากใจกลางจะใช้ราว 20-40 นาที ขึ้นกับสภาพรถติดวันเสาร์อาทิตย์ตอนเช้า ส่วน TransMilenio ขึ้นไปโซนเหนือสุดแล้วเดินหรือต่อบัสอีกนิดหนึ่ง

โบโกตาอากาศเย็นตามความสูง 2,640 เมตร ตอนเช้าส่วนมากแค่ 8-13°C แม้แต่หน้าแล้ง บ่าย ๆ แตะสิบกว่ากลาง ๆ และแดดที่นี่แรงกว่าระดับน้ำทะเลชัดเจน วิธีแต่งตัวคือเน้นเลเยอร์ แจ็กเก็ตบางหรือเสื้อกันหนาวตัวบางสำหรับช่วงเช้าแล้วถอดได้เมื่อสี่เหลี่ยมจัตุรัสเริ่มอุ่น รองเท้าเดินสบายสำคัญมาก (พื้นเป็นหินและทางขรุขระ)

ฝนเป็นปัญหาจริง ฤดูฝนของโบโกตาประมาณเมษา-พฤษภา กับ ก.ย.-พ.ย. แม้หน้าร้อน (ธ.ค.-มี.ค. และ มิ.ย.-ส.ค.) ก็ยังมีฝนบ่ายเป็นบางวัน ตลาดยังเปิดต่อถ้าฝนไม่หนักมาก แต่ถ้าพายุหนัก ร้านกับผู้มาเดินตลาดก็หายไปเยอะเหมือนกัน ถ้าอยากเห็นอากาศแบบละเอียดแต่ละเดือน ลองดูที่ คู่มือสภาพอากาศและภูมิอากาศโบโกตา มีข้อมูลรายเดือนละเอียด

ที่นี่ใช้เงินสดโคลอมเบีย (COP) เป็นหลัก บางร้านรับบัตร แต่หลายเจ้าก็ไม่รับ หรืออาจคิดค่าธรรมเนียมเพิ่ม มีตู้ ATM แถว ๆ ย่านนี้ การพกแบงก์ย่อยจะช่วยให้ต่อรองง่าย ไม่เจอปัญหาคนขายไม่มีทอนแบงก์ใหญ่

เคล็ดลับถ่ายภาพ

ตลาดนี้มีอะไรให้ถ่ายเยอะมาก: สีสันอาคารยุคโคโลเนียล แผงผ้าโลหะซ้อน ๆ กัน หน้าคนขายรุ่นเก๋า แสงอรุณจากทิศตะวันออกตีฟาซาด Parque de Usaquén ได้ดีมากราว 09:30-11:00 ขออนุญาตก่อนถ่ายภาพคน ส่วนใหญ่ใจดีถ้าเราสนใจงานเขามากกว่ามาถ่ายเป็นฉากหลัง

โฟกัสงานทำมือแต่ละชิ้นด้วยเลนส์ใกล้ ๆ จะเห็นรายละเอียดจนรู้สึกถึงฝีมือ ตลาดนี้เลย์เอาต์แบบออแกนิก ทำให้ถ่ายภาพกว้างเข้าท่าได้ยาก เพราะมักจะติดกรอบเต็นท์ สายไฟ หรือรถอยู่พื้นหลังเสมอ แต่แอ็คชั่นของผู้คนบนถนนก็ถ่ายทอดชีวิตตลาดได้ตรง ๆ

ตลาดนี้ “คุ้มค่ามั้ย”?

สำหรับคนมาโบโกตาส่วนใหญ่ — คุ้มค่ะ (ขอพูดตรง ๆ) ที่นี่ไม่ใช่กลุ่มคราฟต์เล็ก ๆ ที่ขายของทำมือแต่ของพื้นที่อย่างเดียว แต่เป็นตลาดขนาดใหญ่หลากประเภท ซึ่งคุณภาพและของแท้ ปะปนของผลิตซ้ำเชิงพาณิชย์บ้าง การมาเดินที่นี่จะสนุกกับการดูรายละเอียดและคุย ถัดต่างกับตลาดเล็กแบบเดินผ่านเร็ว

ความคุ้มค่าอยู่ตรงที่ตลาดรวมกับย่านรอบ ๆ Usaquén เป็นโซนเดินเล่น กินข้าว นั่งชิลในเมืองที่ยังหาบรรยากาศน่ารัก-โปร่ง ๆ แบบนี้ยาก จัตุรัสโคโลเนียลมีบรรยากาศกว่าตลาดนัดในโบโกตาอื่น ๆ ถ้าใครเป็นสายอยากเจอประสบการณ์สั้น ๆ ที่เน้นวัฒนธรรมแบบ curated มาก ๆ อาจชอบ ตลาด Paloquemao มากกว่า (เพราะใกล้ชีวิตประจำวันของคน) แต่ถ้าอยากช็อป เดินเพลิน หรือดูงานหัตถกรรม ใช้เวลาช่วงเช้าหรือบ่าย Usaquén ทำได้ดีจริง ๆ

คนที่ควรคิดซ้ำก่อนมา: ใครพักแถบ La Candelaria หรือโซนใต้ซึ่งต้องขึ้นเหนือไกล ใครมาเที่ยวกลางสัปดาห์ที่ตลาดไม่เปิด หรือใครคาดหวังบรรยากาศเงียบ ๆ ตอนบ่ายวันอาทิตย์ช่วงไฮซีซัน