Place des Vosges: przewodnik po najstarszym i najpiękniejszym placu Paryża

Czym właściwie jest Place des Vosges

Place des Vosges to najstarszy zaplanowany plac w Paryżu – idealnie proporcjonalny prostokąt 140 na 140 metrów, otoczony 36 identycznymi pawilonami z czerwonej cegły i jasnego kamienia pod łupkowymi dachami. Leży w dzielnicy Marais, na granicy 3. i 4. arrondissement, i przez ponad cztery wieki służył jako królewskie miejsce ceremonii, modny adres i codzienny ogród publiczny. Podczas gdy wiele paryskich zabytków wymaga stania w kolejkach i zachowywania nabożnego milczenia, ten plac po prostu istnieje: otwarty, bezpłatny i wciąż intensywnie użytkowany przez okolicznych mieszkańców.

Plac stanowi serce jednego z najbardziej nasyconych kulturowo zakątków Le Marais. Muzeum Picassa mieści się kilka przecznic na północ, a Muzeum Carnavalet – paryskie muzeum historii miasta – leży tuż obok. Żadne z nich nie jest konieczne do zwiedzenia, żeby docenić Place des Vosges, ale razem tworzą jeden z najbardziej kulturowo bogatych obszarów w całym mieście.

Cztery wieki historii w jednym miejscu

Budowę rozpoczęto w 1605 roku z polecenia króla Henryka IV, który marzył o harmonijnym królewskim placu stanowiącym centrum rozwijającej się dzielnicy Marais. Nie doczekał jednak jego ukończenia: Henryk IV został zamordowany w 1610 roku, a plac inaugurowano w 1612 roku podczas trzydniowych uroczystości zaślubin Ludwika XIII. Przez większą część XVII wieku nosił nazwę Place Royale i był centrum arystokratycznego życia towarzyskiego Paryża. Mieszkał tu kardynał Richelieu. Adres ten cieszył się ogromnym prestiżem.

Po rewolucji królewska nazwa zniknęła. W 1800 roku Napoleon przemianował plac na Place des Vosges na cześć departamentu Wogezy w północno-wschodniej Francji, który jako pierwszy uregulował podatki nałożone przez rząd rewolucyjny. Plac wpisano na listę zabytków 26 października 1954 roku, zapewniając mu ochronę prawną. Pawilony – co zdumiewające – zachowały oryginalny wygląd: ceglane fasady, strome łupkowe dachy i jednolite arkady.

Victor Hugo mieszkał pod numerem 6 w latach 1832–1848, w jednym z najbardziej płodnych okresów swojej twórczości. Ten adres mieści dziś Maison Victor Hugo – bezpłatne muzeum miejskie, gdzie na stałe eksponowane są odtworzone apartamenty pisarza, jego rysunki i osobiste pamiątki. To jedno z cichszych paryskich muzeów, często pomijane przez turystów – co czyni je tym bardziej wartym odwiedzenia.

Co zobaczysz po wejściu na plac

Na plac wchodzi się przez jedno z dziewięciu arkadowych przejść. Najbardziej efektowne są centralne wejścia od północy i południa, pod nieco wyższymi Pavillon de la Reine (Pawilonem Królowej) i Pavillon du Roi (Pawilonem Króla). Oba pawilony – dziś prywatne – przełamują ścisłą symetrię arkad dodatkowym piętrem i bardziej ozdobnymi detalami kamiennymi. Rytm wizualny całego założenia – 36 fasad, każda z trzema piętrami czerwonej cegły nad sklepionym parterem z kamienia – tworzy spójność, jaką trudno znaleźć w jakimkolwiek innym europejskim mieście.

Wewnątrz centralną część zajmuje regularny ogród: cztery trawniki rozdzielone żwirowymi alejkami, fontanna na każdym skrzyżowaniu i dojrzałe lipy dające cień latem. Ogród otacza niskie żelazne ogrodzenie, a wstęp dla psów jest wzbroniony – dzięki temu panuje tu wyjątkowy spokój. Arkadowy obwód placu jest natomiast dostępny dla pieszych o każdej porze i pełni funkcję zadaszonego korytarza łączącego kawiarnie, galerie i restauracje.

Jak plac zmienia się przez cały dzień

Wczesnym rankiem, przed godz. 9:00, plac należy do mieszkańców: właściciele psów spacerują wzdłuż ogrodzenia, czasem mija cię biegacz, gdzieniegdzie ktoś siedzi na ławce. Jakość światła wiosną i jesienią – gdy pada pod niskim kątem na ceglane fasady – sama w sobie jest powodem, żeby tu przyjść wcześnie. Ciepłe odcienie terakoty pogłębiają się w zestawieniu z jasnym kamiennym wykończeniem, a odbicia w fontannach zmieniają się z każdą chmurą.

W środku przedpołudnia w dni robocze kawiarnie pod arkadami otwierają podwoje i zaczyna gromadzić się tłum przed lunchem. Weekendowe popołudnia to najbardziej ruchliwy czas: rodziny wypełniają ogród, turyści fotografują fasady, a tarasy restauracji zapełniają się wcześnie. Jeśli zależy ci na spokoju, wtorkowy lub środowy ranek między 9:00 a 11:00 daje ci coś najbliższego samotności. Zimą lipy tracą liście, a żwirowe alejki świecą pustkami, ale połączenie łupkowych dachów i ciepłej cegły sprawia, że w pogodny szary dzień to jeden z najlepszych fotograficznych tematów w mieście.

Jak tu dotrzeć i jak poruszać się po okolicy

Najwygodniejsza stacja metra to Bastille (linie 1, 5 i 8) – ok. 5 minut spaceru na zachód wzdłuż rue Saint-Antoine, a potem na północ. Stacja Chemin Vert (linia 8) wysadza cię bliżej północnego wejścia na plac. Bardziej atrakcyjna trasa wiedzie od okolic Hôtel de Ville przez średniowieczną siatkę uliczek Le Marais – pozwala to poczuć, jak stara jest otaczająca zabudowa.

Sam plac jest zamknięty dla ruchu i płaski, co czyni go dostępnym dla wózków dziecięcych i osób na wózkach inwalidzkich. Arkadowe galerie są pozbawione schodów na całym obwodzie. Wewnętrzne żwirowe alejki ogrodu mogą być miejscami nierówne. Maison Victor Hugo dysponuje windą na wyższe piętra.

Naturalny program na pół dnia łączy Place des Vosges z Muzeum Carnavalet i Muzeum Picassa, a następnie późny lunch w arkadach. Możesz też wybrać się na południe w kierunku Opéra Bastille lub zajrzeć do naszego przewodnika po atrakcjach Paryża, żeby ułożyć szerszy plan zwiedzania okolicy.

Szczera ocena: czy warto tu przyjść?

Place des Vosges nie jest atrakcją opartą na jednym spektakularnym widoku. Nie ma tu momentu, który zapiera dech w piersiach. To, co oferuje, to architektoniczna spójność, historyczna głębia i rzadkie poczucie, że czterysta letnia przestrzeń wciąż służy swojemu pierwotnemu celowi: spotkaniom, spacerom i siedzeniu w miejscu publicznym. Podróżnicy oczekujący ciągłych wrażeń mogą poczuć niedosyt już po 20 minutach, szczególnie jeśli przyjadą w ruchliwej porze południa.

Ci, którzy cenią proporcjonalny design, szukają chwili oddechu między dużymi muzeami albo są ciekawi, jak Paryż wyrastał ze swojego średniowiecznego jądra, uznają to miejsce za jedno z najbardziej satysfakcjonujących w całym mieście. Naturalnie uzupełnia je długi lunch w jednej z restauracji w arkadach – po którym plac wygląda zupełnie inaczej.