Chińskie Muzeum Sztuki: W środku olbrzymiego czerwonego pawilonu Szanghaju

Czym jest Chińskie Muzeum Sztuki?

Chińskie Muzeum Sztuki, po chińsku 中华艺术宫 (Zhonghua Yishugong), to jedno z największych muzeów sztuki nowoczesnej w Azji. Mieści się w dawnym Pawilonie Chińskim wzniesionym na Expo 2010 w Szanghaju — budynku natychmiast rozpoznawalnym dzięki głębokiej karminowej elewacji i piętrowym, wspornikowym poziomom nawiązującym do klasycznej chińskiej architektury drewnianej, tyle że w skali bardziej przypominającej terminal lotniczy niż tradycyjny pawilon. Od otwarcia jako muzeum w 2012 roku stało się główną instytucją w Szanghaju poświęconą nowoczesnej chińskiej sztuce pięknej.

Budynek stoi w południowej części dzielnicy Pudong New Area, na terenie dawnego Expo 2010. Okolica wciąż zachowuje nieco otwarty, parkowy charakter typowy dla poekspozytonowego terenu, co daje muzeum dostojną i przestronną oprawę, jakiej rzadko doświadcza się przy obiektach tej wielkości w centrum Szanghaju. Najbliższe punkty orientacyjne to nabrzeże rzeki Huangpu na północy i Mercedes-Benz Arena na zachodzie.

Architektura: Pawilon stworzony, żeby robić wrażenie

Zanim zaczniesz myśleć o sztuce w środku, sam budynek domaga się uwagi. Konstrukcja mierzy około 63 metry wysokości i nawiązuje do dougong — tradycyjnego systemu drewnianych wsporników stosowanego w klasycznej chińskiej architekturze przez ponad dwa tysiące lat. Efektem jest warstwowa, wysunięta forma, która rozszerza się ku górze niczym odwrócona piramida wykonana z głębokoczerwonych stali i betonu. Z poziomu ulicy jej wizualna masa naprawdę robi wrażenie.

Fotografie elewacji najlepiej wychodzą rano, gdy niskokątne światło słoneczne podkreśla poziome warstwy fasady i eliminuje ostre odblaski spłaszczające bryłę w południe. Plac przed wejściem daje wystarczająco szerokie pole widzenia, by ująć cały budynek bez obiektywu szerokokątnego. Przy pochmurnej pogodzie czerwień fasady prezentuje się zaskakująco dobrze na tle szarego nieba — lepiej niż przy pełnym słońcu.

Jeśli interesuje cię skala architektoniczna, to miejsce naturalnie łączy się z szerszym spojrzeniem na zabudowę Pudong. Shanghai Tower i Jin Mao Tower są około 20 minut jazdy metrem stąd i razem stanowią niemal pełny przegląd tego, co Szanghaj zbudował od 1990 roku. Dla szerszego spojrzenia na historię architektury miasta, przewodnik po architekturze Szanghaju obejmuje pełne spektrum — od kolonialnych budynków Bund po panoramę Pudong.

Co w środku: Kolekcja stała

Stała kolekcja muzeum skupia się głównie na sztuce chińskiej od końca XIX wieku po czasy współczesne, z szczególnym naciskiem na malarstwo olejne, malarstwo tuszem i rzeźbę z okresu Republiki, wczesnej Chińskiej Republiki Ludowej oraz dekad po reformach po 1978 roku. Kolekcja obejmuje prace czołowych postaci nowoczesnej sztuki chińskiej i oferuje spójną narrację o tym, jak chińska kultura wizualna ewoluowała przez kolejne polityczne i społeczne przełomy.

Galerie rozmieszczone są na wielu piętrach połączonych szerokimi rampami i windami. Jedną z najczęściej omawianych prac w kolekcji stałej jest monumentalna reprodukcja panoramicznego malowidła z dynastii Song „Nad rzeką podczas Święta Qingming”, przedstawiona jako animowana instalacja cyfrowa kursująca między sekwencją dzienną i nocną. Jest popularna wśród odwiedzających w każdym wieku i przyciąga stały tłum niezależnie od tego, jakie wystawy czasowe towarzyszą jej w danym momencie.

Skala to cecha definiująca tę przestrzeń. Sufity są wyjątkowo wysokie, szczególnie na wyższych piętrach, a galerie sprawiają wrażenie przestronnych, nie zatłoczonych. Nawet w szczycie odwiedzin w weekend ogromna powierzchnia podłóg sprawia, że przez większość sal można przechodzić bez ściskania charakterystycznego dla mniejszych szanghajskich muzeów.

Wystawy czasowe i ich ceny

Obok kolekcji stałej muzeum organizuje rotacyjne wystawy specjalne, na które zazwyczaj obowiązuje osobny bilet. Ceny wahały się dotychczas w granicach 20–50 CNY, choć dokładne kwoty zmieniają się przy każdej wystawie i warto je sprawdzić na oficjalnej stronie lub przy wejściu przed zaplanowaniem wizyty. Wystawy czasowe obejmowały m.in. partnerstwa międzynarodowe, retrospektywy poszczególnych chińskich artystów oraz tematyczne przeglądy wybranych nurtów i epok.

Jeśli przyjeżdżasz głównie dla kolekcji stałej, pominięcie płatnej wystawy nie pozostawi cię z poczuciem niedosytu. Same bezpłatne galerie dostarczają wystarczająco dużo materiału na dwugodzinną wizytę. Jeśli wystawa czasowa wpisuje się w twoje zainteresowania, dodatkowy koszt jest stosunkowo skromny jak na standardy muzealnicze.

Kiedy przyjeżdżać, a kiedy lepiej unikać

Poranki od wtorku do piątku są konsekwentnie najspokojniejsze. Przybycie o 10:00 lub tuż po otwarciu pozwala swobodnie poruszać się po głównych galeriach bez rywalizacji o miejsce przy eksponatach i ławkach. Popołudnia weekendowe, zwłaszcza sobotnie, przyciągają największe tłumy skupiające się wokół animowanej instalacji Qingming i atrium na parterze.

Muzeum jest zamknięte w poniedziałki, z wyjątkiem ogólnokrajowych świąt, kiedy obowiązuje odrębny harmonogram. Ostatnie wejście o 17:00, przy zamknięciu o 18:00, to krótsze okno niż mogłoby się wydawać — biorąc pod uwagę rozmiar budynku. Jeśli przyjedziesz o 16:30, nie zobaczysz wszystkiego.

Klimat Szanghaju ma tu większy wpływ na doświadczenia, niż mogłoby się wydawać. Deszczowy sezon meiyu, zazwyczaj od czerwca do początku lipca, oraz mokre epizody związane z tajfunami od lipca do września sprawiają, że Chińskie Muzeum Sztuki to doskonały wybór na pełny dzień w zamkniętej przestrzeni. Najlepszy czas na wizytę w Szanghaju pod względem pogody to zazwyczaj kwiecień–maj lub październik–listopad, gdy temperatury sprzyjają łączeniu wizyty w muzeum z plenerowym zwiedzaniem terenu Expo i nabrzeża.

Dojazd: Praktyczne informacje o transporcie

Najwygodniejszy środek transportu publicznego to metro linia 8 do stacji China Art Museum, wyjście 3 — wysadzą cię bezpośrednio przed głównym placem budynku. Czas przejazdu z Placu Ludowego to około 20–25 minut. Metro linia 7 do stacji Yaohua Road (wyjście 1) to alternatywa z krótkim odcinkiem pieszym, przydatna, gdy przyjeżdżasz z północnego Pudong.

W pobliżu skrzyżowania Pudong Nan Road i Shangnan Road zatrzymuje się kilka linii autobusowych, m.in. 164, 454, 576, 734, 786, 818, 978, 981, Tunnel Line 1 i Zhounan Line. Autobus jest wolniejszy, ale przydatny, jeśli łączysz wizytę w muzeum z innymi przystankami w południowym Pudong lub przejeżdżasz z Puxi jednym z tunelowych połączeń.

Jeśli korzystasz z aplikacji do zamawiania przejazdów, podaj kierowcy adres: Shangnan Road 205, Pudong New Area. Didi Chuxing jest powszechnie używany w Szanghaju i akceptuje płatności w aplikacji. Pełny przegląd możliwości poruszania się po mieście znajdziesz w przewodniku po transporcie w Szanghaju, który szczegółowo omawia metro, autobusy, taksówki i aplikacje do zamawiania przejazdów.

Dostępność, praktyczne informacje i co zabrać ze sobą

Muzeum udostępnia wózki inwalidzkie oraz wózki dziecięce do wypożyczenia, a system ramp i wind sprawia, że większość pięter jest dostępna bez konieczności korzystania ze schodów. Niezależnie od tego załóż wygodne buty: podłogi w galeriach są twarde, odległości między salami znaczne, a miejsc do siedzenia w samych przestrzeniach wystawienniczych jest niewiele.

Fotografowanie jest generalnie dozwolone w galeriach stałych bez lampy błyskowej, choć poszczególne wystawy mogą mieć ograniczenia — sprawdź oznaczenia przy wejściu do każdej sali przed zrobieniem zdjęć. Wewnętrzne atrium i elewacja to jedne z najbardziej fotogenicznych przestrzeni w Pudong, warte zaplanowania pod kątem fotografii. Obiektyw szerokokątny lub tryb ultraszeroki w telefonie o wiele lepiej radzi sobie z wysokimi sufitami i dużymi formatami prac niż standardowe ogniskowe.

Na terenie muzeum działa kawiarnia i sklep muzealny. Żadne z nich nie wyróżnia się szczególnie, ale oba są przydatne na przerwę w połowie zwiedzania, bo najbliższe alternatywne kawiarnie wymagają wyjścia z kompleksu. Weź wodę, jeśli łatwo ci gorąco — skala budynku oznacza więcej chodzenia, niż większość odwiedzających się spodziewa.

Szczera ocena: Kto to pokocha, a kto może pominąć

Chińskie Muzeum Sztuki robi naprawdę imponujące wrażenie pod względem skali, głębokości kolekcji i jakości samego budynku. Dla każdego, kto interesuje się rozwojem nowoczesnej sztuki chińskiej, oferuje coś, czego trudno znaleźć gdzie indziej w Szanghaju — przy takiej kompleksowości i bezpłatnym wstępie do kolekcji głównej.

Trzeba jednak przyznać, że opisy po angielsku w galeriach stałych są nierówne. Część sal posiada szczegółowe dwujęzyczne tablice; inne oferują wyłącznie chiński tekst. Odwiedzający nieznający chińskiego mogą mieć trudności z kontekstualizowaniem niektórych sekcji. Jeśli to dla ciebie istotne, rozważ pobranie aplikacji z audioprzewodnikiem lub wizytę z przewodnikiem. Podróżnicy zaplanowani na krótki półdniowy program skupiony na Bund lub dawnej Francuskiej Koncesji mogą uznać odległość do Pudong za przeszkodę. Muzeum sprawdza się najlepiej jako punkt centralny dedykowanego dnia w Pudong, a nie szybka wycieczka. Dla szerszego spojrzenia na szanghajską scenę muzealną, najlepsze muzea w Szanghaju pomoże ci zobaczyć je w kontekście Muzeum Szanghaju, Muzeum Historii Naturalnej i Power Station of Art.

Odwiedzający lubiący sztukę współczesną prezentowaną w poprzemysłowych lub zaadaptowanych przestrzeniach mogą też chcieć porównać to doświadczenie z Power Station of Art — drugą ważną szanghajską instytucją poświęconą sztuce nowoczesnej i współczesnej, usytuowaną po drugiej stronie rzeki w dzielnicy Xuhui. Oba muzea podchodzą do tej samej szerokiej kategorii sztuki w odmienny sposób, a zobaczenie ich podczas jednego wyjazdu nagradza za porównanie.