Chau Chak Wing Museum: Najbardziej niedoceniana bezpłatna instytucja kulturalna w Sydney

Czym właściwie jest Chau Chak Wing Museum

Otwarte 18 listopada 2020 roku Chau Chak Wing Museum to muzeum publiczne, które połączyło trzy historycznie odrębne kolekcje — Kolekcję Starożytności Nicholsona, Kolekcję Historii Naturalnej Macleaya oraz Uczelnianą Kolekcję Sztuki — w jednym specjalnie zaprojektowanym budynku na kampusie Camperdown. To połączenie ma ogromne znaczenie. Każda z kolekcji ma własną wielowiekową historię; razem tworzą jedno z najbardziej różnorodnych intelektualnie bezpłatnych muzeów w Nowej Południowej Walii.

Kolekcja Nicholsona powstała w 1860 roku dzięki dużej darowiźnie starożytnych i średniowiecznych artefaktów od Sir Charlesa Nicholsona. Obejmuje obiekty ze starożytnego Egiptu, Grecji, Rzymu i Bliskiego Wschodu. Kolekcje Macleaya, nazwane na cześć przyrodnika i polityka Alexandra Macleaya, zawierają okazy historii naturalnej, przedmioty kulturowe i naukowe oraz historyczną fotografię. Uczelniana Kolekcja Sztuki obejmuje kilka stuleci i składa się z obrazów, prac na papierze, fotografii i rzeźby. Jednego dnia nie sposób oddać jej sprawiedliwości.

Przybycie na kampus: pierwsze wrażenia i orientacja w terenie

Kampus Camperdown Uniwersytetu w Sydney to jedno z najbardziej architektonicznie urzekających miejsc w mieście — zdominowane przez wiktoriańskie piaskowcowe dziedzińce i aleje drzew. Przyjeżdżając autobusem wzdłuż Parramatta Road, wkraczasz w przestrzeń, która żyje w zupełnie innym rytmie niż centrum miasta, oddalone o około 4 kilometry na wschód. Studenci przemieszczają się między wykładami, a tereny kampusu spokojnie wchłaniają ruch pieszy. Sam budynek muzeum stoi przy University Place i można go rozpoznać po nowoczesnej elewacji, wyraźnie kontrastującej z zabytkową kamienną architekturą reszty kampusu.

Wejście od strony University Place jest dostępne przez pochylnię lub trzy stopnie. Przy recepcji można wypożyczyć wózek inwalidzki, a dla osób z niedosłuchem zainstalowana jest pętla indukcyjna. W pobliżu dostępne są miejsca parkingowe dla niepełnosprawnych oraz zatoczka do wysiadania. Udogodnienia te są prawdziwe, a nie pozorowane — pracownicy recepcji sprawnie kierują gości do konkretnych udogodnień.

Muzeum leży w obrębie szerszego korytarza Inner West. Jeśli łączysz wizytę z czasem spędzonym w okolicy, Newtown i Inner West kryje przy King Street skupisko niezależnych księgarni, sklepów z płytami i kawiarni, mniej więcej 15 minut pieszo od wejścia na kampus.

Wnętrze muzeum: na czym skupić uwagę

Kolekcja Nicholsona to zazwyczaj ta część, w której pierwsi zwiedzający spędzają najwięcej czasu — i nie ma w tym nic zaskakującego. Egipskie mumie, rzymskie popiersia portretowe, grecka ceramika i bliskowschodnie pieczęcie cylindryczne są eksponowane z opisami kontekstualnymi, które wykraczają daleko poza typowe podpisy. Rozmiar poszczególnych obiektów często zaskakuje: wieko sarkofagu czy wapienny relief ma fizyczny ciężar — dosłownie i w przenośni — którego zdjęcia nie oddają. Podejdź blisko malowanych drewnianych sarkofagów, a dostrzeżesz szczegóły pigmentów — ugry, czerni i wyblakłe błękity nakładane mniej więcej 2000–3000 lat temu.

Kolekcja Macleaya to zupełnie inny świat. Sytuuje się na przecięciu historii naturalnej, kolonialnej nauki i etnografii — połączenie, które wymaga uważnego czytania materiałów interpretacyjnych. Szuflady i gabloty z przypiętymi owadami, muszle ułożone taksonomicznie i obiekty etnograficzne z kolekcji pacyficznych i australijskich odzwierciedlają XIX-wieczne praktyki kolekcjonerskie, do których muzeum odnosi się wprost w opisach. Kolekcja Macleaya obejmuje okazy historii naturalnej, przedmioty kulturowe i naukowe oraz historyczną fotografię. Szuflady z owadami, muszlami i obiektami etnograficznymi ukazują historię gromadzenia zbiorów, którą muzeum omawia w swoich materiałach interpretacyjnych. Znaczna część kolekcji nie jest na stałe udostępniona publiczności.

Uczelniana Kolekcja Sztuki jest rozłożona po całym budynku, a nie skupiona w jednym skrzydle galerii. Wystawy rotacyjne czerpią zarówno ze zbiorów stałych, jak i z wypożyczeń, więc konkretne prace widoczne podczas każdej wizyty mogą się różnić. W zbiorach stałych dobrze reprezentowane jest australijskie malarstwo modernistyczne, obok fotografii i prac żyjących artystów, których dzieła zostały zamówione lub nabyte w ostatnich latach.

Jak zmienia się atmosfera w zależności od pory dnia

W dni robocze przed południem, szczególnie między 10:00 a 12:00, odwiedzających jest najmniej: to głównie badacze akademiccy, grupy szkolne z wcześniejszą rezerwacją i indywidualni zwiedzający. Oświetlenie w galeriach ze starożytnościami jest utrzymywane na niskim, stałym poziomie, dzięki czemu egipska sekcja ma w sobie pewien spokój, który doskonale pasuje do eksponowanych obiektów. We wczesne popołudnie ruch wzrasta, gdy pracownicy i studenci uczelni wpadają tu na przerwach. Kawiarnia na parterze zapełnia się ludźmi, poziom hałasu rośnie, choć nigdy nie osiąga takiego natężenia, które utrudniałoby zwiedzanie galerii.

W weekendy, zwłaszcza w sobotnie popołudnia, pojawiają się rodziny i przypadkowi odwiedzający, którzy często łączą wizytę w muzeum ze spacerem po kampusie. Niedzielne godziny otwarcia są krótsze (12:00–16:00), co znacznie skraca okno czasowe na zwiedzanie. Jeśli lubisz spokojnie czytać opisy eksponatów lub chcesz dłużej pobyć przy starożytnościach, poranek w środku tygodnia to zdecydowanie lepszy wybór.

Kontekst kulturowy i historyczny, który warto znać

Muzeum stoi na tradycyjnych ziemiach ludu Gadigal. Uniwersytet w Sydney uznaje ten fakt na tablicach informacyjnych kampusu i w komunikacji instytucjonalnej. Część obiektów z Kolekcji Macleaya ma złożoną historię proweniencji związaną ze społecznościami Aborygenów i Mieszkańców Cieśniny Torresa; podejście muzeum do interpretacji tych zbiorów ewoluowało w odpowiedzi na trwający dialog ze społecznościami źródłowymi. Zwiedzający zainteresowani materiałem etnograficznym znajdą tu opisy szczerzej mówiące o historii kolekcjonowania niż ma to zazwyczaj miejsce w starszych instytucjach.

Dla szerszego kontekstu dotyczącego aborygeńskiego dziedzictwa kulturowego Sydney i jego reprezentacji w miejskich instytucjach, przewodnik po aborygeńskiej kulturze Sydney dostarcza przydatnego tła przed wizytą w jakiejkolwiek większej kolekcji.

Wiek Kolekcji Nicholsona jako instytucji — sięgający okresu kolonialnego — oznacza, że historia nabycia części zbiorów również bywa złożona. Muzeum tego nie ukrywa. Opisy przy eksponatach przywołują okoliczności ich pozyskania, tam gdzie są one znane, a ogólny ton interpretacji w całym budynku jest wyważony, a nie promocyjny.

Fotografowanie, informacje praktyczne i kto może pominąć to miejsce

Fotografowanie do użytku osobistego i niekomercyjnego jest generalnie dozwolone w galeriach stałych, choć niektóre wystawy czasowe mogą mieć ograniczenia zaznaczone na tabliczkach. Celowo przyciemnione oświetlenie w galeriach ze starożytnościami utrudnia fotografowanie z ręki bez podwyższenia wartości ISO. W dziale historii naturalnej, z szufladami i gablotami z okazami, światło jest bardziej równomierne.

Muzeum jest naprawdę bezpłatne — przy wejściu nie prosi się o żadną dobrowolną opłatę. Dla ogółu zwiedzających nie ma dostępnego audioguide'a, więc wrażenia w dużej mierze zależą od lektury paneli interpretacyjnych. Osoby preferujące bardziej prowadzone, narracyjne doświadczenia muzealnych mogą poczuć, że samodzielna forma zwiedzania jest mniej angażująca. Muzeum gromadzi uczelniane kolekcje starożytności, historii naturalnej, kultury, fotografii i sztuki na czterech piętrach.

Odwiedzający, którzy chcą zapoznać się z szerszą ofertą muzealną Sydney, mogą porównać dostępne opcje w przewodniku po najlepszych muzeach w Sydney, który omawia pełną ofertę — od historii naturalnej po sztukę współczesną.

Dojazd i okoliczne atrakcje

Najwygodniejsza trasa z centrum miasta to jeden z wymienionych autobusów — 412, 413, 436, 438, 439, 440, 461, 480, 483 lub M10 — do przystanku przy Parramatta Road przy Footbridge. Przejazd z dworca Central zajmuje około pięciu minut. Pieszo z Central to mniej więcej 20 minut przez Chippendale — trasa ciekawa sama w sobie, choć większość odwiedzających raczej jej nie wybierze w letni upał.

Stacja Redfern na linii T8 Airport and South to najbliższy przystanek kolejowy — około 20 minut pieszo przez teren kampusu. Żadna z opcji nie jest trudna, ale autobus z Central pozostaje najbardziej praktycznym wyborem dla osób nieznających układu kampusu.

Po wizycie w muzeum warto przejść się King Street w Newtown. Ciągnie się od zachodnich granic kampusu przez gęstą zabudowę niezależnych sklepów, restauracji i miejsc kultury. Przewodnik po darmowych atrakcjach Sydney zawiera inne bezpłatne opcje kulturalne, które świetnie uzupełniają wizytę w Chau Chak Wing Museum.