Wien Museum: Bảo tàng Thành phố Vienna được làm mới hoàn toàn

Wien Museum thực chất là gì

Wien Museum - bảo tàng lịch sử thành phố Vienna - nằm ngay một trong những quảng trường biểu tượng nhất: Karlsplatz, trước nhà thờ Karlskirche kiểu Baroque của Johann Fischer von Erlach. Vị trí này không phải ngẫu nhiên. Bảo tàng như một tấm gương để Vienna nhìn lại chính mình, và view từ sân thượng nhìn về mái vòm nhà thờ như một lời nhấn mạnh rất rõ điều đó.

Tòa nhà ban đầu xây sau Thế chiến thứ hai những năm 1950, vốn khá giản dị và thiếu điểm nhấn. Sau nhiều năm tranh luận và một lần nâng cấp lớn, bảo tàng mở cửa lại ngày 6/12/2023 với không gian được mở rộng cùng diện mạo mới. Bản cải tạo bổ sung thêm tầng trên ốp nhôm phản chiếu - tạo thành đối trọng hiện đại bên cạnh nhà thờ Baroque. Bạn thấy sự đối lập đó táo bạo hay kỳ quặc tuỳ gu thẩm mỹ, nhưng rõ ràng ý đồ kiến trúc ở đây là có chủ đích.

Triển lãm thường trực chủ đề "Vienna. Câu chuyện của tôi" giới thiệu 2.000 năm phát triển của thành phố và hoàn toàn miễn phí - hiếm có bảo tàng lớn nào ở Vienna như vậy. Nếu muốn trải nghiệm bức tranh văn hóa phong phú quanh Karlsplatz, thì Wiener Secession và Karlskirche cùng Wien Museum sẽ tạo thành một tam giác hoàn hảo cho nửa ngày khám phá.

Toà nhà: Vì sao kiến trúc ở đây quan trọng

Phần lớn bảo tàng thành phố có thể đặt ở bất cứ đâu nhưng Wien Museum (phiên bản mới này) chỉ phù hợp với Vienna – nơi luôn đối thoại với chính lịch sử của mình. Công trình giữ gần như nguyên vẹn nền bê tông thập niên 50, bổ sung tầng trên lơ lửng như dội hình ảnh quảng trường vào mặt tiền nhẵn bóng. Ngày nắng đẹp, mái vòm Karlskirche còn phản chiếu lên lớp nhôm, tạo thành vòng lặp kiến trúc thú vị.

Sân thượng mở cửa công cộng, miễn phí, không phụ thuộc việc bạn có vào bảo tàng hay không. Đó đã là lý do đáng ghé thử trong một chiều nắng đẹp. Từ trên cao, mối liên hệ giữa thành phố thời Ringstrasse, nhà thờ Baroque và các nhà pavilon Otto Wagner hai bên quảng trường trở nên dễ cảm nhận hơn hẳn bất kỳ bản đồ hay sách hướng dẫn nào. Lên sân thượng trước khi đi ngắm triển lãm, bạn sẽ thấy dòng thời gian lịch sử bên trong gần gũi hơn rất nhiều.

Những ai thích khám phá các lớp lang kiến trúc Vienna lưu ý thêm: Các nhà ga Otto Wagner tại Karlsplatz – các nhà ga nhỏ xinh màu xanh-vàng, xây từ 1898 – nằm ngay mặt đường, nhìn rất rõ từ sân thượng. Chúng là một chương hoàn toàn khác trong lịch sử thiết kế thành phố, đặt cạnh bảo tàng lại càng thú vị hơn.

Triển lãm thường trực: "Vienna. Câu chuyện của tôi"

Bộ sưu tập thường trực miễn phí đi theo chiều thời gian: từ thành Vindobona thời La Mã, đô thị Trung cổ, thời Habsburg, kỷ nguyên đại lộ Ringstraße, bùng nổ văn hóa cuối thế kỷ 19, thế kỷ 20 nhiều biến động tới Vienna hiện đại. Các giám tuyển cố tình đưa cả những giai đoạn khó xử hay tối tăm vào – bảo tàng không kể chuyện theo kiểu ca ngợi quá mức, nhờ vậy khiến nơi đây đáng tin và hấp dẫn hơn.

Hiện vật gốc chính là trung tâm triển lãm – như đồ khảo cổ thời La Mã dưới lòng thành phố, điêu khắc đá Trung cổ, tranh cung đình Habsburg, đồ sinh hoạt bình dân các thời kỳ. Những tầng văn hóa cao cấp đan xen đời sống đô thị thường nhật là điểm mạnh nhất ở đây; bạn sẽ thấy song song đồ xa xỉ thời Klimt và sổ thuê nhà, dụng cụ xưởng thợ của chính cư dân cùng thời.

Nếu bạn đã biết khá rõ về thời kỳ đế chế Habsburg – có thể sau khi tham quan Cung điện Hofburg hoặc Kunsthistorisches Museum – bảo tàng này giúp bạn thấy rõ đời sống xã hội và đô thị mà những nơi kia bỏ lỡ. Đây không phải là sự lặp lại, mà là một góc nhìn khác biệt về Vienna.

Trải nghiệm thay đổi theo khung giờ

Sáng các ngày trong tuần, nhất là thứ 3 đến thứ 5 từ lúc mở cửa đến trưa, thường rất vắng và dễ chịu. Dĩ nhiên cũng có các đoàn học sinh tham quan, nhưng họ di chuyển khá nhanh, thường không gây tắc nghẽn. Đến trưa thứ Bảy, Chủ nhật, nhất là có triển lãm hút khách, khu tầng trệt và quán café có thể đông đến mức hơi gấp gáp.

Buổi tối thứ 5, bảo tàng mở đến 21:00, là trải nghiệm rất khác biệt. Sau khoảng 18:30 khách vãn hẳn, ánh sáng thay đổi qua các ô cửa tầng trên và không gian trở nên tĩnh lặng hơn - phù hợp để ngẫm và cảm nhận trưng bày. Nếu bạn muốn tận dụng thời gian buổi chiều mà không bị cuống, đừng bỏ lỡ buổi tối thứ 5.

Sân thượng lên hẳn sắc thái khác tuỳ mùa. Hè thường đông người lên ngắm cảnh, nhâm nhi cà phê. Thu và đông, một buổi chiều lạnh nhưng quang đãng bạn có thể sở hữu gần như trọn vẹn không gian, trong khi ánh mặt trời chiếu ngang mái vòm Karlskirche. Lưu ý chuẩn bị trang phục phù hợp vì không có mái che đâu.

Cách di chuyển và đi lại

Karlsplatz là giao điểm giao thông công cộng lớn của Vienna. Ba tuyến metro U1, U2, U4 gặp nhau ở đây, thêm nhiều tuyến tram dừng ngay hoặc liền kề quảng trường. Từ khu trung tâm (quận 1), bạn chỉ mất 10 phút đi bộ về phía nam từ Nhà hát Opera hoặc 5 phút từ đầu chợ Naschmarkt để đến bảo tàng. Ở khu trung tâm thì thật ra chẳng có lý do gì phải đi taxi hay gọi xe cả.

Nếu bạn kết hợp Wien Museum với chợ Naschmarkt gần đó, nên ghé chợ buổi sáng khi sạp rau quả tươi ngon nhất rồi sang bảo tàng buổi chiều. Hai địa điểm này chỉ cách nhau 8 phút đi bộ, rất thuận tiện cho lịch trình từ sáng sang chiều.

Chụp ảnh, tiếp cận và những lưu ý thực tế

Bạn được chụp ảnh trong triển lãm thường trực, chỉ cần không dùng flash. Mặt tiền ốp nhôm phản chiếu sáng rực buổi sáng khi nắng thấp, là khung cảnh rất đáng săn ảnh. View Karlskirche qua lan can sân thượng của bảo tàng là một bố cục đô thị rất đặc trưng khu Belvedere.

Sau cải tạo, toà nhà được thiết kế có thang máy giữa các tầng và lối vào từ Karlsplatz hoàn toàn không có bậc. Với thông tin chi tiết về tiếp cận cho người khuyết tật, thiết bị âm thanh, sách nổi… bạn nên kiểm tra trang web bảo tàng trước vì có thể dịch vụ cập nhật thêm sau khi mở lại.

Bảo tàng có quán cà phê và cửa hàng lưu niệm. Quán nằm tầng trệt nhìn ra quảng trường, mở cửa cho cả khách không tham quan – rất tiện nếu bạn muốn dừng chân trên đường dạo bộ quanh khu này mà không cần vào hết triển lãm.

Ai nên cân nhắc bỏ qua (và vì sao)

Du khách chỉ ở Vienna 1-2 ngày và ưu tiên các cung điện hoàng gia (Hofburg, bộ sưu tập Klimt ở Belvedere, phòng hoà nhạc) thì không nên đảo lại lịch trình chỉ để ghé Wien Museum trừ khi bạn thật sự say mê lịch sử đô thị. Bộ sưu tập thường trực miễn phí, cái giá là thời gian – và ở thành phố quá nhiều lựa chọn như Vienna, thời gian quý hơn tiền.

Những ai từng đi Vienna nhiều lần, muốn đi xa hơn các vòng tham quan hoàng gia sẽ thấy bảo tàng này rất đáng giá. Nó bổ sung các mảng lịch sử xã hội, kiến trúc, chính trị mà các bảo tàng lớn thường không nhắc tới. Với nhóm khách đó, hoặc ai muốn hiểu sâu hơn về lịch sử kiến trúc Vienna thì Wien Museum gần như bắt buộc – là nửa còn thiếu của thành phố.