Palazzo Contarini del Bovolo: คฤหาสน์บันไดวนสุดงามของเวนิส

Palazzo Contarini del Bovolo คืออะไร?

Palazzo Contarini del Bovolo คือคฤหาสน์ยุคโกธิกตอนปลายในย่านซานมาร์โก เวนิส โดดเด่นที่บันไดวนด้านนอกซึ่งสร้างเพิ่มในปลายศตวรรษที่ 15 สำหรับตระกูลผู้ดี Contarini ที่นี่ไม่ดังเรื่องห้องภายในหรือคอลเลกชันศิลปะใดๆ แต่ดังแบบสุดๆ เรื่องเดียว—Scala Contarini del Bovolo บันไดวนที่เลื้อยขึ้นไป 5 ชั้น ในลานด้านหลัง ตัวระเบียงเปิดโล่งและซุ้มโค้งทยอยซ้อนขึ้นสูงทีละชั้น ชื่อ “bovolo” ในภาษาเวเนเชียนแปลว่าหอยทากเป๊ะๆ เข้ากับทรงบันไดนี้แบบสุด

บันไดนี้สันนิษฐานว่าสร้างโดยสถาปนิกเวนิส Giovanni Candi สูงประมาณ 26 เมตร มีขั้นบันไดราวๆ 80 ขั้น งานออกแบบผสมซุ้มโกธิกกับระเบียงสไตล์เรอเนซองส์ตอนต้น ซึ่งเป็นกระแสนิยมในเวนิสรอยต่อปลายยุคโกธิก ที่โดดเด่นคือบันไดวนแบบโชว์ระเบียงภายนอกแบบนี้ แทบหาที่อื่นในเมืองไม่ได้เลย ถ้าจะหามุมคล้ายกันก็อาจจะไม่ได้อยู่ในเวนิสด้วยซ้ำ

สถานที่แห่งนี้บริหารโดยโครงการ Gioielli Nascosti di Venezia (Hidden Jewels of Venice) ที่ดูแลวังน้อยอื่นๆ ในเมืองด้วย ถ้าตั้งใจจะเก็บพระราชวังเล็กๆ หลายแห่งในทริปเดียว ลองเช็คตัวรวมกับผู้จัดได้เลย ถ้าอยากรู้มิติกว้างกว่านี้ของย่านซานมาร์โก ลองอ่าน คู่มือย่าน San Marco ได้เลย

มาเยือนที่นี่เป็นอย่างไร—เดินถึงแล้วเจออะไรบ้าง

แค่จะไปถึงคฤหาสน์นี้ก็เห็นเลยว่าเวนิสชอบซ่อนของเด็ด Campo Manin ไม่ใช่จัตุรัสที่อลังการอะไร แค่สี่เหลี่ยมกลางเมือง มีอนุสาวรีย์ Daniele Manin นักปฏิวัติยุคศตวรรษที่ 19 น้ำพุ กับม้านั่งไม่กี่ตัว คนที่เดินผ่านส่วนใหญ่เป็นคนท้องถิ่น ทั้งคนทำงานเดินตัดทางไป Rialto หรือชาวบ้านจูงหมาผ่าน ป้ายทางเข้าคฤหาสน์ก็เล็กมาก

คุณต้องลอดซุ้มโค้งแคบๆ เข้าไปจะพบลานที่รู้สึกสงบกว่าด้านนอกทันที บันไดวนเผยโฉมทั้งหมดตั้งแต่ก้าวแรก—เห็นตั้งแต่ฐานจนถึงยอด ระเบียงซ้อนลากสายตาขึ้นทีละชั้น แถมแต่ละชั้นยิ่งสูง ยิ่งโล่งยิ่งโปร่ง ถ้าวันไหนแดดเช้าแรง หินจะเปลี่ยนเป็นสีเหลืองอำพันดูอบอุ่น แต่ถ้าวันฟ้าปิด โครงสร้างทั้งหมดยิ่งกลายเป็นสีเทานุ่มๆ น่าดูทั้งสองบรรยากาศ

ลานค่อนข้างเล็ก ไม่ว่าอยู่มุมไหนก็อยู่ห่างบันไดแค่สิบเมตร มีต้นไม้นิดๆ เก้าอี้ กับแผงข้อมูลอธิบายประวัติของคฤหาสน์และตระกูล Contarini กลิ่นหินเก่า บางฤดูจะชื้นๆ นิดหน่อยจากคลองข้างๆ ได้ยินทั้งเสียงเรือในคลองกับเสียงเมือง คล้ายอยู่โลกส่วนตัว

ขึ้นบันไดวน: เจออะไรบ้าง

บันไดนี่แหละคือพระเอกหลัก เปิดให้เข้าชมด้วยตั๋วปกติ ทุกขั้นเป็นหินกลมมนตรงกลางจากการใช้งานเป็นร้อยปี มีราวจับเหล็กธรรมดา ไม่ชันเกินไปสำหรับคนทั่วไป แต่ต้องระวังเพราะขั้นหินไม่เท่ากัน และระเบียงแต่ละชั้นขอบหินจะเตี้ยๆ ใครที่เคลื่อนไหวลำบากหรือกลัวความสูงมาก น่าจะไม่สะดวก เพราะบันไดนี้เปิดโล่งทั้งหมด มองเห็นลานด้านล่างจากทุกจุด

วิวชั้นบนๆ ไม่กว้างเหมือนขึ้นยอด Campanile ที่ Piazza San Marco แต่ได้มุมบนหลังคาแบบใกล้ชิดเห็นหลังคากระเบื้อง ปล่องไฟ หลังวัง ฝั่งคลองนิดหน่อย เป็นวิวที่รู้สึกเหมือนได้เห็นในสิ่งที่คนทั่วไปไม่ค่อยเห็น ปลายบันไดวนจะต่อออกระเบียงสูง เห็นลานข้างล่างกับยอดหลังคาซานมาร์โกเต็มตา

ช่วงไหนดี? คนเยอะแค่ไหน?

ที่นี่คนไม่เยอะเท่า Doge’s Palace หรือมหาวิหารเซนต์มาร์ก นี่แหละเสน่ห์จุดหนึ่ง ลานด้านในเล็ก ถ้ามีทัวร์กลุ่มใหญ่มาทีเดียวจะดูแน่นแต่แทบไม่ค่อยเกิด ช่วงเช้าวันธรรมดา 10:00–11:30 คือเวลาสบายๆ แทบไม่มีใคร เย็นประมาณ 16:00 เป็นต้นไป เริ่มมีกลุ่มที่เพิ่งเที่ยวจุดอื่นเสร็จแวะเข้ามา

หน้าร้อนช่วงบ่ายลานในจะร้อนหน่อยเพราะไม่มีเงา ฤดูใบไม้ผลิกับใบไม้ร่วงอากาศเย็นกำลังดี ยิ่งช่วงตุลาฯ–พฤศจิกา แสงยามเย็นที่ตกกระทบบันได สวยถ่ายรูปง่าย ฤดูหนาวคนสงบกว่า เมืองโดยรวมก็เงียบ แต่กลางวันสั้น ควรมาก่อนบ่ายสองจะได้แสงดีๆ ในลาน

ฤดูใบไม้ร่วงเวนิสมักเสี่ยงน้ำท่วมสูงหรือ acqua alta แต่คฤหาสน์อยูโซนที่ดอนกว่าพื้นที่อื่นในซานมาร์โก ไม่ใช่จุดที่เจอน้ำสูงบ่อยแต่ถนนรอบๆ อาจจะโดน อ่าน คู่มือน้ำท่วม Acqua Alta สำหรับเตรียมตัว ถ้ามาวันที่น้ำท่วม (ต.ค.–ก.พ.)

ประวัติและสถาปัตยกรรม

ตระกูล Contarini คือหนึ่งในผู้ทรงอิทธิพลสูงสุดของเวนิส เคยมีดอเจถึง 8 คนในประวัติศาสตร์ แต่คฤหาสน์นี้ไม่ได้บันทึกละเอียดเท่าใด แม้ชื่อเสียงจะกว้าง ตัวบันไดวนสร้างราวปี 1499 โดยสถาปนิก Giovanni Candi ผู้ทำงานช่วงเปลี่ยนผ่านระหว่างโกธิกและเรอเนซองส์

รูปแบบบันไดระเบียงแบบนี้พบในทั้งตึกทางราชการและบ้านชาวเวเนเชียนทั่วไป แต่ Scala Contarini del Bovolo คือเวอร์ชันจัดเต็ม-เกือบหาตัวตายตัวแทนไม่ได้ ระเบียงแต่ละชั้นตั้งบนเสากับหัวเสาแกะสลักประณีต ซุ้มโค้งช่วงแรกเป็นแบบแหลมโกธิกและค่อยๆ ผสมโรมานสก์มนๆ เมื่อไล่ขึ้นสูง เกิดจังหวะทางสายตาที่คุ้มแก่การดูละเอียด งานบูรณะช่วงหลังๆ ช่วยรักษาหินให้แข็งแรงเหมือนใหม่ สมัยก่อนโดนปล่อยชำรุดมาหลายสิบปี

ถ้าเทียบกับคฤหาสน์โกธิกใหญ่ๆ ของเวนิส ส่วนใหญ่หันหน้าออก Grand Canal แต่ Palazzo นี้บันไดวนหันเข้าสวนใน ดูเงียบขรึม คนคลองแทบไม่เห็น ต่างจากโกธิกใหญ่โตของ Doge's Palace ที่เดินจากที่นี่แค่ราว 15 นาที

วิธีไป: เส้นทางจริงจัง

ไม่มีท่าเรือ vaporetto ใกล้คฤหาสน์โดยตรง ถ้าเดินจากสถานีรถไฟ Santa Lucia ใช้เวลาราว 25 นาที ให้เดินตามป้ายไป Rialto ถึง Campo San Bartolomio แล้วเลี้ยวใต้สู่ Campo Manin หรือถ้าเริ่มจากสะพาน Rialto ใช้เวลาเดินราว 10 นาทีบนเส้นทางคนเดินหลัก

ท่าเรือ vaporetto ที่ใกล้ที่สุดคือ Rialto (สาย 1 และ 2 Grand Canal) จากนั้นเดินต่อ 10 นาที หรือจะลงที่ Sant'Angelo (สาย 1) ฝั่งตะวันตกก็ได้ รอบๆ Campo Manin มีป้ายทางบอกพอสมควร แต่ซอยสุดท้ายเข้าอาคารบางคนยังเดินผ่านเลย เพราะดูจืดมาก

ถ่ายรูป: ดึงความเท่บันไดวนให้สุด

บันไดวนนี้ถ่ายขึ้นกล้องมาก แต่ลานแคบถ่ายให้ครบองค์ต้องใช้เลนส์ไวด์ (หรือโหมดกว้างในมือถือ) ยืนท้ายลานแล้วเงยกล้องขึ้นเป็นช็อตที่สวยสุด เห็นมิติของระเบียงซ้อนกัน ถ้าวันแดดจ้าเงาจะตัดกันแรง ควรมาเช้าหรือเย็นที่แสงทแยง สีก็เนียนกว่า

ขึ้นไปชั้นบนๆ มองย้อนลงลาน จะได้รูปทรงวนเป็นวงกลม เก็บลายโค้งซ้ำซ้อนจากด้านบน ถ้าจะถ่ายจากถนนด้านนอกก็ลองหามุมเจาะเข้าใต้ซุ้มโค้ง จะได้กรอบรูปบันไดอีกแบบ

ถ้าเน้นถ่ายงานสถาปัตย์ที่เวนิส แนะนำจับคู่ที่นี่กับบรรดาตึกโกธิก/เรอเนซองส์รอบๆ เช่น Ca' d'Oro ริม Grand Canal กับ Santa Maria dei Miracoli ในเขต Cannaregio ที่ยังคงสภาพสมบูรณ์สุด

คุ้มมั้ย?

ด้วยงบ €9 และเวลาไม่ถึงชั่วโมง คฤหาสน์นี้เป็นประสบการณ์ด้านสถาปัตย์ที่คุ้มสุดๆ ในเวนิส ไม่ได้เป็นพิพิธภัณฑ์แบบมีของให้เดินดูเยอะ ประสบการณ์ที่ได้คือบรรยากาศลานกับการเดินขึ้นบันไดวน ไม่ใช่จุดชมวิวแบบกว้างๆ หรือวังหรู แต่ถ้าชอบงานหินโกธิกวิจิตร หรือแค่อยากหลบออกจากกลุ่มคนตรง Piazza San Marco สักสิบนาที ที่นี่เหมาะเลย

ถ้าคุณชอบอะไรอลังการ งานแลนด์มาร์กใหญ่ๆ หรือมีเวลาจำกัดมากจนต้องเลือกเฉพาะไฮไลต์สุดๆ ที่นี่อาจไม่ใช่อันดับแรก อีกอย่าง คนที่เดินลำบากควรเลี่ยง เพราะขั้นหินไม่เท่ากันและบันไดเปิดโล่งทั้งหลัง