Kampus St. George Uniwersytetu Toronto: Samodzielny spacer przez 200 lat architektury

Dlaczego warto tu zajrzeć

Kampus St. George Uniwersytetu Toronto to nie jest typowa atrakcja turystyczna. Nie ma kolejek do kas, nie ma audioprzewodników wydawanych przy wejściu ani jednej głównej wystawy, wokół której kręci się cała wizyta. Zamiast tego dostajesz gęsty, przyjazny pieszym kampus miejski, gdzie niemal za każdym zakrętem pojawia się budynek z innej epoki: normańsko-romański gmach z kamienia z 1859 roku stoi kilkaset metrów od współczesnego budynku ze szkła i stali ukończonego w 2006. Dla każdego, kto interesuje się architekturą, historią urbanistyczną albo po prostu szuka miejsca, które naprawdę różni się od otaczającej siatki ulic, kampus St. George nie zawiedzie.

Założony w 1827 roku jako King's College, Uniwersytet Toronto należy do najstarszych uczelni w Kanadzie. Kampus St. George to jego pierwotna, historyczna lokalizacja w centrum miasta – i to bardzo wyraźnie widać. Kampus zajmuje sporą powierzchnię między Bloor Street na północy, College Street na południu, Spadina Avenue na zachodzie a Queen's Park Crescent na wschodzie. Na tym obszarze ponad wiek rywalizujących ze sobą filozofii architektonicznych współistnieje ze zaskakującą spójnością.

Architektura: co tak naprawdę widzisz

University College, ukończony w 1859 roku, to budynek, który większość odwiedzających fotografuje jako pierwszy – i z dobrego powodu. Jego normańsko-romański projekt, z grubymi kamiennymi murami, okrągłymi łukami, blankami na wieży i misternie rzeźbionymi detalami, przypomina bardziej coś z Oxfordu niż z północnoamerykańskiego miasta, które miało wtedy zaledwie trzy dekady historii. Wewnętrzny dziedziniec, dostępny dla odwiedzających w godzinach otwarcia budynku, jest wyjątkowo spokojnym miejscem wartym poszukania. Rzeźby wokół głównego wejścia przedstawiają twarze rzemieślników, którzy pracowali przy budowie – szczegół, który nagradza uważne oko.

Hart House, ukończony w 1919 roku, to drugi punkt orientacyjny kampusu. Jego neogotycka fasada z wapienia kotwiczy północno-zachodni narożnik Front Campus, a budynek pełni funkcję centrum studenckiego i społecznościowego. Wielka Sala w środku jest wyjątkowa: sklepienia z drewnianych belek, witrażowe okna i skala, która bardziej przywodzi na myśl angielski college niż centrum kanadyjskiego miasta. Hart House jest na ogół dostępny dla odwiedzających w ciągu dnia, choć niektóre przestrzenie mogą być zarezerwowane na wydarzenia.

Nowsze budynki stanowią architektoniczny kontrast, który jest naprawdę interesujący, a nie rażący. Leslie L. Dan Pharmacy Building, zaprojektowany przez Normana Fostera i ukończony w 2006 roku, owija szklana ściana kurtynowa zawieszoną pod strukturę przypominającą kapsuły – nic innego na kampusie tak nie wygląda. Goldring Centre for High Performance Sport, zaprojektowane przez pracownię KPMB Architects, leży dalej na zachodzie i z powściągliwością radzi sobie z niełatwym programem funkcjonalnym. Jeśli chcesz szerzej spojrzeć na to, jak architektoniczna tożsamość Toronto kształtowała się przez wieki, kampus St. George to skrócona wersja historii opowiedzianej pełniej w przewodniku po architekturze Toronto.

Jak kampus zmienia się przez cały dzień

Wczesny ranek – mniej więcej między 7:30 a 9:00 – to najbardziej klimatyczna pora na wizytę. Front Campus, rozległy zielony trawnik przed King's College Circle, jest cichy, a niskie światło pada na wapień i piaskowiec University College oraz Hart House pod kątem, który zabarwia je na bursztynowo. Rowerzyści i biegacze przemykają w drodze do pracy, ale tłumów nie ma. W cieplejsze miesiące zapach świeżo skoszonej trawy miesza się ze słabym spalinowym oddechem ulicy za ogrodzeniem, a w wewnętrznych dziedzińcach panuje cisza, która znika, gdy zaczynają się wykłady.

Między 10:00 a 14:00 w dni powszednie roku akademickiego kampus się przemienia. Studenci przemieszczają się między budynkami falami zgodnymi z planem zajęć. Ścieżki między biblioteką Robarts, Sid Smith Hall a głównym dziedzińcem wypełniają się ludźmi, a miejsca na zewnątrz Hart House stają się zajęte. Dla odwiedzających to właśnie dobra pora: otwarte są kampusowe kawiarnie i punkty gastronomiczne, dostępna jest galeria Justina M. Barnicke Gallery wewnątrz Hart House, a ogólne poczucie działającej, zamieszkałej instytucji jest najsilniejsze.

Letnie weekendy to zupełnie inne doświadczenie. Bez akademickich tłumów kampus staje się spokojnym substytutem miejskiego parku. Rodziny spacerują, turyści fotografują University College, a trawniki Front Campus służą za miejsce pikników i luźnych aktywności sportowych. Sąsiednia dzielnica The Annex tętni wtedy podobnym życiem, a przejście z kampusu na ulicę odbywa się niezauważalnie.

Praktyczny przewodnik: od czego zacząć

Naturalnym punktem startowym jest King's College Circle – duże rondo w centrum kampusu. Jadąc ze stacji Queen's Park, idź na północ wzdłuż Queen's Park Crescent i wejdź przez południową bramę. Ze stacji St. George idź na południe ulicą St. George i wejdź od zachodu. Obie trasy zajmują mniej niż dziesięć minut pieszo.

Od King's College Circle trasa niemal sama się narzuca. Idź w kierunku University College na zachodzie, gdzie zobaczysz najpiękniejsze gotyckie kamieniarstwo. Następnie zawróć na północ w stronę Hart House, zwracając uwagę na kontrast stylów obu budynków mimo ich bliskiego sąsiedztwa. Kontynuuj na północny zachód w kierunku biblioteki Robarts – to świadoma wypowiedź architektoniczna zupełnie innego rodzaju: ukończona w 1972 roku brutalityczna forma z betonu dzieli od dekad opinię publiczną, ale jest bezsprzecznie uderzająca. Trójkątne wieże budynku porównywano do pawia rozkładającego ogon – co może być komplementem lub obelgą, zależnie od twojego stosunku do betonu.

W pobliżu kampusu, w łatwej odległości spaceru na południe, znajduje się Art Gallery of Ontario, a bezpośrednio na północy, przy Bloor i Avenue Road, Royal Ontario Museum. Jeśli spędzasz w okolicy cały dzień, spacer po kampusie idealnie wpasowuje się między te dwie instytucje i nie wymaga żadnego dodatkowego biletu ani planowania.

Fotografia: co wychodzi, a co nie

Możliwości fotograficzne są tu naprawdę duże, ale wymagają odpowiedniego wyczucia czasu. Zachodnia fasada University College wygląda najlepiej po południu, gdy bezpośrednie światło wydobywa rzeźbione detale kamienia i podkreśla arkadowe wejście. Wewnętrzny dziedziniec, dostępny z wnętrza budynku, dobrze wychodzi niemal o każdej porze – rozproszone światło z otwartego nieba eliminuje twarde cienie.

Front Campus jako otwarty trawnik jest trudny do sfotografowania w przekonujący sposób, chyba że masz bezchmurne niebo i jakąś ludzką aktywność, która zakotwi kadr. W pochmurne dni – a takich w Toronto nie brakuje od listopada do marca – trawnik wygląda płasko. Kamienne budynki paradoksalnie prezentują się lepiej przy zachmurzonym niebie, które eliminuje odblaski i wydobywa teksturę materiału, więc nie rezygnuj z wizyty przy złej pogodzie.

Leslie L. Dan Pharmacy Building przy College Street, na południowym skraju kampusu, najlepiej fotografować z naprzeciwka wczesnym rankiem, gdy szklana fasada odbija niskie wschodnie niebo. W środku dnia odbicie zanika. To też dobry powód, by pamiętać, że kampus sięga dalej na południe, niż większość odwiedzających eksploruje – a przejście od wiktoriańskiego kamienia do współczesnego szkła wzdłuż College Street to jedna z bardziej skondensowanych wizualnie sekwencji architektonicznych na całym kampusie.

Warunki sezonowe i kiedy przyjeżdżać

Klimat Toronto sprawia, że kampus wygląda i czuje się zupełnie inaczej w różnych porach roku. Wiosna, od końca kwietnia do czerwca, oferuje najbardziej fotogeniczne warunki: wiązy na Front Campus i otaczające drzewa pokrywają się liśćmi, kamienne budynki świecą w cieplejszym świetle, a energia roku akademickiego wciąż jest wyczuwalna. To też pora, gdy sąsiednia dzielnica najbardziej zachęca do eksploracji. The Annex – gęsta, przyjazna pieszym dzielnica mieszkalna leżąca bezpośrednio na północ i zachód od kampusu – pełna jest niezależnych księgarni, kawiarni i wiktoriańskiej zabudowy, która świetnie uzupełnia architektoniczny charakter kampusu.

Zimowe wizyty są niedoceniane. Śnieg na kamiennych budynkach Front Campus tworzy warunki, których nie uświadczysz w żadnej innej porze roku, a kampus jest znacznie mniej zatłoczony. Chłód jest jak najbardziej realny – średnia temperatura w Toronto w styczniu to około -3,7°C, a odczuwalna temperatura przy wietrze bywa znacznie niższa – więc ubierz się warstwowo. Kilka budynków połączonych jest zadaszonymi przejściami, a wnętrze Hart House oferuje zarówno ciepło, jak i ciekawą architekturę.

Jesień, od września do listopada, to ogólnie najbardziej komfortowa pora roku. Temperatury są łagodne, drzewa wokół kampusu trzymają barwy do końca października, a powrót studentów sprawia, że kampus znów wydaje się zamieszkały i żywy. Jeśli łączysz wizytę z szerszym zwiedzaniem Toronto, przewodnik po najlepszym czasie na wizytę w Toronto omawia sezonowe kompromisy dla całego miasta.

Dostępność i informacje praktyczne

Zewnętrzne ścieżki kampusu St. George są utwardzone i w większości dostępne dla osób z ograniczoną mobilnością, choć w pobliżu starszych budynków zdarzają się odcinki z kocią stopką lub nierówną nawierzchnią. Uniwersytet Toronto utrzymuje dostępne trasy na kampusie St. George i udostępnia szczegółowe mapy dostępności – osoby z potrzebami w zakresie mobilności powinny przed wizytą sprawdzić stronę uczelni poświęconą dostępności, aby uzyskać informacje o konkretnych trasach i dostępie do budynków.

Na kampusie nie ma dedykowanego centrum dla odwiedzających. Uniwersytet Toronto prowadzi oprowadzania z przewodnikiem skierowane głównie do potencjalnych studentów, nie do turystów. Samodzielni piesi mogą pobrać mapy kampusu ze strony internetowej uczelni. Parking w bezpośrednim sąsiedztwie kampusu jest ograniczony i drogi – zdecydowanie najlepiej przyjechać komunikacją miejską TTC. Stacja St. George wysadza cię przy zachodniej krawędzi kampusu w około 5 minut spaceru, a stacja Queen's Park – przy wschodniej stronie kampusu.