Veles e Vents: สัญลักษณ์ริมทะเลของวาเลนเซียที่โดดเด่น

Veles e Vents คืออะไร?

Veles e Vents เป็นพาวิลเลียนสร้างขึ้นเฉพาะจุดที่ปลายท่าจอดเรือวาเลนเซีย เสร็จในปี 2006 และถูกใช้เป็นศูนย์กลาง America's Cup ครั้งที่ 32 ปี 2007 ชื่อมาจากบทกวีของ Ausiàs March นักเขียนวาเลนเซียยุคศตวรรษที่ 15 แปลประมาณว่า 'ใบเรือและสายลม' อันเป็นการระลึกถึงทั้งประวัติศาสตร์ทะเลและการแข่งเรือโปร่งนี้เอง บ่อยครั้งจะเห็นเรียกกันว่า America's Cup Building หรือ Foredeck Building ด้วย

สถาปนิกคือ David Chipperfield เจ้าของรางวัล Pritzker ชาวอังกฤษ กับ Fermín Vázquez สถาปนิกจากบาร์เซโลน่าที่ก็เน้นดีไซน์เรียบ ๆ เช่นกัน ทั้งคู่สร้างงานที่ฉีกจากความหวือหวาของอาคารงานแข่งเรืออื่น ๆ พื้นที่ประมาณ 10,000 ตารางเมตรหลายชั้น มองจากไกลเหมือนระนาบคานคอนกรีตลอยเรียงเยื้อง สร้างร่มเงาลึกซึ่งใช้งานได้จริงและสวยงามสะดุดตาในเวลาเดียวกัน

ความโดดเด่นของงานสถาปัตย์ใกล้ ๆ

ยืนอยู่ใต้ Veles e Vents สิ่งแรกที่สะดุดตาคือชายคายื่นยาวแต่ละชั้นที่ซ้อนขึ้นไปเป็นเทอเรซในร่มกว้างหันหน้าออกสู่ทะเล โครงสร้างหลักเป็นกรอบคอนกรีตรับน้ำหนัก ส่วนผนังกระจกเปิดมุมมองให้อยู่เชื่อมโยงกับทะเล ไม่ใส่ดีเทลประดับเกินจำเป็น เป็นความเรียบแต่แรง

ชั้นล่างเปิดสู่ท่าเรือโดยตรง กลิ่นเกลือและน้ำมันจากเรือประมงผสมกับลมทะเล ลานรอบอาคารกว้างขวาง เดินถอยหลังแล้วเห็นองค์ประกอบอาคารครบแบบชัด ๆ มุมนี้จะเห็นเทอเรซซ้อนกันเป็นจังหวะ และยิ่งเดินวนไปก็จะเห็นรูปทรงเปลี่ยนไปเรื่อย ๆ ไม่ซ้ำกันเลย

เทอเรซชั้นบน (เข้าได้ตามเวลาเปิด) เปิดรับวิวอ่าว Marina de València และทะเลเปิด วันที่อากาศแจ่มใส แสงแดดกระทบผิวน้ำสะท้อนกลับมา ตัวอาคารคอนกรีตขาวสว่างตัดกับฟ้าสีน้ำเงินเข้ม จุดนี้เป็นหนึ่งในวิวฟรีที่ดีที่สุดของเมืองโดยไม่ต้องเบียดกับฝูงชนจุดดังอื่น

บรรยากาศเปลี่ยนต่างเวลากลางวัน

ช่วงเช้าตรู่ก่อน 10:00 ท่าจอดเรือมีเสน่ห์สุด ๆ เด็กส่งของเดินขวักไขว่ แสงอ่อน ๆ เงายาวเหมาะถ่ายภาพมาก เดินรอบอาคารได้สบาย ๆ แทบไม่มีนักท่องเที่ยว ร้านกาแฟยังจัดของอยู่ บรรยากาศจะดูชาวบ้านจริง ๆ ไม่ค่อยออกแนวนักท่องเที่ยว

เที่ยงวันฤดูร้อน พื้นคอนกรีตตรงหน้าตึกจะสะท้อนแดดร้อนแรง แต่เทอเรซด้านในนั้นเย็นสบาย ลมทะเลพัดผ่านทำให้นั่งเล่นเพลิน แม้มกราคมแค่ไหน ถ้ามาฤดูร้อนควรเลือกมาเช้า ๆ ตอนเปิด หรือบ่ายแก่จะสบายกว่ากลางวัน

พื้นที่รอบ Veles e Vents จะเปลี่ยนบรรยากาศไปเรื่อย ๆ ตามช่วงเวลา แต่ตัวอาคารเปิดให้เข้าจนดึก จึงวางแผนแวะยามเย็นหรือกลางคืนได้เลย ทางเดินริมท่าจอดเรือหลักจะยังคึกคักยาวถึงค่ำ และด้านหน้าอาคารสวยตอนแดดใกล้ลับขอบฟ้าโดยเฉพาะจังหวะที่แสงจับตรงชั้นเทอเรซบน

บริบท America's Cup และสิ่งที่เหลือไว้

America's Cup 2007 เป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของชายฝั่งวาเลนเซีย เมืองลงทุนปรับเปลี่ยนพื้นที่ท่าเรืออุตสาหกรรมให้กลายเป็นมาริน่าใหม่ มีร้านอาหาร ทางเดินเล่น และอาคารยุคใหม่ Veles e Vents กลายเป็นศูนย์กลางของยุคเปลี่ยนนี้ ตัวการแข่งขันก็เป็นเหตุการณ์สำคัญ Alinghi ป้องกันแชมป์กับ Emirates Team New Zealand ขณะวาเลนเซียกลายเป็นเมืองยุโรปนอก Cowes ที่ได้จัด America's Cup เวอร์ชั่นใหม่

ที่ทำให้อาคารนี้ต่างจากอาคารงานอีเวนต์ทั่วไปคือ มันยังถูกใช้งานจริงต่อเนื่อง ใช้เป็นสถานที่จัดงาน-สัมมนาเรื่อย ๆ ทั้งยังได้รับการดูแล ไม่กลายเป็นเพียงอนุสรณ์โถงโล่งของวันวาน ตัวตึกเองคุณภาพดีเห็นได้ชัด ทั้งคอนกรีตสะอาด กระจกยังคงใส ระบบต่าง ๆ ใช้การได้ดี และเทอเรซก็ไม่ได้ถูกรุงรังไปด้วยของใหม่อย่างที่อื่น

ถ้าอยากรู้ว่าพัฒนาการริมทะเลวาเลนเซียสมัยใหม่มีที่มาที่ไปยังไง ลองไปต่อที่ Ciudad de les Arts i les Ciències งานสถาปัตย์ของ Santiago Calatrava จะเล่าพัฒนาการจากยุคเดียวกันแต่เป็นอีกแนวทาง ลองดูสองที่ในวันเดียวจะเปรียบเทียบวิธีคิดงานสาธารณะวาเลนเซียยุค 2000 ได้ดี

การเดินทางและเดินเล่นรอบมาริน่า

รถไฟใต้ดินสาย 6 กับ 8 มาถึงมาริน่าโดยตรง เดินทางจากใจกลางเมืองประมาณ 15 นาที หรือหากชอบปั่นจักรยาน เส้นทาง เส้นทางปั่นจักรยาน Turia Garden จะพาคุณออกนอกถนน เข้าสู่พื้นที่ริมน้ำได้อย่างสบาย ๆ ระบบ Valenbisi (จักรยานเช่าสาธารณะ) ก็มีจุดจอดใกล้ ๆ

เดินเลียบทางเดินริมอ่าวจาก Malvarrosa beach มายัง Veles e Vents ใช้เวลาประมาณ 20 นาที ระหว่างทางผ่านอ่าวเรือหลักที่เต็มไปด้วยเรือยอร์ช เรือซูเปอร์ยอร์ช และเรือประมง แนะนำให้เดินมากกว่าขึ้นรถไฟใต้ดินหากมีเวลา จะได้เห็นชีวิตจริงมากกว่า

พื้นที่รอบ ๆ คือย่าน Poblats Marítims ซึ่งเป็นย่านประมงเก่าและชนชั้นแรงงานริมทะเลของวาเลนเซีย มีทั้ง El Cabanyal, Canyamelar, Cap de França จุดเด่นคือความต่างระหว่างท่าเรือใหม่กับตรอกแคบบ้านกระเบื้องแนวเก่าแค่ไม่กี่ช่วงตึกก็เปลี่ยนบรรยากาศทันที

เกร็ดถ่ายภาพและเรื่องควรรู้

ถ้าจะถ่ายรูป แนะนำใช้เลนส์มุมกว้างเพื่อเก็บเส้นนอนเด่น ๆ ของอาคาร จะถ่ายจากริมท่าเรือหรือฝั่งตรงข้ามอ่าวก็จะยิ่งเห็นเส้นชั้นซ้อนชัด ตอนเช้าแสงตะวันออกมากระทบหน้าตึกเต็ม ๆ ดีสำหรับถ่ายงานสถาปัตย์ ส่วนช่วงบ่ายแสงจะโอบด้านตะวันตก สร้างเงามิติระหว่างคานพื้นแต่ละชั้น

ไม่มีข้อห้ามถ่ายรูปภายนอกเป็นพิเศษ ภายในก็ถ่ายได้ทั่วไปตอนช่วงเปิด แต่ถ้าเจองานส่วนตัว ต้องใช้วิจารณญาณ โดรนบินเหนือน่านน้ำท่าเรือต้องขออนุญาตตามกฎหมายการบินของสเปน จึงไม่สามารถบินถ่ายได้อย่างง่าย ๆ

ด้านการเข้าถึง ที่มาเผยแพร่ไม่มีรายละเอียดเรื่องผู้ใช้วีลแชร์ พื้นที่รอบข้างเรียบและปูพื้นแล้ว แต่ตัวอาคารมีหลายชั้น หากผู้เยี่ยมชมต้องการข้อมูลเรื่องเข้าถึง ควรติดต่อสถานที่ล่วงหน้าเพื่อเช็กความสะดวก

คุ้มหรือไม่ถ้าแวะมา?

พูดตรง ๆ อาคารนี้อาจไม่เหมาะกับทุกคน ถ้าไม่สนใจสถาปัตย์ร่วมสมัย หรือไม่อินกับบรรยากาศท่าเรือเดินเล่น ก็อาจรู้สึกว่าแวะมาไกล ไม่มีนิทรรศการถาวร ไม่มีเรื่องเล่าแบบพิพิธภัณฑ์ ไม่มีคอลเลกชันใหญ่ มีแค่สถาปัตยกรรมดี ๆ ท่ามกลางวิวสวยและไม่เสียค่าเข้า

ถ้าคุณชอบสถาปัตยกรรมสมัยใหม่ Veles e Vents คือหนึ่งในตัวอย่างที่น่าประทับใจและดูได้ง่ายกว่างานของ Calatrava ลองเดินเล่นเลียบมาริน่า แวะ Playa de la Malvarrosa แล้วหาอะไรรองท้องใน El Cabanyal รวมเป็น half-day ที่ครบทั้งสถาปัตย์ ชายหาด และเสน่ห์ย่าน

ถ้าวางแผนตามรอยแลนด์มาร์กสถาปัตยกรรมวาเลนเซียแบบจริงจัง คู่มือสถาปัตยกรรมบาเลนเซีย จะพาไล่ชมตั้งแต่กอธิคสู่ยุคใหม่ ทำให้เห็นที่มาของ Veles e Vents อย่างชัดเจน