สวนบ็อบโบลี (Giardino di Boboli): มรดกสวนเมดิชีใจกลางฟิเรนเซ่

สวนบ็อบโบลีคืออะไร จริงๆ แล้ว

สวนบ็อบโบลี หรือชื่ออิตาเลียนว่า Giardino di Boboli เป็นสวนประวัติศาสตร์พื้นที่ราว 30 เฮกตาร์ ไต่เนินหลังพระราชวังปิตติในย่านออลตราร์โนของฟิเรนเซ่ ไม่ใช่สวนสาธารณะทั่วไปรอรับคนมาปิกนิกหรือนั่งเล่น แต่เป็นภูมิทัศน์ดีไซน์เด็ดที่มีทั้งเส้นแกนชัดเจน ลานขั้นบันได น้ำพุ ถ้ำ และประติมากรรมเกือบ 200 ชิ้น ส่วนใหญ่สร้างตั้งแต่ศตวรรษที่ 16-17 เกือบจะรู้สึกเหมือนเดินในพิพิธภัณฑ์กลางแจ้งมากกว่าสวนพฤกษศาสตร์ แม้พรรณไม้ตามฤดูกาล ทางเดินไซเปรส และป่าโอ๊คจะเติมบรรยากาศธรรมชาติของจริงเข้าไป

ใครกำลังคิดแบ่งเวลาท่องเที่ยวในฟิเรนเซ่ จุดนี้ต้องไม่มองข้าม ถ้าอยากได้เส้นทางเดินร่มรื่นเงียบสงบพร้อมวิวสวยน่าประทับใจ ที่นี่ตอบโจทย์แน่นอน หรืออยากเข้าใจแนวคิดสวนอิตาเลียนระดับตำนาน สวนนี้ก็เหมาะมาก สิ่งที่ไม่มีแน่ๆ คือความเป็นสวนสาธารณะเดินเพลินๆ สบายๆ — เพราะทางเดินส่วนใหญ่ไม่มีร่มเงา กลางลานเวทีและโซนบนสุดจะร้อนมาก สวนมีเนินเขาเยอะ เดินแต่ละจุดต้องใช้แรงจริง

เรื่องเล่าและบริบททางประวัติศาสตร์

สวนถูกออกแบบขึ้นกลางศตวรรษที่ 16 ให้ตระกูลเมดิชีที่ซื้อพระราชวังปิตติปี 1549 แล้วต้องการสวนสวยคู่พระราชวัง อาศัยหลักการใหม่ยุคเรอเนซองส์ วางแผนแบบเรขาคณิต มีสัญลักษณ์สื่อถึงยุคโรมันโบราณ และผสานตัวอาคารกับธรรมชาติ นักออกแบบคนแรกคือ Niccolò Tribolo ตามด้วย Bartolomeo Ammannati และ Bernardo Buontalenti ซึ่งถ้ำของเขาใกล้ประตูพระราชวังยังเป็นไฮไลต์ขึ้นชื่อ

เมื่อเมดิชียกพระราชวังให้เมืองฟิเรนเซ่ปี 1919 สวนก็ตกเป็นสมบัติของรัฐพร้อมกับคอลเลกชันพระราชวัง ตอนนี้ทั้งพระราชวังปิตติและสวนดูแลโดย Uffizi Galleries สวนบ็อบโบลียังเป็นส่วนหนึ่งของโครงการ Medici Villas and Gardens ที่ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกยูเนสโกตั้งแต่ปี 2013 เพื่อยกย่องงานภูมิทัศน์ยุคเมดิชีทั่วแคว้นทัสคานี

ถ้าคุณอินกับเรื่องราวของตระกูลเมดิชี แนะนำให้ชมสวนคู่กับตัวพระราชวังเลย เพราะPitti Palaceรวบรวมพิพิธภัณฑ์หลายแห่งไว้ รวมถึง Palatine Gallery และตั๋วรวม (€22) เข้าได้ทั้งคู่ ควรตัดสินใจก่อนว่าจะขอเต็มๆ กับสวนหรือจะควบทั้งคอลเลกชันพระราชวังไปเลย

แผนผัง: เดินสวนนี้แล้วเจออะไรบ้าง

เริ่มเข้าจากพระราชวังปิตติ จะเจอลานเวทีใหญ่รูปทรงวงรี เป็นหัวใจของสวนช่วงล่าง เคยใช้สำหรับงานสังสรรค์ของราชวงศ์เมดิชี ตัวพื้นลานลดระดับลงสู่พระราชวังด้านหลังและสูงขึ้นไปเบื้องหน้า กลางลานตั้งเสาโอเบลิสก์อียิปต์จากเมืองลักซอร์นำมาไว้ที่นี่ตั้งแต่ศตวรรษที่ 19 ถ้ามาวันร้อนๆ ลานนี้จะเปิดโล่งให้ความรู้สึกเผชิญแดดเต็มๆ ช่วงเช้าตรู่หรือช่วงที่นักท่องเที่ยวน้อยจะเดินเพลินสุด

จากลานเวที ทางเดินสายหลักจะไต่เนินผ่านอุโมงค์ต้นไซเปรสไปยัง Viottolone ทางเดินสองแถวขนาบด้วยไซเปรสกับต้นโอ๊คยาวเฉียงลงเนิน ฝั่งล่างของสวน เส้นนี้ปลูกตั้งแต่ต้นศตวรรษที่ 17 ถือเป็นจุดที่ดูอลังการสุด ต้นไม้สร้างหลังคาหนาแน่น แสงจะเปลี่ยนตลอดที่เดินผ่าน และสัดส่วนทั้งหมดให้ภาพมุมกว้างที่กล้องถ่ายไม่ค่อยถึงจริงๆ ทางเดินตรงนี้โรยกรวด เดินไม่เรียบแต่เย็นกว่าส่วนอื่น

ส่วนบนสุดจะเจอศาลา Kaffehaus สไตล์โรโคโคเล็กๆ จากศตวรรษที่ 18 ซึ่งถือเป็นจุดชมวิวสูงสุดในสวน มองข้ามหลังคาย่านออลตราร์โนเห็นถึงโดม Duomo และเนินเขาฟิเอโซเลทางเหนือ วิวตรงนี้คนไม่พลุกพล่านเหมือน Piazzale Michelangelo และต้องเดินขึ้นเหนื่อยพอสมควร เลยสงบกว่าแม้ช่วงไฮซีซั่น

Isolotto บ่อน้ำวงรีขนาดใหญ่สุดปลายสวนตอนล่างฝั่งตะวันตก คุ้มค่ากว่าแค่เดินผ่าน กลางบ่อมีน้ำพุประติมากรรมทะเลโดย Giambologna กับ Stoldo Lorenzi เดินข้ามสะพานเล็กๆ ไปถึงได้ เป็นจุดที่นักท่องเที่ยวมักแวะนั่งพักนานกว่าจุดอื่น ถ้าวิวบนเนินคือจุดหมายแนะนำ ลองแวะใกล้ๆ กับForte di Belvedere(มีทางเข้าจากส่วนบนของสวนเมื่อเปิดให้เข้า) จะต่อประสบการณ์วิวเมืองบนเนินแบบเต็มอิ่ม

ช่วงเวลาและบรรยากาศแต่ละฤดู

เริ่มเข้าเช้า (08:15) จะได้สวนช่วงล่างเกือบเป็นส่วนตัว แสงเช้าตกเฉียงสวยโดยเฉพาะบริเวณทางเดินไซเปรสและถ้ำ Buontalenti ใกล้ประตูพระราชวัง หลัง 10:30 กลุ่มทัวร์ทยอยเข้าแถวลานเวทีกับน้ำพุเนปจูน เที่ยงหน้าร้อนโซนเนินบนจะร้อนมากไม่ค่อยมีร่มเงา ทางเดินโรยกรวดจะอบอ้าวในแดด สวนไม่มีจุดเติมน้ำชัดเจนทุกส่วน แนะนำพกน้ำไปเอง

ช่วงเที่ยวสบายสุดคือกลางเมษายนถึงพฤษภาคม กับกันยายนถึงตุลาคม ฤดูใบไม้ผลิจะมีวิสทีเรียกับกุหลาบบานใกล้ลานล่าง สวนจะดูสดใสด้วยสีเขียวโทนหินอ่อน ตุลาคมต้นโอ๊คอิเล็กซ์และ Plane จะเปลี่ยนสี คนบางตา แสงบ่ายวาดบนผิวน้ำ Isolotto สวยน่าทึ่ง

หน้าหนาวสวนนี้ไม่เคยว่างเปล่าแต่คนจะน้อยกว่าหน้าร้อน ไลน์ต้นไซเปรสมองเห็นโครงสร้างชัด ประติมากรรมดูเด่นขึ้นเมื่อไม่มีใบไม้หนาแน่น แสงแดดต่ำๆ ตอนหน้าหนาวเหมาะถ่ายรูปมาก ข้อเสียคือปิดเร็ว (16:30 พ.ย.-ก.พ.) ใครจะมาต้องเผื่อเช้ากว่าเดิม

วิธีเดินทางและทำความเข้าใจก่อนไป

สวนบ็อบโบลีอยู่ในย่านออลตราร์โน ฝั่งใต้แม่น้ำอาร์โนของฟิเรนเซ่ ทางเข้าหลักที่ Piazza de' Pitti 1 อยู่หลังพระราชวังปิตติ โดยเดินจากศูนย์กลางประวัติศาสตร์ให้ข้ามPonte Vecchioแล้วไปต่อทางใต้ตาม Via Guicciardini ประมาณ 10 นาที จากสถานี Santa Maria Novella เดินผ่านกลางเมืองประมาณ 25-30 นาที มีรถประจำทางท้องถิ่นวิ่งย่านนี้และจอดใกล้ Piazza de' Pitti ควรเช็คสายรถปัจจุบันจาก Autolinee Toscane ก่อนวางแผน

สามารถเข้าได้อีกทางจาก Via Romana ฝั่งใต้ (ทางเข้า Annalena) รวมทั้งทางจาก Forte di Belvedere และ Porta Romana ฝั่งตะวันออกและใต้ (เปิดเฉพาะช่วงที่กำหนด) แต่สำหรับมือใหม่แนะนำเข้าทาง Pitti สะดวกสุด ซื้อตั๋วได้ทั้งที่หน้าสวนหรือจองออนไลน์ล่วงหน้ามีค่าธรรมเนียม €3 นัดล่วงหน้าแนะนำช่วงไฮซีซั่น (มิถุนายน-สิงหาคม) และวันหยุดนักขัตฤกษ์อิตาลี เพราะสวนกับพระราชวังคนจะแน่นจัด

สวนนี้เปิดการเข้าถึงแบบบางส่วน พื้นที่เนินรอบลานเวทีล่างเดินได้สะดวกเส้นทางแข็งแรง แต่โซนบนสุดมีเนินสูงและพื้นกรวดเยอะ ผู้ใช้รถเข็นหรือคนที่มีปัญหาการเคลื่อนไหว ควรอ่านข้อมูลการเข้าถึงจากเว็บ Uffizi ทางการก่อน เพราะประสบการณ์จะต่างจากใจกลางเมืองเก่าแบบราบ

รีวิวตรงๆ: ที่นี่คุ้มเวลาคุณไหม?

ใครมาฟิเรนเซ่แล้วดูพิพิธภัณฑ์ดังจนครบ สวนบ็อบโบลีให้ประสบการณ์ต่างออกไปชัดมาก ทั้งเรื่องความกว้างขวาง บรรยากาศโปร่งสบาย และจังหวะเดินที่เนิบกว่า ปล่อยใจเที่ยวค่อยๆ เดินสองชั่วโมง สนุกกว่ารีบเดินวน 45 นาที วางแผนเดินดู Isolotto, Viottolone กับจุดชมวิวต่างๆ จะได้สัมผัสประติมากรรมแบบไม่เฉียดเฉพาะจุด คนที่เลือกแวะสวนแค่ผ่านๆ ระหว่างพระราชวังปิตติกับPiazzale Michelangeloมักออกจากสวนแบบจบแบบเฉยๆ ใครลงทุนเวลาเต็มที่พร้อมแผนการเดิน จะได้หนึ่งในประสบการณ์ที่น่าจดจำของฟิเรนเซ่กลับบ้าน

ถ้ามากับเด็กเล็ก อาจเดินขึ้นเนินลาดเยอะ สวนเหมาะกับเด็กๆ ที่ชอบออกแรงในโซนลานเวทีหรือบ่อน้ำ Isolotto ถ้าอยากได้สวนกะทัดรัดกว่าบ็อบโบลีในออลตราร์โน ลองสวน Bardiniข้างเคียง สวนเล็กกว่า คนไม่แน่น มีเศษวิสทีเรียบานกับวิวเมืองดีเยี่ยมใกล้กัน ถ้าอยากชมพาโนรามาหนักๆ Piazzale Michelangelo เดินง่ายกว่า เห็นวิวกว้างกว่า ไม่ต้องเหนื่อยขึ้นเนิน

สวนเหมาะกับแผนเที่ยวออลตราร์โนเต็มวัน ย่านนี้เดินเล่นเรื่อยๆ ก็เจอแต่ของดี ทั้งBasilica di Santo Spirito และ Cappella Brancacciอยู่ไม่เกิน 15 นาทีจากสวน ถือเป็นทีเด็ดของอินทีเรียร์ยุคเรอเนซองส์ในเมืองนี้ เที่ยวสวนบ็อบโบลีร่วมกับที่นี่ ครบสูตรฝั่งใต้แม่น้ำ โดยไม่ต้องข้าม Arno ตอนกลางวันเลย