หน้าต่างไวน์ฟลอเรนซ์ (Buchette del Vino): คู่มือเดินชิลรอบเมือง

หน้าต่างไวน์ฟลอเรนซ์คืออะไร?

Buchette del Vino หรือหน้าต่างไวน์ฟลอเรนซ์ คือช่องเล็กๆ ที่มีกรอบหิน เจาะอยู่บนผนังชั้นล่างของวังยุคเรอเนสซองส์ในโซนเมืองเก่า แต่ละช่องจะสูงและกว้างประมาณขวดไวน์ 1 ขวด มีซุ้มโค้งหินตื้นๆ ปิดด้วยบานประตูไม้หรือเหล็กดูเรียบง่าย มองเผินๆ อาจนึกว่าเป็นของตกแต่งสถาปัตยกรรมหรือดีไซน์เฉยๆ แต่จริงๆ แล้วมันเป็นร่องรอยของระบบค้าขายไวน์จริงๆ ที่มีมายาวนานกว่า 500 ปี

จากการสำรวจของ Buchette del Vino Association พบว่าปัจจุบันยังเหลือหน้าต่างไวน์ที่ระบุจุดได้ราว 180 แห่งทั่วฟลอเรนซ์ สภาพก็ต่างกันไป บางจุดถูกอุดไว้ บางที่เหลือเป็นของประดับ แต่ก็มีจำนวนหนึ่งที่กลับมาเปิดขายไวน์หรือดริ้งก์ให้คนเดินถนนเหมือนในอดีต

ประวัติที่สลักบนหิน: จุดกำเนิดและหน้าที่

หน้าต่างไวน์เหล่านี้เริ่มใช้ปลายศตวรรษที่ 16 ถึงต้นศตวรรษที่ 17 ในสมัยปกครองของเมดิชี ตระกูลขุนนางที่มีไร่องุ่นรอบเนินเขาฟลอเรนซ์ ต้องการขายไวน์ที่เหลือในเมืองโดยไม่ต้องเสียภาษีเต็มหรือเปิดเป็นร้านเหล่า ช่อง buchette เลยเป็นวิธีแก้ที่ฉลาดมาก เขาเจาะช่องบนผนังวังให้คนงานส่งไวน์หรือแก้วดริ้งก์ให้ลูกค้าผ่านหน้าต่างข้างถนน ค้าขายเงินจ่ายมือ ไวน์หมดคืนขวดทางเดิม จบครบโดยไม่ต้องเข้าไปในตึกหรือเปิดใบอนุญาตร้าน

ชื่อของหลายๆ ช่องก็เป็นชื่อราชวงศ์ใหญ่ที่รู้จักดีในยุคเรอเนสซองส์ เช่น Antinori, Frescobaldi, Corsini อย่าง Palazzo Antinori ที่จัตุรัส Piazza degli Antinori ก็ยังเป็นของตระกูลไวน์นี้ถึงปัจจุบัน ความต่อเนื่องของธุรกิจไวน์ในตระกูลสำคัญเหล่านี้กับฟลอเรนซ์ยุคใหม่ คือหนึ่งในเส้นเรื่องที่น่าสนใจขณะเดินเล่นย่านCentro Storicoอยู่

ช่วงศตวรรษที่ 19–20 การขายไวน์ก็เปลี่ยนไปอยู่ในร้านและร้านอาหาร ช่องเหล่านี้ก็เงียบหายไป จนโควิด-19 ปี 2020 บาร์กับคาเฟ่หลายเจ้าก็หยิบช่องไวน์มาใช้ใหม่แบบไม่ต้องสัมผัสคน ได้เสียงฮือฮาทั้งในและนอกประเทศ ทุกวันนี้เริ่มมีร้านที่เปิดหน้าต่างใหม่กันมากขึ้น กลับมาขายดริ้งก์ให้คนบนถนนจริงๆ ตามต้นฉบับ

เดินถนนแล้วจะเห็นหน้าต่างไวน์แบบไหน

เวลามองใกล้ๆ จะเห็นว่าแต่ละช่องมีกรอบหิน pietra serena สีเทาน้ำเงิน เป็นหินทรายแบบเดียวกับที่ใช้ประดับตึกในฟลอเรนซ์ กรอบเรียบไร้ลวดลาย บางจุดมีป้ายแกะสลักระบุเวลาขายไวน์สมัยก่อน เช่น 9:00–14:00 หรือ 17:00–20:00 ถึงป้ายพวกนี้จะไม่ได้ใช้งานจริงในปัจจุบัน แต่ก็เติมบรรยากาศเก๋าให้หน้าต่างไวน์ แบบภาพถ่ายก็ถ่ายทอดไม่หมด

บานประตูไม้ของช่องที่ยังเปิดใช้งานมักจะหนาทึบ ทาสีเข้ม หรือสีถลอกเพราะโดนแดด ทันทีที่ร้านเปิด คุณจะได้ยินเสียงบานประตูไม้กระทบกันก่อนมองเห็นจริง มีมือยื่นออกมา ส่งแก้วไวน์หรือคาราเฟสักใบ แล้วก็หดมือไป มีอารมณ์ย้อนยุคสมัยกลางอยู่พอตัว แม้จะสั่ง Negroni ก็ตาม

แต่จุดที่ปิดใช้งานก็จะล็อกแน่น เหมือนไม่มีอะไรน่าสนใจ ถ้าไม่ก้มมองระดับกำแพงอาจเดินเลยได้เลย เด็กๆ จะสังเกตได้ไวมาก เพราะช่องมันเตี้ยอยู่ในระดับสายตาพอดีกับความสูงของเด็ก

วิธีเดินหาหน้าต่างไวน์ด้วยตัวเอง

ไม่มีทัวร์หน้าต่างไวน์แบบเป็นทางการ อาจจะดูยุ่งยากแต่จริงๆ คือสนุกดี จุดที่มีหน้าต่างเยอะที่สุดอยู่แถว Piazza degli Strozzi, Via delle Belle Donne, Via Santo Spirito กับเส้นระหว่าง Duomo และ Arno ถ้าเดินเชื่อมโซนเหล่านี้แบบไม่รีบจะใช้เวลาราว 30–60 นาที แต่ถ้าได้จิบตามหน้าต่างก็ยืดเวลาไปอีกเยอะ

แผนที่ออนไลน์ของ Buchette del Vino Association คือจุดเริ่มต้นที่แม่นสุด เอาไปเทียบกับเส้นทางเดินเล่นเลียบเส้นทางเดินริมแม่น้ำ Arnoก็ลงตัว เดินเลียบแม่น้ำจาก Ponte Vecchio ไปย่าน Palazzo Strozzi เก็บหน้าต่างได้หลายจุดทั้งถนนฝั่งริมแม่น้ำกับถนนในเมือง ไม่ต้องวกกลับทางเดิม

ถ้าเดินโซนรอบๆPalazzo Strozziจะเห็นว่ามีหน้าต่างไวน์อยู่ใกล้ตัวพระราชวังหลายจุด ตระกูล Strozzi คือหนึ่งในหัวเรือขายไวน์ยุคเรอเนสซองส์ เลยจับคู่กับช่องขายไวน์ได้แบบฟีลย้อนประวัติ คุ้มค่าแก่การเดิน

ช่วงเวลาที่เหมาะและวิธีหลบคน

ช่องไวน์ฝังแนบอยู่กับผนังถนน ไม่ได้เป็นสถานที่มีกำหนดคนเข้า แทบไม่ต้องห่วงคิวยาว ถ้าจะเจอคนรอบช่อง ก็อาจมีสัก 2-3 คนในช่วง Aperitivo ตอนหัวค่ำราว 18.00 น. เท่านั้น ซึ่งเป็นเสน่ห์มากกว่าความวุ่นวาย

เวลาที่เหมาะเดินหาช่องคือบ่ายแก่ๆ ราว 16:00–19:00 แสงยามนี้กระทบหินแกะสลักได้คมสวยที่สุด เหมาะกับถ่ายรูป คนเดินไม่เยอะ แต่ก็ไม่เงียบจนหมดชีวิตชีวา กลางวันฟลอเรนซ์หน้าร้อน อุณหภูมิพุ่งขึ้นมากกว่า 30 องศา เดินยาวจะร้อนอึดอัด แนะนำเลี่ยงเที่ยงถึงบ่ายสามในเดือน ก.ค.–ส.ค.

ฤดูใบไม้ผลิและต้นใบไม้ร่วงคือฤดูกาลที่สบายที่สุดสำหรับเดินเล่นเมืองเก่า ถ้าอยากวางแผนตามฤดูกาล ลองอ่านคู่มือคู่มือช่วงเวลาที่ดีที่สุดในการเยือนฟลอเรนซ์ที่เจาะลึกเรื่องสภาพอากาศและรอบคนเที่ยวแต่ละช่วง

เคล็ดลับถ่ายรูปและรายละเอียดจำเป็น

หน้าต่างไวน์จะถ่ายรูปสวยสุดในแสงธรรมชาติและมีฉากผนังรอบๆ ให้เห็นขนาดจริง ถ้าไม่มีวัตถุเปรียบเทียบ รูช่องจะดูไม่รู้สเกล แนะนำเอามือวางใกล้ๆ หรือถ่ายจากมุมต่ำกว่าระดับตาเล็กน้อย จะโชว์ความจิ๋วและดีไซน์เป็นเฟรมได้เด่น ไม่จำเป็นต้องใช้เลนส์ไวด์ มือถือธรรมดาก็ถ่ายออกมาได้ดีถ้าแดดดี

หน้าต่างที่ยังใช้งานอยู่บนถนนสาธารณะ ถ่ายรูปได้อิสระ แต่บางจุดอยู่ในตึกส่วนตัวที่มีคนอาศัยด้านบน ควรเกรงใจด้วยนิดหน่อย แต่การยืนถ่ายตรงหน้าช่องไม่มีปัญหาเรื่องสิทธิ์เข้าไปในพื้นที่

รองเท้าดีๆ สำคัญมาก พื้นถนนใน Centro Storico ส่วนใหญ่เป็นหินกรวดหรือแผ่นหินที่ลื่นถ้าฝนตก ผู้ใช้วีลแชร์อาจไม่สะดวกเพราะซอยแคบ ไม่ค่อยมีทางลาดและพื้นไม่เสมอ ไม่มีมาตรฐานอำนวยความสะดวกโดยรวม ขึ้นกับถนนแต่ละซอยและปากทางร้านที่ตั้ง

ความจริงแบบตรงไปตรงมา: อะไรใช่ อะไรไม่ใช่

Buchette del Vino ไม่ใช่สถานที่ท่องเที่ยวแบบดั้งเดิม ไม่มีทางเข้า ไม่มีนิทรรศการ ไม่มีเสียงบรรยาย และไม่ได้การันตีว่าคุณจะได้ 'ประสบการณ์' แบบแพ็คเกจ ถ้าคาดหวังว่ามันจะเหมือนพิพิธภัณฑ์ อาจจะผิดหวัง เพราะแต่ละจุดคือประตูเล็กๆ บนกำแพงที่ต่างจากซุ้มหน้าต่างธรรมดาตรงดีไซน์และตำแหน่งเท่านั้น

สิ่งที่ช่องไวน์ให้แทน คือมุมมองใหม่ต่อเมือง — การได้มองผิวถนนแบบละเอียด แล้วเห็นประวัติศาสตร์ซ่อนอยู่แค่ระดับสายตา สำหรับสายเที่ยวที่อินกับแบบนี้ buchette เป็นรายละเอียดที่น่าสนใจในฟลอเรนซ์แบบเงียบๆ แต่ถ้าชอบอะไรที่ต้องมีโชว์ มีโปรแกรมต่อเนื่อง ช่องไวน์ควรเป็นดีเทลแทรกระหว่างทางมากกว่าเป็นเป้าหมายหลัก

นักเดินทางที่ชอบสังเกตรายละเอียดเล็กๆ ในเมือง มักจะได้อะไรเยอะจากจุดไม่เน้นประกาศของฟลอเรนซ์อยู่แล้ว ลองอ่านคู่มืออัญมณีซ่อนเร้นในฟลอเรนซ์ที่จะพาไปหามุมพิเศษอื่นๆ อีกหลายจุด หลายแห่งอยู่ไม่ไกลกลุ่มหน้าต่างไวน์ด้วย