Plaza de la Liberación: หัวใจพลาซ่าใหญ่แห่งกัวดาลาฮารา

Plaza de la Liberación คืออะไร

Plaza de la Liberación เป็นจัตุรัสกว้างที่สุดในบรรดาสี่พลาซ่าที่ประกอบเป็น "cruz de plazas" หรือไม้กางเขนแห่งจัตุรัสใจกลางกัวดาลาฮาราใน Centro Histórico มีขนาดประมาณ 9,500–10,000 ตารางเมตร เป็นทั้งทางเดินสายตาและจุดรวมตัวของผู้คน โดยปลายตะวันตกคือ มหาวิหาร Guadalajara ส่วนปลายตะวันออกจบที่ Teatro Degollado สไตล์นีโอคลาสสิก ได้ชื่อว่าเป็นจัตุรัสที่จัดมุมระยะวิสัยทัศน์งดงามที่สุดแห่งหนึ่งในเม็กซิโกฝั่งตะวันตก

พลาซ่านี้มีชื่อเล่นที่คนท้องถิ่นนิยมเรียกสองชื่อ คือ 'Plaza de los Tres Poderes' และ 'Plaza de las Dos Copas' อันหลังนี้มาจากน้ำพุสองแห่งกลางจัตุรัส ถึงจะไม่มีในป้ายทางการแต่คนกัวดาลาฮารานำมาใช้พูดกันในชีวิตประจำวัน คุณอาจได้ยินชื่อเหล่านี้บ้าง

จัตุรัสที่สร้างทับประวัติศาสตร์

ก่อนกลางศตวรรษที่ 20 ยังไม่มี Plaza de la Liberación พลาซ่านี้เริ่มต้นจากโครงการปรับโฉมเมืองในช่วงปลายยุค 1940–1950 โดยสถาปนิก Ignacio Díaz Morales ต้องทุบอาคารโคโลเนียลเก่าแก่ 2 บล็อกออกเพื่อเปิดเป็นจัตุรัส เปิดทางเดินสายตา แม้วันนี้จะยังเป็นประเด็นถกเถียงระหว่างสายอนุรักษ์กับสายพัฒนา

เดิมจะตั้งชื่อว่า 'Plaza de los Poderes' เพราะอยู่ติดอาคารรัฐบาลสามแห่ง แต่ผู้ว่าฯ González Gallo เปลี่ยนชื่อเป็น Plaza de la Liberación เพื่อโยงกับธีมอิสรภาพเม็กซิโก ศูนย์กลางจัตุรัสคืออนุสาวรีย์ Miguel Hidalgo y Costilla นักบวชผู้จุดประกายสงครามเอกราชปี 1810 รูปปั้นบรอนซ์นี้สร้างตามแนวคิดของ Díaz Morales ติดตั้งต้นยุค 1950 แสดงท่าฮิดัลโกกำลังหักโซ่อย่างตั้งใจ ชัดเจนเมื่อมายืนใกล้

การรื้อถอนตึกโคโลเนียลเพื่อสร้างจัตุรัสนี้ทำให้ที่นี่กลายเป็นกรณียากในเรื่อง ประวัติสถาปัตยกรรมของกัวดาลาฮารา ตึกที่หายไปล้วนเป็นผืนเมืองดั้งเดิมต่อเนื่องกันมาหลายร้อยปี พลาซ่าใหม่แม้อลังการแต่ก็เป็นราคาที่ควรรู้ไว้ล่วงหน้า โดยเฉพาะใครสนใจเรื่องมรดกสถาปัตย์

เส้นสายตาในพลาซ่า คุณจะเห็นอะไร

ลองยืนใกล้อนุสาวรีย์ Hidalgo แล้วมองไปทางตะวันตก จะเห็นหอระฆังหลังคากระเบื้องเหลืองของมหาวิหารโดดเด่นบนท้องฟ้า หันกลับ 180 องศา เต็มตากับฟาซาดนีโอคลาสสิกของ Teatro Degollado จัตุรัสเม็กซิโกมีน้อยที่จะเรียงสองแลนด์มาร์กใหญ่นี้ไว้คนละด้านแบบสมมาตรเป๊ะ ๆ

น้ำพุสองแห่งกลางทางเดินเป็นชามกลม ๆ กับลำเจ็ทพุ่งขึ้น แสงบ่ายจะสะท้อนน้ำถ่ายรูปสวยโดยเฉพาะถ้าย่อตัวถ่าย ช่วงหน้าแล้ง (พ.ย.–เม.ย.) ฟ้าจะน้ำเงินสดยิ่งขับเสาหอระฆังให้เด่น ฤดูฝน (มิ.ย.–ก.ย.) พายุเข้าไว ฟ้าจะดูมีมิติ ถ่ายภาพแล้วดูน่าสนใจขึ้น ถ้ามาหลังมิถุนายน อย่าลืมพกร่มหรือแจ็กเก็ตบาง ๆ ติดตัว เพราะฝนตกบ่ายฉับไว

พลาซ่านี้เองก็เชื่อมเข้าสู่วงเดินรอบเมืองได้เลย ทางเหนือคือ Rotonda de los Jaliscienses Ilustres เดินไปใกล้ ๆ ใต้คือ Plaza de Armas ซึ่งอยู่ข้าง Palacio de Gobierno วงเดินครบรอบทั้ง 4 พลาซ่าใช้เวลาชิล ๆ ไม่ถึงชั่วโมง

บรรยากาศจัตุรัสช่วงเวลาต่าง ๆ

เช้าแต่เช้ามาก (7–9 โมง) คนแทบไม่มี แสงเฉียงสาดโดนยอดมหาวิหาร อากาศเย็นพื้นหินยังเย็นตาและสบาย คนงานกวาดถนนทำงาน น้ำพุหลายจุดยังไม่เปิด เหมาะกับคนมาเดินถ่ายภาพแบบสงบ ๆ

สายถึงเที่ยง พลาซ่าจะเริ่มคึกคัก มีทั้งข้าราชการเดินผ่าน กลุ่มนักเรียนเดินแถวไปมหาวิหารหรือ Teatro Degollado พ่อค้าแม่ค้าขายของกิน หนังสือพิมพ์บริเวณขอบ ๆ และนักท่องเที่ยวมาหยุดถ่ายรูปที่อนุสาวรีย์ Hidalgo ม้านั่งตามทางเดินตรงกลางจะมีคนท้องถิ่นมานั่งพักหรือกินของว่างตลอดวัน มากกว่านักท่องเที่ยวโดยรวม

ช่วงบ่ายแก่โดยเฉพาะวันหยุด พลาซ่าจะคึกคักเป็นพิเศษ มีทั้งครอบครัวพาเด็กมาเล่นใกล้น้ำพุ ศิลปินวาดการ์ตูนตั้งโต๊ะข้าง Teatro Degollado และคนเดินผ่านเยอะขึ้นมาก ช่วงเทศกาล งานรัฐพิธีต่าง ๆ โดยเฉพาะงานวันชาติเดือนกันยา คนจะเยอะมาก

แลนด์มาร์กรอบ ๆ ที่ควรแวะ

ทำเลจัตุรัสนี้เหมาะไว้ใช้เป็นจุดเริ่มสำรวจแหล่งประวัติศาสตร์แน่นที่สุดในกัวดาลาฮารา Teatro Degollado ด้านตะวันออก ควรแวะดูกระเส็ดนีโอคลาสสิกและจิตรกรรม Apollo กับ Muses เห็นได้ตั้งแต่ริมจัตุรัส จะเข้าชมด้านในต้องเช็กตารางแสดงล่วงหน้า เพราะเข้าชมเฉพาะเวลามีโชว์หรือรอบทัวร์ภายใน

ทางตะวันตกสุด มหาวิหารเป็นศูนย์กลางของกลุ่มพลาซ่าทั้งหมด Palacio de Gobierno เดินใต้แค่สองนาทีก็ถึง ข้างในมีภาพจิตรกรรมฝาผนังของ José Clemente Orozco ที่ใคร ๆ ยกให้สำคัญสุดของเมือง เที่ยวที่นี่ครบสามจุดครึ่งวันสบาย ๆ ไม่ต้องจองล่วงหน้าสำหรับพื้นที่เปิด

ถ้าอยากเดินต่อทางตะวันออกหลังจัตุรัส Hospicio Cabañas (มรดกโลก UNESCO) อยู่ห่างสิบกว่านาทีจาก Calle Morelos ข้างในเป็นแกลเลอรีจิตรกรรมผนัง Orozco อันลือชื่อ ถ้าสนใจศิลปะหรือประวัติวัฒนธรรม จุดนี้ถือว่าสำคัญที่สุดใน Centro Histórico

เคล็ดลับถ่ายภาพที่พลาซ่า

จัตุรัสหันตะวันออก–ตะวันตก แปลว่าแสงเช้าโฟกัสที่ Teatro Degollado ส่วนแสงบ่ายตกที่หอระฆังมหาวิหาร ถ้าอยากถ่ายมหาวิหารให้มาช่วง 3–5 โมงเย็นในวันที่แดดดี ส่วน Teatro Degollado แนะนำมาถ่ายก่อน 9 โมง ยามเช้าแสงนุ่มและคนยังไม่มาก

เลนส์ไวด์ถ่ายเต็มแกนของจัตุรัสจากจุดอนุสาวรีย์ Hidalgo ได้พอดี น้ำพุเป็นฉากหน้าที่ดีจะถ่ายเข้าไปทั้งสองฝั่ง ตอนกลางคืนทั้งมหาวิหารกับ Teatro Degollado มีไฟประดับ น้ำพุก็จับแสงสวย แม้โดยรวมค่อนข้างมืด ใครต้องถ่ายตอนกลางคืน เตรียมขาตั้งกล้องไว้จะช่วยมาก

จัตุรัสนี้เหมาะกับใคร ใครอาจเฉย ๆ

ถ้าเดินเที่ยว Centro Histórico ที่นี่ถือว่าขาดไม่ได้ เพราะเชื่อมต่อจุดสำคัญของเมืองและเปิดภาพรวมให้เข้าใจผังใจกลางเมือง ใครมาเมืองนี้ครั้งแรกควรแวะ

แต่หากใครชอบบรรยากาศร่มรื่นหรือสวนเขียว ๆ พลาซ่านี้อาจดูแข็งและโล่งไปหน่อย พื้นเป็นหินกว้าง ได้น้ำพุและม้านั่ง แต่แทบไม่มีร่มเงาหรือพืชพรรณมากเท่า Parque Revolución หรือ Parque Agua Azul ถ้าชอบจุดนั่งชิลล์มากกว่าจัตุรัสแบบอนุสาวรีย์ อาจไม่ใช่ที่ที่ถูกใจ

สายที่โฟกัสอาคารโคโลเนียลแท้ ๆ อาจจะผิดหวังหน่อยหากทราบว่าพลาซ่านี้สร้างใหม่ในยุค 1950 ตึกโดยรอบเป็นอาคารประวัติศาสตร์จริง แต่ตัวพลาซ่าเองเป็นงานวางผังเมืองยุคใหม่ทับรอยเมืองเก่า