ฟาซาดอาร์ตนูโวแห่งแซ็ง-กิลส์: แกลเลอรี่สถาปัตยกรรมกลางแจ้งของบรัสเซลส์

ที่คุณกำลังจะได้เดินชม

ฟาซาดอาร์ตนูโวแห่งแซ็ง-กิลส์ ที่ถูกบันทึกไว้ในนาม 'กลุ่มบ้านอาร์ตนูโว' คือกลุ่มหน้าตึกที่ได้รับการอนุรักษ์ ตั้งอยู่หนาแน่นบนและใกล้ถนน Chaussée de Waterloo ในเขตแซ็ง-กิลส์ เมืองบรัสเซลส์ ทุกหลังได้รับการขึ้นทะเบียนในเดือนพฤษภาคม 2008 และถือเป็นหนึ่งในจุดที่รวมศิลปะสไตล์นี้ไว้หนาแน่นที่สุดในเมือง

เสน่ห์ของที่นี่ไม่ได้อยู่ที่ตึกดังหลังเดียว แต่คือความรู้สึกสะสมเมื่อเดินไปเรื่อย ๆ เจอฟาซาดตกแต่งเหล็กดัด ลายกระเบื้องโมเสก หน้าต่างโค้งหรือลายหินแกะสลักริ้วไหล รวมถึงเส้นสายอ่อนช้อยที่เป็นเอกลักษณ์อาร์ตนูโวในแบบจัดเต็ม บ้านเหล่านี้มีเจ้าของอาศัยจริง ไม่ใช่พิพิธภัณฑ์ ลายละเอียดหรูหรานี้เกิดจากคนยุคนั้นสั่งออกแบบจริง ๆ สะท้อนความทะเยอทะยานของชาวชนชั้นกลางแซ็ง-กิลส์ในช่วงเปลี่ยนศตวรรษที่ 20

รายละเอียดสถาปัตยกรรม: โฟกัสอะไรดี

อาร์ตนูโวเบลเยียมเริ่มรุ่งในทศวรรษ 1890 ถึงจุดสูงสุดราว 1900–1910 งานตกแต่งหยิบแรงบันดาลใจจากธรรมชาติ ในแต่ละฟาซาดแซ็ง-กิลส์นี้ คุณจะเห็นหินแกะสลักเป็นรูปคล้ายสายน้ำ กิ่งไม้ หรือขนหางนกยูง เหล็กดัดบนระเบียง-หน้าต่างมักวนลายใกล้เคียงงานศิลป์มากกว่าวิศวกรรม กระเบื้องสีเขียวอ่อน ฟ้า เหลืองฝังเป็นแพทเทิร์นกับผนังอิฐด้วยฝีมือคมกริบที่ยังทนทานมาถึงทุกวันนี้

ลองซูมดูจุดต่อระหว่างตัวฟาซาดกับถนน บริเวณฐานมักจงใจตกแต่งหินให้หยาบขรุขระ ตัดกับลายละเอียดชั้นบน หลายหลังให้ซิกเนเจอร์สถาปนิกผ่านดีเทลเฉพาะ เช่น กรอบหน้าต่างทรงพิเศษ โมเสกเหนือประตู หรือการจัดลายเหล็กดัดบนจั่วหลังคาต่างจากปกติ ไม่ต้องเป็นแฟนพันธุ์แท้สถาปัตย์ก็สนุกกับการดูได้ แต่ถ้ารู้ประวัติอยู่บ้าง จะเห็นอิทธิพลงานของ Victor Horta ที่กระจายสู่สถาปนิกท้องถิ่นที่อาจไม่ดังแต่ฝีมือจัด

แซ็ง-กิลส์เป็นย่านที่ดีสุดในบรัสเซลส์หากอยากเห็นอาร์ตนูโวเปลี่ยนจากโปรเจกต์ของชนชั้นสูงมาเป็นบ้านคนชั้นกลางทั่วไป สำหรับข้อมูลเชิงลึกเพิ่มเติม ลองดู คู่มือ Art Nouveau ใน Brussels ที่จะอธิบายพัฒนาการของสไตล์นี้ทั่วแต่ละเขตของเมือง

บรรยากาศ: แซ็ง-กิลส์เป็นยังไง

แซ็ง-กิลส์เป็นเขตเมืองแน่นทางตอนใต้ของ Brussels Pentagon ติดกับ Ixelles ทางตะวันออกและ Anderlecht ทางตะวันตก ด้านเหนือก็ติดกับ Gare du Midi สถานีรถไฟนานาชาติหลักที่สุดของบรัสเซลส์ ย่านนี้มีชีวิตชีวาหลากหลายรสชาติ ช่วงรอบสถานีจะเต็มไปด้วยถนนแรงงาน ต่อเนื่องไปที่อยู่อาศัยหรูขึ้นทางใต้ซึ่งเป็นจุดรวมบ้านอาร์ตนูโว

ระหว่างเดินสำรวจแซ็ง-กิลส์ คุณจะผ่านร้านขนมปัง ตลาดของชำ และคาเฟ่ชุมชนที่เน้นรับแขกท้องถิ่นมากกว่านักท่องเที่ยว ที่นี่ไม่ใช่โซนมรดกตกแต่งแบบไร้ชีวิต ฟาซาดอาร์ตนูโวอยู่ติดกับอพาร์ตเมนต์ยุคใหม่อีกมาก กลับยิ่งเน้นให้ของเก่าดูเด่นขึ้น ย่านกว้าง ๆ ของ ย่าน Saint-Gilles ยังมีอะไรน่าสนใจนอกเหนือจากกลุ่มฟาซาดหลัก เช่น ถนนแถว Parvis de Saint-Gilles มีบ้านสไตล์นี้เพิ่ม แถมย่านนี้ก็มีตลาดชาวบ้านครึกครื้น

Horta Museum บ้านและสตูดิโอเดิมของ Victor Horta อยู่ในแซ็ง-กิลส์ ห่างจากกลุ่มฟาซาดเพียงนิดเดียว เป็นอีกไฮไลท์สายอาร์ตนูโวที่ควรเข้าไปดูภายในด้วย

ช่วงเวลาไหนประสบการณ์ต่างกันอย่างไร

ตอนเช้าแต่เช้า ประมาณ 7–9 โมง ถนนเงียบมาก ชาวบ้านทยอยออกจากบ้าน แสงยังนุ่ม ฟาซาดไม่โดนอะไรบัง เหมาะสุดถ้าตั้งใจถ่ายภาพ ลายหินและเหล็กดูชัด ไม่มีเงาจัด หรือรถจอดขวางเหมือนช่วงสายขึ้น

สาย ๆ ย่านนี้เริ่มคึกคัก Chaussée de Waterloo เป็นเส้นรถรางรถบัส เลยมีเสียงชีวิตเมืองตลอด ถนนเส้นรองจะเงียบกว่า ในวันธรรมดาคุณจะเจอแต่ชาวบ้านเดินทำกิจวัตร ไม่ใช่ฝรั่งเที่ยวเป็นกลุ่ม วันหยุดคนมากขึ้นแต่ก็ไม่ถึงขั้นแออัดแบบ Grand-Place

ช่วงบ่ายแก่ ๆ ฤดูใบไม้ผลิ-ร้อนคือเวลาฟีลดีสุดสำหรับมาเดินแถบนี้ แดดเย็นส่องข้ามมาทางตะวันตกเฉียงใต้ เงางานหินดูเด่น เหล็กดัดสวยเข้มขึ้น คาเฟ่ริมทางก็มีคนนั่งเล่น ย่านนี้ดูมีชีวิตจริง ไม่ใช่โซนอนุรักษ์ซีด ๆ งานสถาปัตยกรรมจึงดูมีเรื่องราวในประวัติศาสตร์มากกว่าของโชว์ตามตู้

การเดินทางไป-กลับและเคล็ดลับการเดินชม

กลุ่มฟาซาดตั้งอยู่ที่ Chaussée de Waterloo 248, แซ็ง-กิลส์ เดินทางจากย่านกลางเมืองบรัสเซลส์ขึ้นรถสาธารณะไปยัง Gare du Midi แล้วเดินขึ้น Chaussée de Waterloo ใช้เวลาราว 15 นาที ระหว่างเดินจากสถานีจะได้เห็นย่านคึกคักและเปลี่ยนบรรยากาศไปโซนที่อยู่อาศัยสงบขึ้น ฟาซาดสวย ๆ ก็เริ่มปรากฏเรื่อย ๆ ตลอดเส้นทาง

เมื่อมาถึงย่านนี้แล้ว ทุกอย่างอยู่ใกล้กัน ฟาซาดที่อยู่ในกลุ่มหลักเดินชมได้ง่าย ๆ ใส่รองเท้าพื้นเรียบธรรมดาก็เดินสบาย ทางราบ ไม่มีขั้นบันไดหรือทางลาดชัน คนใช้วีลแชร์เดินทางเท้าสะดวก ยกเว้นจุดขอบฟุตบาทบางจุดที่อาจไม่เนียนเท่าไหร่เพราะเป็นถนนเก่า

ถ้าอยากรวมฟาซาดในแพลนเดินสายสถาปัตย์ที่กว้างขึ้น Horta Museum ก็เป็นอีกจุดที่ควรเริ่มหรือจบเที่ยวในวันเดียวกัน ใช้เวลาชมพิพิธภัณฑ์ 2 ชั่วโมง และเดินดูฟาซาดกลางแจ้งราว 1 ชั่วโมงครึ่ง กำลังดี

คำแนะนำถ่ายภาพ

เลนส์ไวด์มาตรฐานเหมาะสุดสำหรับถ่ายฟาซาดทั้งหลัง ตึกค่อนข้างสูงถนนแคบ ถอยถ่ายลำบาก เลนส์ไวด์ราว 24mm กำลังพอดี ได้มุมเต็มไม่เบี้ยวเกิน ถ้าจะซูมเก็บดีเทล เลนส์เทเล 85–100mm คือระยะยอดฮิตไว้เจาะเหล็กดัดหรือลายกระเบื้องจากริมถนน

รถจอดข้างทางคือตัวขัดบรรยากาศหลัก ถ้ามาวันธรรมดาเช้าตรู่จะโล่งที่สุด วันที่ล้างถนน (ป้ายจะขึ้นไว้ทุกบล็อก) จะห้ามจอดชั่วคราวยิ่งถ่ายง่าย บรัสเซลส์ฝนตกบ่อย พื้นหินเปียกหลังฝนสะท้อนหน้าอาคารช่วยให้ภาพดูมีมิติมากขึ้น

ใครไม่ควรมาที่นี่

ถ้ามีเวลาน้อยมากในบรัสเซลส์ ต้องเลือกจุดหลักแค่ที่เดียว การเดินฟาซาดนี้อาจใช้เวลามากกว่าการแวะพิพิธภัณฑ์ดังหรือ Grand-Place เพราะต้องเดินชมช้า ๆ และใส่ใจรายละเอียด ถ้ามีเวลาน้อยกว่า 3 ชั่วโมงในเมือง แนะนำไปที่อื่นจะคุ้มเวลามากกว่า

ถ้าคุณสนใจงานตกแต่งภายในหรือฝีมือช่างมากกว่าหน้าตึก แนะนำไปที่ Horta Museum ซึ่งจะได้บรรยากาศอาร์ตนูโวภายในสมบูรณ์ กลุ่มฟาซาดกลางแจ้งนี้ถือเป็นสีสันเสริม ไม่ใช่ตัวชูโรง

เด็กเล็กอายุต่ำกว่าสิบขวบน่าจะเบื่อง่ายกับการเดินชมฟาซาด แบบนี้ ถ้าคิดจะพาเด็กมาด้วย ควรผสมเดินเล่นรอบย่านแล้วแวะคาเฟ่ด้วยก็จะเหมาะกับครอบครัว