มูเซโอ มูรัล ดิเอโก ริเวรา: ห้องเดียว งานเดียว ผลงานชิ้นโบว์แดง

นี่คือพิพิธภัณฑ์แบบไหน

Museo Mural Diego Rivera ไม่ใช่พิพิธภัณฑ์สไตล์หมุนเวียนทั่วไป ไม่มีห้องจัดแสดงย่อย ไม่มีร้านขายของที่ระลึกเหมือนที่อื่น และไม่ต้องเดินวนเป็นเขาวงกต ทั้งหมดคือห้องเดียว สร้างขึ้นเพื่อโอบอุ้มงานชิ้นเดียว—'Sueño de una tarde dominical en la Alameda Central' หรือ 'ความฝันของบ่ายวันอาทิตย์ที่อาเลเมดา' จิตรกรรมฝาผนังขนาดราว 15 เมตรผลงานดิเอโก ริเวรา ตัวอาคารนี้มีขึ้นเพื่อปกป้องและโชว์ภาพนี้เท่านั้น จุดเน้นแบบนี้ไม่เหมือนพิพิธภัณฑ์แห่งไหนในเมืองเลย

ริเวราวาด mural ชิ้นนี้ในปี 1947 สำหรับล็อบบี้โรงแรม Hotel del Prado ริม Avenida Juárez ติดสวน Alameda Central แต่เมื่อเกิดแผ่นดินไหวใหญ่ปี 1985 พื้นที่ใจกลางเมืองเก่าพังยับ โรงแรมก็เสียหายหนักจนใช้การไม่ได้ แต่งาน mural กลับรอด เจ้าหน้าที่ตัดสินใจช่วยชีวิต mural เอาไว้ พิพิธภัณฑ์ใหม่จึงเปิดตัววันที่ 19 กุมภาพันธ์ 1988 ที่ Plaza de la Solidaridad เพื่อเป็นบ้านหลังใหม่ของภาพนี้ การที่ mural อยู่รอดในขณะที่เมืองรอบข้างเปลี่ยนแปลงแทบทุกอย่าง ทำให้การมาเยือนที่นี่มีความหมายลึกขึ้นกว่าที่ไกด์บุ๊กจะถ่ายทอดได้

จิตรกรรมฝาผนัง: สิ่งที่คุณจะได้เห็น

ครั้งแรกที่ยืนตรง mural 'ความฝันของบ่ายวันอาทิตย์ที่อาเลเมดา' ต้องใช้เวลาปรับสายตานิดนึงเพราะภาพยาวจนมองไม่ทั่วทีเดียว ริเวรารวบเอาประวัติศาสตร์เม็กซิโกราว 400 ปีมาไว้ในฉากเดียว กลางสวน Alameda Central—สวนสาธารณะที่เก่าแก่ที่สุดของเมือง อยู่ห่างจากพิพิธภัณฑ์นี้ราว 300 เมตรเอง

องค์ประกอบของภาพเต็มไปด้วยบุคคลสำคัญทางประวัติศาสตร์ราว 150 คน บางคนมีป้ายกำกับที่ผนังข้างภาพ บางคนต้องสังเกตเอง Hernán Cortés ยืนกับนักบวชยุคอาณานิคม วีรบุรุษยุคประกาศเอกราชและสงคราม Reform เรียงในโซนศตวรรษที่ 19 ริเวราวาดตัวเองเป็นเด็กอยู่กลางภาพ จูงมือ 'ลา กาตรินา' โครงกระดูกสวมหมวกขนนก ตัวละครดังฝีมือช่างพิมพ์ José Guadalupe Posada ที่ปรากฏในภาพด้วย ฟริดา คาห์โล ยืนอยู่หลังริเวรา วางมือพักบนไหล่เขา ด้านขวาแน่นขนัดด้วย Benito Juárez, Porfirio Díaz, เหล่าทูตต่างชาติในยุคดียาซ ปิดท้ายภาพด้วยฉากการปฏิวัติเม็กซิกัน

ต้องใจเย็น ๆ เดินชมจากซ้ายไปขวาแบบช้า ๆ ตลอดความยาว mural แสงไฟในห้องนี้ออกแบบมาเพื่อลดแสงสะท้อนและช่วยให้ดูรายละเอียดชัดเจนทุกช่วง ใกล้ ๆ แล้วจะเห็นว่าเท็กซ์เจอร์พื้นหลัง เรฟเฟอร์เรนซ์ เสื้อผ้า ประวัติศาสตร์ ล้วนละเอียดกว่าที่คิด ผนังตรงข้ามมีป้ายเล็ก ๆ อธิบายชื่อและบริบทของแต่ละบุคคล (เป็นภาษาสเปน)

บรรยากาศแต่ละช่วงเวลา

พิพิธภัณฑ์เล็กมาก แค่คนเพิ่มขึ้นนิดเดียวบรรยากาศก็เปลี่ยนชัด ๆ ช่วงสายของวันธรรมดาราว 10:30–11:30 เงียบสุด ๆ บางทีก็มีแค่กลุ่มเล็ก ๆ ทำให้ถอยดู mural 15 เมตรจากระยะกว้างได้ง่าย ภายในห้องเย็นสบายกว่าข้างนอกมาก โดยเฉพาะช่วงมีนาคม-พฤษภาคมที่อากาศร้อนจัด

วันอาทิตย์เข้าฟรี คนจึงแห่มากขึ้นโดยเฉพาะครอบครัวคนท้องถิ่นที่ปกติอาจไม่ได้ตั้งใจจ่ายค่าเข้าชม บรรยากาศคึกคักแต่ก็นี่แหละคือจุดประสงค์ของริเวราที่อยากให้ประชาชนเข้าถึงศิลปะอย่างแท้จริง ถ้าอยากชม mural แบบไม่ติดคนให้มากนักมาช่วงเปิด 10:00 จะได้มีมุมสงบก่อนคนจะแน่น

ช่วงสายวันธรรมดามักมีกลุ่มนักเรียนมาทัศนศึกษา ไกด์ท้องถิ่นที่อธิบายภาพให้เด็กฟัง หลายครั้งทำให้ผู้ใหญ่ได้ความรู้เพิ่มตามไปด้วย เพราะไกด์มักชี้รายละเอียดที่คนทั่วไปอาจมองข้ามไป แต่ถ้ามีหลายกรุ๊ปพร้อมกัน เสียงก็จะดังและแน่นจนดู mural ได้ยาก

เดินทาง & บรรยากาศรอบข้าง

พิพิธภัณฑ์อยู่บนลาน Plaza de la Solidaridad ฝั่งตะวันตกของ สวน Alameda Central สถานีรถไฟฟ้าใต้ดิน Hidalgo (สาย 2 และ 3) เดินขึ้นมาก็เจอลานเลย เข้าพิพิธภัณฑ์จากทางออกใช้เวลาไม่ถึงนาที ที่นี่ถือว่าสะดวกสุดในบรรดาพิพิธภัณฑ์ดัง ๆ ของกรุงเม็กซิโกซิตี้

ถนนรอบ ๆ เป็นส่วนหนึ่งของ Centro Histórico ซึ่งแน่นมากด้วยจุดเที่ยวน่าเดินแวะไปเรื่อย ๆ เดินต่อไปอีกไม่ถึง 200 เมตรถึง Palacio de Bellas Artes อยู่ฝั่งตรงข้ามอาเลเมดา ถ้าอยากจัดธีมตามรอย mural ครึ่งเช้า แค่ 2 แห่งนี้ก็แน่นอนเลย โดยเฉพาะ Bellas Artes บนชั้นบนมี mural ใหญ่ ๆ ของริเวราให้ชมหลายรายการ รวมถึง 'Man at the Crossroads'

Avenida Juárez ฝั่งใต้ของ Alameda เดินไปทางตะวันตกแค่ 10 นาทีถึง Paseo de la Reforma ถ้ามาจากฝั่งตะวันออกก็เดินไป Zócalo ราว 15 นาที ย่านนี้จอแจทั้งกลางวัน ร้านรวงพ่อค้าแผงลอยขายของกินริมถนน โลกนอกพิพิธภัณฑ์ชายแดนระหว่างความเงียบเย็นกับกลิ่นข้าวโพดผัดพริกบนเตาไม่กี่ก้าว

รายละเอียดที่ควรรู้

ค่าเข้า 45 เปโซสำหรับบุคคลทั่วไป วันอาทิตย์เข้าฟรีทุกคน และผู้สูงอายุ 60 ปีขึ้นไป เด็กอายุต่ำกว่า 13 ผู้พิการ ข้าราชการบำนาญ ครู นักเรียนที่มีบัตรรับรอง และสมาชิก ICOM รับส่วนลด 50% ต้องแสดงบัตรสมาชิก ทุกอย่างชำระเงินสด เปโซเท่านั้น

พิพิธภัณฑ์นี้บริหารโดย Instituto Nacional de Bellas Artes (INBA) หน่วยงานกลางที่ดูแลแหล่งศิลป์สำคัญ ๆ หลายแห่งในกรุงเม็กซิโกซิตี้ ตัวอาคารเตี้ยและกะทัดรัด จริง ๆ มีประกาศว่าผู้มีความพิการเข้าชมฟรี แต่ข้อมูลรายละเอียดเรื่องทางลาดหรือโครงสร้างสำหรับผู้พิการไม่ได้ลงไว้ในเว็บไซต์ ลองติดต่อพิพิธภัณฑ์โดยตรงหากมีข้อจำกัดด้านการเคลื่อนไหว

ถ้าวางแผนตะลุยโซนประวัติศาสตร์เต็มวัน ดู แผนการเที่ยวเม็กซิโกซิตี้ 3 วัน ได้เลย พิพิธภัณฑ์นี้ตื่นเช้าตั้งหลักให้เร็ว แล้วไปจุดสำคัญ ๆ อย่าง แหล่งโบราณคดี Templo Mayor หรือ National Palace เดินถึงทั้งคู่ (ไม่ถึงกิโลเมตร)

ใครควรมาบ้าง

ถ้าคุณสนใจประวัติศาสตร์เม็กซิกัน ศิลปะการเมือง หรือ mural ศตวรรษที่ 20 ที่นี่ต้องอยู่ในตารางเที่ยว ค่าเข้าไม่แพง ใช้เวลาไม่นาน และ mural นี้ถือเป็นหนึ่งในผลงานที่จัดเต็มทั้งเนื้อหาและชั้นเชิง ใครเป็นมือใหม่มาเมืองนี้แล้วอยากเก็บภาพรวมประวัติศาสตร์เม็กซิโกในแบบย่อยง่าย mural นี้ช่วยชีวิตแน่นอน

แต่ถ้าไม่สนใจภาพวาดหรือประวัติศาสตร์เม็กซิโกเลย อาจจะรู้สึกว่าอยู่กับงานเดียวในห้องเดียว 30 นาทีแล้วยังไม่อิน โดยเฉพาะถ้าเคยไปพิพิธภัณฑ์ใหญ่ ๆ มาแล้ว ที่นี่ไม่มีอะไรให้ชมมากกว่างาน mural หลัก บอร์ดอธิบายไม่กี่จุด และบางทีอาจมีนิทรรศการพิเศษในโซนข้างเคียง ถ้ามีเวลาน้อยมากและต้องเลือก Museo Nacional de Antropología หรือ Bellas Artes อาจต้องวัดใจกัน แต่ถ้ามาแล้วจะเข้าใจชัดว่าพิพิธภัณฑ์นี้มีคอนเซปต์เจ๋ง ๆ ของตัวเอง

สำหรับคนที่ตามรอยงานของริเวราทั่วเมือง แนะนำให้ไป Museo Casa Estudio Diego Rivera ในย่านซานอังเคลด้วย จะเห็นมุมที่เป็นบ้านจริง ๆ ของริเวรา-คาห์โล ทั้งสองจุดนี้รวมกันจะต่อยอดประสบการณ์ได้ครบถ้วน