Targ Waterlooplein: Najstarszy pchli targ Amsterdamu

Czym jest targ Waterlooplein?

Targ Waterlooplein, znany lokalnie jako Waterlooplein vlooienmarkt, to najstarszy pchli targ w Holandii. Około 300 stałych i półstałych stoisk zajmuje rozległy brukowany plac za amsterdamskim ratuszem i gmachem Holenderskiej Opery Narodowej i Baletu – to jeden z najbardziej centralnie położonych targów pod chmurką w mieście. Wstęp jest bezpłatny. Można tu znaleźć wszystko: od wojskowych kurtek i porysowanych płyt winylowych po srebrne sztućce, turystyczne pamiątki, używane książki, ręcznie robioną biżuterię i od czasu do czasu naprawdę stary holenderski mebel. Ten asortyment jest nieprzewidywalny dokładnie tak, jak powinien być dobry pchli targ.

Plac leży przy wschodniej granicy historycznej dzielnicy kanałów, mniej więcej 15 minut pieszo od Dam Square – wystarczy iść na wschód wzdłuż Amstel. Okolica, w tym dawna dzielnica żydowska i dzisiejsza dzielnica Plantage, była niegdyś sercem żydowskiej społeczności Amsterdamu, a historia samego targu jest nierozerwalnie związana z tym dziedzictwem.

Historia, którą czuć pod stopami

Plac powstał między 1880 a 1882 rokiem, gdy dwa kanały – Leprozengracht i Houtgracht – zostały zasypane, żeby zrobić miejsce na stały targ. W 1893 roku oficjalnie otwarto tu żydowski targ, który z czasem stał się największym żydowskim targiem w Amsterdamie, przyciągając kupców i klientów z całego miasta – aż do 1941 roku, kiedy nazistowska okupacja brutalnie położyła temu kres.

Ta historia nie jest głośno obwieszczana na samym targu – nie ma tabliczek przy każdym stoisku. Jednak tuż na wschodzie stoi Synagoga Portugalska, ukończona w 1675 roku i do dziś czynna, a Żydowskie Muzeum Historyczne jest w zasięgu krótkiego spaceru. Odwiedzający, którzy potraktują targ jako część szerszego kulturowego obrazu, wyjdą stąd z o wiele głębszym rozumieniem tej części Amsterdamu.

Ciężar tej historii nadaje też kontekst takim miejscom jak Dom Anny Frank po drugiej stronie pierścienia kanałów czy Narodowe Muzeum Holokaustu, które niedawno otworzyło się w dzielnicy Plantage. Jeśli planujesz serio poznać tę część Amsterdamu, wizyta w tych miejscach naturalnie łączy się z godziną spędzoną na targu.

Czego się spodziewać po przybyciu

Plac jest duży i płaski, co sprawia, że poruszanie się po nim jest wygodne bez względu na potrzeby ruchowe. Stoiska ustawione są w luźnych rzędach, z wąskimi, ale przejezdnymi przejściami między nimi. Ogólna atmosfera jest spokojniejsza niż na przykład na targu Albert Cuyp w De Pijp. Sprzedawcy zazwyczaj nie gonią nikogo wzrokiem. Targowanie jest możliwe, a czasem wręcz oczekiwane – choć uprzejmy ton działa lepiej niż agresywne zbijanie ceny.

Zachodnia krawędź stoisk przylega bezpośrednio do budynku ratusza, a od południa flankuje targ zaplecze gmachu Holenderskiej Opery Narodowej i Baletu. To niezwykłe miejskie tło dla pchlego targu – można grzebać w starych magazynach, a nad głową góruje modernistyczny budynek użyteczności publicznej.

W tygodniu przed godziną 11:00 na targu jest spokojniej, a światło nad placem jest łagodniejsze. To najlepszy czas na swobodne przeglądanie i rozmowę ze sprzedawcami. W soboty ruch wyraźnie wzrasta, szczególnie między 11:00 a 14:00, gdy przez plac przewijają się odwiedzający pobliskie atrakcje żydowskiej dzielnicy i Plantage.

Jak targ zmienia się przez cały dzień

Przyjedź na otwarcie w dzień roboczy, a zastaniesz sprzedawców wciąż układających towar. W powietrzu czuć stary materiał i kurz, gdzieniegdzie skórę lub maszynowy olej. O tej porze dominuje odgłos tramwaju 14 skręcającego za rogiem i stukot metalowych składanych stołów. Jest w tym coś bardzo roboczego – coś, co znika, gdy do południa napływa fala turystów.

Wczesnym popołudniem plac wypełnia przekrój różnych ludzi: studenci szukający tanich ubrań, turyści z wycieczek pieszych, którzy skręcili z pobliskich atrakcji, okoliczni mieszkańcy na przerwie obiadowej i stała grupa zagorzałych miłośników secondhandu, którzy najwyraźniej znają konkretnych sprzedawców z imienia. Atmosfera jest luźna i towarzyska, a nie stricte handlowa.

Godzinę przed zamknięciem część sprzedawców zaczyna pakować towar i chętniej schodzą z ceny przy większych rzeczach. To dobry moment, żeby zajrzeć, jeśli interesuje cię głównie odzież lub książki, a nie gwarny klimat zatłoczonego targu.

Dojazd i poruszanie się po okolicy

Stacja Waterlooplein na liniach metra 51, 53 i 54 wychodzi bezpośrednio na plac. Tramwaj 14 zatrzymuje się przy przystanku Stadhuis/Waterlooplein, również tuż przy targu. Obie opcje są szybkie z Amsterdam Centraal – metrem to jakieś cztery minuty. Na piechotę z Dam Square trasa na wschód wzdłuż Rokin i przez Blauwbrug lub Amstelbrug jest prosta i przyjemna.

Rower to też dobry pomysł. Amsterdamska infrastruktura rowerowa sprawia, że większość miasta jest łatwo dostępna na dwóch kółkach, a dzielnica Plantage ma dobrze oznakowane ścieżki. Jeśli jeszcze nie wiesz, jak najlepiej poruszać się po mieście, przewodnik po komunikacji w Amsterdamie omawia wszystkie opcje szczegółowo.

Sam plac jest pozbawiony progów i można po nim poruszać się na wózku inwalidzkim lub z wózkiem dziecięcym głównymi przejściami między storiskami – choć w godzinach szczytu przejścia między gęsto ustawionymi straganami bywają ciasne. Stacja metra Waterlooplein ma windy.

Co otacza targ

Waterlooplein leży w centrum jednej z najbardziej historycznie nawarstwionych dzielnic Amsterdamu. Synagoga Portugalska – jedna z największych i najlepiej zachowanych synagog XVII-wiecznych w Europie – jest dwie minuty spacerem na wschód. Żydowskie Muzeum Historyczne znajduje się bezpośrednio przy niej. Hortus Botanicus, historyczny ogród botaniczny Amsterdamu, to dziesięć minut pieszo na północ przez dzielnicę Plantage.

Na południowy wschód od targu Ogród Zoologiczny Artis w Amsterdamie to świetna propozycja na kolejny punkt trasy, szczególnie jeśli masz ze sobą dzieci. Połączenie targu, synagogi i Artis spokojnie wypełnia cały poranek. Dla odmiany, jeśli chcesz spojrzeć na sieć kanałów z innej perspektywy, rejs kanałowy z pobliskich przystani oferuje spokojną pętlę wokół Amstel i historycznego pierścienia kanałów.

Szczera ocena: komu ten targ najbardziej się przyda

Targ Waterlooplein naprawdę bawi tych, którzy lubią spontaniczne odkrywanie i lekki chaos prawdziwego pchlego targu. Nie wymaga żadnych przygotowań. Wchodzisz, przeglądasz i albo coś znajdziesz, albo nie. Atmosfera w spokojny poranek w tygodniu to jedna z bardziej autentycznie lokalnych rzeczy, jakie możesz zrobić w centrum Amsterdamu – i nic cię to nie kosztuje.

To nie jest miejsce dla tych, którzy szukają wyselekcjonowanych zakupów, ekskluzywnego vintage'u czy holenderskich produktów designerskich. Takich odwiedzających lepiej obsłuży De Negen Straatjes albo specjalistyczne butiki w Jordaan. Targ też nie jest szczególnie fotogeniczny w pocztówkowym sensie: to płaski plac z budkami, a nie malownicze kanałowe klimaty.

Podróżni budujący trasę wokół żydowskiej dzielnicy Amsterdamu i historii II wojny światowej powinni koniecznie tu zajrzeć. W połączeniu z Synagogą Portugalską i pobliskim Muzeum Holenderskiego Ruchu Oporu, targ dodaje głębi i przyziemnego poczucia miejsca do trasy, która inaczej mogłaby ograniczyć się wyłącznie do muzeów.