Kyoto City KYOCERA Museum of Art: sztuka, architektura i dziewięćdziesiąt lat historii

Czym tak naprawdę jest Kyoto City KYOCERA Museum of Art

Kyoto City KYOCERA Museum of Art leży w dzielnicy Okazaki, na wschodnim skraju centralnego Kioto, tuż przy terenie Świątyni Heian i skupisku mniejszych instytucji kulturalnych, które czynią tę okolicę czymś w rodzaju muzealnej dzielnicy miasta. Przede wszystkim rzuca się w oczy sam budynek: wzniesiona w 1933 roku bryła w stylu Imperial Crown, z szeroką, symetryczną fasadą i charakterystycznie wygiętym dachem, który wyraźnie nawiązuje do architektury tradycyjnych japońskich pałaców. Jest okazały i monumentalny w sposób niespotykany wśród większości atrakcji Kioto.

Gdy otwierało się po raz pierwszy jako Kyoto Municipal Museum of Art, było jednym z pierwszych celowo zaprojektowanych publicznych muzeów sztuki w Japonii. Przez dziesięciolecia spokojnie pełniło tę rolę, gromadząc stałą kolekcję obejmującą japońską sztukę z epoki Meiji, Taisho i wczesnej Showy, a także prace artystów związanych z Kioto z wielu pokoleń. Po znacznej przerwie na renowację muzeum ponownie otworzyło się w marcu 2020 roku pod obecną nazwą, w ramach umowy o prawach do nazwy z korporacją Kyocera. Renowacja nie wyburzyła ani nie zazachodniła oryginalnego budynku. Zamiast tego architekci wydrążyli nowe podziemne galerie pod ogrodem północnym i dodali efektowne szklane wejście schodzące pod ziemię, zachowując zabytkową fasadę w nienaruszonym stanie.

Budynek: dlaczego warto mu się przyjrzeć, zanim wejdziesz do środka

Droga ze stacji Higashiyama prowadzi obok kanału Okazaki i wzdłuż alei drzew ku frontowemu placowi muzeum. Wiosną wiśnie rosnące przy kanale kwitną dokładnie w tej linii widoku, a połączenie bladych kwiatów z kamienną fasadą muzeum przyciąga odwiedzających, którzy wcale nie planowali wchodzić do środka. Jesienią klony wzdłuż drogi przybierają żółte i pomarańczowe barwy. Jeśli masz możliwość, naprawdę warto zaplanować wizytę w jednym z tych sezonów.

Renowacja z 2020 roku przyniosła Higashiyama Cube – nowe skrzydło widoczne od strony północnej – oraz taras na dachu dostępny w godzinach otwarcia. Taras oferuje niezwykły punkt widokowy na góry Higashiyama, kadrując sylwetki pagód definiujące panoramę wschodniej części Kioto. Warto poświęcić mu chociażby dziesięć minut, nawet jeśli aktualna wystawa nie wzbudza twojego zainteresowania.

Jeśli planujesz już spacer Ścieżką Filozofa lub odwiedzenie Świątyni Heian, muzeum dzieli od każdego z tych miejsc mniej niż pięć minut drogi. Połączenie wszystkich trzech w ramach półdniowej pętli przez Okazaki i okolicę Nanzen-ji jest po prostu geograficznie oczywiste.

Stała kolekcja: czego się spodziewać w środku

Stała kolekcja, prezentowana w galeriach Collection Room na głównym piętrze, koncentruje się przede wszystkim na japońskiej sztuce z końca XIX do połowy XX wieku. Okres ten obejmuje dramatyczne przemiany artystyczne epoki Meiji, kiedy to zachodnie techniki zaczęły wpływać na japońskie malarstwo i rzeźbę, a następnie poszukiwania przez artystów z Kioto syntezy pomiędzy tymi zapożyczonymi metodami a tradycyjnym Nihonga (malarstwem w stylu japońskim). Prace te są często mniej znane na arenie międzynarodowej niż eksponaty w wielkich tokijskich muzeach narodowych, ale kontekst Kioto nadaje im szczególne znaczenie – wielu reprezentowanych tu artystów żyło i tworzyło właśnie w tym mieście.

Kolekcja jest regularnie rotowana, więc nie wszystkie dzieła są wystawiane podczas każdej wizyty. Dla niespecjalistów galerie stałe nagrodzą około 45 minut uważnego oglądania. Prace są dobrze opisane po japońsku i angielsku, a przestrzenie galerii pozostają spokojne i nieśpieszne nawet wtedy, gdy muzeum obsługuje dużą liczbę gości podczas popularnej wystawy czasowej.

Wystawy czasowe: główny magnes dla większości odwiedzających

W praktyce większość odwiedzających przyciągają wystawy czasowe, a nie stała kolekcja. Od ponownego otwarcia w 2020 roku muzeum gościło duże pokazy krajowe i międzynarodowe – od impresjonistycznych wypożyczeń z europejskich kolekcji po retrospektywy wpływowych japońskich artystów współczesnych. Ceny biletów na wystawy czasowe są ustalane indywidualnie dla każdego pokazu; podczas popularnych megawystawy muzeum bywa zatłoczone, szczególnie w weekendy i dni wolne od pracy.

Poranki w tygodniu między 10:00 a 12:00 to najlepsze okno, by zobaczyć wystawy czasowe bez największego ścisku. Jeśli przyjedziesz w sobotę po 14:00 podczas głośnego pokazu, licz się z tłokiem w galeriach i ewentualnymi kolejkami przy wejściu. Muzeum nie stosuje obecnie systemu rezerwacji wejść na określoną godzinę dla wszystkich wystaw, choć przy popularnych pokazach zakup biletu z wyprzedzeniem bywa wymagany. Przed wizytą sprawdź oficjalną stronę.

Dla szerszego kontekstu krajobrazu muzealnego i kulturalnego Kioto warto wiedzieć, że Kyoto National Museum w Higashiyama koncentruje się na klasycznej japońskiej sztuce i zabytkach, co czyni je doskonałym uzupełnieniem, jeśli planujesz poświęcić cały dzień na sztukę w mieście.

Jak doświadczenie zmienia się w zależności od pory dnia

Poranne wizyty mają wyraźnie inną atmosferę. Światło wpadające przez odnowiony hol wejściowy jest ostrzejsze, kawiarnia wewnątrz cichsza, a galerie stałej kolekcji naprawdę sprzyjają skupieniu. Materiały wykończeniowe wnętrza – kamienne podłogi, wysokie sufity i polerowane drewniane detale – inaczej przyjmują poranne światło niż podczas popołudniowej wizyty.

W południe plac przed wejściem do muzeum wypełniają grupy szkolne na wycieczkach kulturalnych, szczególnie od wtorku do piątku. Grupy te zwykle szybko przemierzają wystawy czasowe i rzadko zatrzymują się w galeriach stałych, więc hałas pozostaje do zniesienia. Po około 15:30 liczba odwiedzających wyraźnie maleje, gdy wielu turystów rusza na kolację lub w kierunku dzielnicy Gion. Ostatnie dwie godziny przed zamknięciem to przyjemnie spokojny czas, by wrócić do dowolnej sali i poświęcić jej więcej uwagi.

Dojazd i praktyczne informacje

Najprostszą trasą jest stacja Higashiyama na linii metra Tōzai. Wyjście nr 1 prowadzi prosto w kierunku muzeum, a spacer zajmuje około 8–10 minut płaską, dobrze oznakowaną drogą przez okolicę Okazaki. Z dworca Kyoto Station autobusy miejskie nr 5 i 86 zatrzymują się na przystanku Okazaki Koen/Bijutsukan Heian Jingu-mae, bezpośrednio przed muzeum. Czas przejazdu autobusem z Kyoto Station wynosi około 30–40 minut w zależności od ruchu, który w szczycie sezonu turystycznego może być znaczący – autobusy przez centrum Kioto bywają wtedy powolne. Metro jest szybsze i bardziej przewidywalne.

Budynek muzeum jest w pełni dostosowany do potrzeb osób z niepełnosprawnościami po renowacji z 2020 roku – wszystkie piętra połączone są windami, a trasy są bezschodkowe w całym obiekcie. W kwestiach związanych z dostępnością można skontaktować się z muzeum pod numerem +81-75-771-4334 w godzinach otwarcia. Przy wejściu dostępne są schowki bagażowe – warto o tym pamiętać, ponieważ w zatłoczone dni niektóre galerie nie zezwalają na wnoszenie dużych plecaków.

Jeśli planujesz dzień w tej części Kioto, kompleks świątynny Nanzen-ji leży 15 minut spaceru na południe, a trasa między nimi prowadzi przez jedne z najbardziej spokojnych rezydencjalnych uliczek miasta – przyjemny kontrast wobec monumentalności muzeum.

Fotografowanie i strój

Zasady dotyczące fotografowania różnią się w zależności od wystawy: w stałej kolekcji zdjęcia bez flesza do użytku osobistego są generalnie dozwolone, natomiast wystawy czasowe często całkowicie zabraniają fotografowania lub ograniczają je do wybranych prac. Oznakowanie w każdej sali galerii jest w tej kwestii jednoznaczne. Elewację budynku, dziedziniec Świątyni Heian widoczny z terenu muzeum oraz taras na dachu można fotografować swobodnie – to jedne z ciekawszych architektonicznie ujęć w okolicy Okazaki.

Nie obowiązuje żaden szczególny dress code. Muzeum jest w pełni zadaszone i klimatyzowane, co czyni je niezawodną opcją w deszczowe lub skrajnie upalne letnie dni, kiedy zwiedzanie Kioto na zewnątrz bywa wyczerpujące. Zimą weź ze sobą dodatkową warstwę odzieży – kamienny hol wejściowy może być chłodny, gdy temperatura na zewnątrz spada poniżej 5°C.

Kto może pominąć to miejsce, a kto zdecydowanie nie powinien

Jeśli twój plan zwiedzania Kioto koncentruje się wyłącznie na świątyniach, sanktuariach i tradycyjnych uliczkach, muzeum możesz spokojnie pominąć – nie ominiesz niczego pasującego do tego motywu. Kolekcja nie reprezentuje przednowoczesnego dziedzictwa Kioto i nie pełni roli wprowadzenia do klasycznej historii japońskiej sztuki. Do tego celu znacznie lepiej nadaje się Kyoto National Museum.

Podróżnicy dysponujący napiętym planem jednego lub dwóch dni, którzy priorytetowo traktują plenerowe zabytki jak Kiyomizu-dera czy Fushimi Inari Taisha, powinni zostawić muzeum na kolejny przyjazd. Ale dla wszystkich zainteresowanych nowoczesną sztuką japońską, z prawdziwym podziwem dla architektury XX wieku lub z deszczowym popołudniem do zagospodarowania – to jedna z lepszych propozycji, jakie Kioto ma do zaoferowania.