Rembrandtplein: amsterdamski plac, który nigdy nie zasypia

Czym jest Rembrandtplein?

Rembrandtplein, czyli Plac Rembrandta, to duży prostokątny plac w samym sercu amsterdamskiego Pierścienia Kanałów. To jeden z najbardziej ruchliwych placów w mieście – jednocześnie zabytek, węzeł komunikacyjny i punkt startowy dla najbardziej zagęszczonego skupiska barów i nocnych lokali w Amsterdamie. Wstęp jest bezpłatny, a plac otwarty całą dobę, przez cały rok.

W centrum placu stoi brązowy pomnik Rembrandta van Rijna, odsłonięty w 1852 roku – jeden z najstarszych zachowanych pomników publicznych w Amsterdamie. Malarz przedstawiony jest w swobodnej, zadumani pozie, z paletą w dłoni. Wokół postumentu ustawiono zestaw brązowych postaci (kilkakrotnie zdejmowanych i ponownie instalowanych) odwzorowujących bohaterów najsłynniejszego dzieła Rembrandta – Straży Nocnej. Te naturalnej wielkości rzeźby pojawiły się tu po raz pierwszy w 2006 roku. Stworzyli je rosyjscy artyści Michaił Dronow i Aleksander Taratynow, a ich efekt jest naprawdę niezwykły: zamrożona kompozycja obrazu nagle ożywa w trójwymiarowej przestrzeni ulicy.

Plac z historią dłuższą, niż sugeruje jego nazwa

Zanim plac otrzymał imię najsłynniejszego malarza Amsterdamu, pełnił zupełnie inną rolę. Przez większość XVII i XVIII wieku funkcjonował tu targ masłem i nabiałem, zwany Botermarkt. Rolnicy i kupcy przywozili tu swoje towary z okolicznych wsi, a szerokie, płaskie proporcje placu do dziś odzwierciedlają potrzeby przestrzenne działającego targu, a nie reprezentacyjnego skweru.

Zmiana nazwy na cześć Rembrandta van Rijna – urodzonego w Lejdzie w 1606 roku, który większość swojego zawodowego życia spędził w Amsterdamie – nastąpiła w XIX wieku jako część szerszej miejskiej inicjatywy upamiętniania dziedzictwa Złotego Wieku. Pomnik z 1852 roku jest starszy od większości otaczających go kamienic, które w obecnym kształcie powstały lub zostały przebudowane pod koniec XIX i na początku XX wieku – stąd charakterystyczny klimat placu: mieszanina ozdobnych, lekko teatralnych fasad oddychających duchem tamtej epoki.

Rembrandtplein leży w obrębie Pierścienia Kanałów – wpisanej na listę UNESCO historycznej dzielnicy Amsterdamu, choć sam plac jest bardziej komercyjny niż spokojniejsze fragmenty grachtengordel. Naturalnie łączy się z Muntplein, oddalonym o około dziesięć minut spaceru na zachód, oraz z rzeką Amstel na południu.

Jak plac zmienia się przez cały dzień

Przyjdź na Rembrandtplein o 10:00 w tygodniu, a zastaniesz niemal sielską atmosferę. Kelnerzy rozstawiają krzesła na tarasach, przez okoliczne uliczki przejeżdżają dostawcze busy, a garść turystów fotografuje pomnik Rembrandta w czystym porannym świetle. To najlepszy moment, żeby spokojnie wchłonąć proporcje placu i przyjrzeć się rzeźbom Straży Nocnej bez konieczności przeciskania się przez tłumy.

Wczesnym popołudniem tarasy zaczynają się zapełniać. Plac jest dobrze nasłoneczniony w pogodne dni, a jego kawiarniany klimat rozkwita w pełni od południa. To dobry moment, żeby usiąść z kawą i obserwować ruch – mieszaninę lokalnych pracowników biurowych i turystów przemierzających trasę między Rijksmuseum a Damem. Zapach smażenia z pobliskich barów przekąskowych i cichy gwar rozmów z tarasów nadają mu wyraźnie osiedlowy charakter, kontrastujący z bardziej przytłoczonymi turystami ulicami bliżej Damu.

Po zmroku, szczególnie w weekendy, plac zmienia się niemal nie do poznania. Tarasy są pełne długo po północy, bas z okolicznych klubów przebija się w otwartą przestrzeń, a iluminowane fasady odbijają się w mokrych kocich łbach w deszczowe noce. Jest naprawdę głośno, naprawdę tłoczno i naprawdę energetycznie. Jeśli to nie twój klimat, pragmatycznym kompromisem jest wizyta między 9:00 a południem.

Co konkretnie robić na Rembrandtplein

Sam plac to przede wszystkim miejsce do zatrzymania się, obserwowania i orientacji w terenie – nie atrakcja z ustrukturyzowanym programem. Obejście go w kółko zajmuje jakieś pięć minut. Rzeźby Straży Nocnej pochłoną kolejne dziesięć. Poza tym cały urok kryje się w otoczeniu: tarasowych barach rozlewających się na bruk w ciepłe miesiące, kinach na sąsiednich uliczkach i restauracjach na każdą kieszeń.

Rembrandtplein to także przydatny geograficzny punkt odniesienia. Stąd jest blisko do kilku znanych amsterdamskich atrakcji kulturalnych, a sam plac to jeden z najlepszych punktów startowych na wieczór, który płynnie łączy drinki, kolację i dalsze zwiedzanie Pierścienia Kanałów.

Jeśli chodzi konkretnie o nocne życie, nocne życie Amsterdamu wykracza daleko poza Rembrandtplein, ale plac pozostaje jednym z najbardziej dostępnych punktów wejścia – szczególnie dla odwiedzających po raz pierwszy. Lokale tu raczej stawiają na mainstream niż na underground, co może ci odpowiadać lub nie.

Jeśli chcesz połączyć wizytę z rejsem po kanałach, rejsy po kanałach odchodzą z kilku przystanków w zasięgu krótkiego spaceru od placu. Wieczorny rejs, po którym wpadasz na drinki na Rembrandtplein, to klasyczny i sprawdzony plan wieczoru.

Jak tu dotrzeć i jak się poruszać

Plac ma własny przystanek tramwajowy – Rembrandtplein – obsługiwany przez kilka linii GVB, w tym linie 4 i 14 (w chwili pisania tego tekstu). Sprawdź aktualną mapę sieci GVB, bo amsterdamska sieć tramwajowa przeszła ostatnio zmiany. Przystanek wysadza cię dosłownie przy krawędzi placu – rzadko spotykana wygoda.

Jeśli przyjeżdżasz z Amsterdam Centraal lub okolic Waterlooplein, metro do stacji Waterlooplein (linie 51, 53, 54), a potem 5–10 minut spaceru to solidna alternatywa. Z Placu Dam zajdź pieszo w około 10–15 minut przez Rokin. Z okolic Museumplein szybciej tramwajem niż na pieszo.

Rembrandtplein naturalnie wpisuje się w dłuższy spacer po centrum Amsterdamu. Jeśli zwiedzasz na piechotę, warto połączyć go z pobliskim Magere Brug – wąskim zwodzonym mostem z XVII wieku nad Amstel, oddalonym o około 10 minut spaceru na południe.

Informacje praktyczne i kiedy odpuścić

Dostępność samego placu jest generalnie dobra. Nawierzchnia jest w większości równa, przy krawężnikach są podjazdy, a centralna strefa wokół pomników jest przejezdna bez schodów. Poszczególne lokale różnią się znacznie pod względem dostępności – jeśli masz szczególne wymagania ruchowe, sprawdź wybrane bary lub restauracje z wyprzedzeniem.

Fotograficznie najlepiej sprawdza się słabe światło: wczesny ranek dla czystych ujęć architektonicznych albo wieczór dla atmosferycznych odbić i iluminowanych fasad. Południe bywa zbyt ostre, a meble tarasowe zasłaniają widok na rzeźby.

Podróżni ceniący spokój, autentyczność i głębsze zanurzenie w lokalnej kulturze mogą uznać Rembrandtplein za rozczarowujące lub zbyt komercyjne. Plac jest jednoznacznie nastawiony na rozrywkę i gastronomię i nie oferuje warstwowej historycznej atmosfery spokojniejszych zakątków Pierścienia Kanałów. Brakuje mu też zieleni sąsiednich placów, jak Leidseplein. Jeśli szukasz miejsca bardziej przypominającego historyczną dzielnicę niż zagłębie nocnego życia, uliczki wokół Jordaan lub Begijnhof są bliższe temu klimatowi.

Żeby lepiej poznać, co obszar Pierścienia Kanałów oferuje poza głównymi placami, zajrzyj do przewodnika mniej znane atrakcje Amsterdamu – znajdziesz tam kilka spokojniejszych miejsc w zasięgu krótkiego spaceru.