Narodowe Centrum Sztuk Performatywnych: tytanowa kopuła na wodzie w Pekinie

Czym jest Narodowe Centrum Sztuk Performatywnych?

Narodowe Centrum Sztuk Performatywnych (国家大剧院, Guójiā Dàjùyuàn) stoi przy West Chang'an Avenue w dzielnicy Xicheng, bezpośrednio obok Wielkiej Hali Ludowej i kilka minut spacerem na zachód od Placu Tiananmen. Otwarto je w 2007 roku po sześcioletniej budowie, która ruszyła w 2001 roku – i jego obecność na tej ulicy wciąż potrafi zaskoczyć. Budynek nie przypomina niczego ze swojego otoczenia.

Zaprojektowany przez francuskiego architekta Paula Andreu, obiekt ma kształt półelipsoidy pokrytej tytanem i szkłem. Cała kopuła sprawia wrażenie unoszącej się nad sztucznym jeziorem, a w kompleksie mieszczą się trzy sale widowiskowe: opera, sala koncertowa i teatr.

Bilet dzienny za 40 CNY obejmuje wstęp do przestrzeni publicznych wewnątrz kopuły, rotacyjne wystawy sztuki oraz możliwość zajrzenia do sal widowiskowych, gdy nie są używane. Nie obejmuje spektaklu. Jeśli chcesz obejrzeć operę, muzykę klasyczną lub teatr, kup bilet osobno przez oficjalną stronę. Aby lepiej poznać pekiński krajobraz kulturalny, przewodnik po sztuce współczesnej w Pekinie świetnie wpisuje NCPA w kontekst innych ważnych miejsc w mieście.

Architektura: budynek, który dzieli opinię

Kiedy pod koniec lat 90. ogłoszono budowę, projekt wzbudził poważną debatę wśród chińskich architektów, urbanistów i krytyków kultury. Projekt Andreu był przez niektórych krytykowany za zderzenie z monumentalnym, osiowym charakterem otaczającej dzielnicy rządowej. Ta dyskusja nie ucichła całkowicie do dziś. Stojąc przy West Chang'an Avenue, naprawdę można wyczuć to napięcie: organiczna krzywa kopuły sąsiaduje z płaską, poziomą bryłą Wielkiej Hali Ludowej w sposób, który jest autentycznie dysonansowy.

Z bliska ten dysonans staje się ciekawszy, niż wynika to ze zdjęć. Tytanowe poszycie zmienia kolor w ciągu dnia – wygląda na srebrnoszare przy zachmurzonym zimowym świetle, a ciepło brązowieje, gdy późnopopołudniowe słońce pada na nie od południowego zachodu. Szklane pasy wokół powłoki pozwalają zobaczyć wewnętrzną konstrukcję od zewnątrz, a nocą kopuła jarzy się od środka, odbijając się w tafli jeziora. Wieczorem, gdy trwają spektakle, budynek wygląda najbardziej efektownie.

Podziemny tunel wejściowy to jeden z bardziej pamiętnych detali architektonicznych. Liczący około 80 metrów długości, flankowany zakrzywionymi szklanymi ścianami, przebiega pod jeziorem, zanim wzniesie się do centralnego foyer. Przejście przez niego w letnie popołudnie, gdy światło przesącza się przez wodę ponad głową, to naprawdę atmosferyczne przeżycie. Samo foyer jest ogromne: wyniosłe atrium z polerowanymi kamiennymi podłogami, drewnianymi panelami na ścianach i zakrzywionymi spodami trzech sal widowiskowych widocznymi powyżej.

Godziny otwarcia, bilety i dojazd

Godziny otwarcia NCPA w ciągu dnia oraz czas ostatniego wejścia mogą się zmieniać w zależności od aktualnego harmonogramu. W niektóre poniedziałki centrum jest zamknięte, chyba że ogłoszono inaczej z okazji świąt lub wydarzeń specjalnych. Przed wizytą sprawdź aktualne godziny na oficjalnej stronie – spektakle lub próby mogą ograniczać dostęp do niektórych obszarów.

Brama Północna NCPA to miejsce odbioru biletów w kasie. Przed wizytą sprawdź na oficjalnej stronie aktualne ceny biletów dziennych, zasady rezerwacji i instrukcje wejścia.

Dojazd metrem: stacja Tian'anmen West na linii 1 to kilka minut spacerem na wschód. Do budynku można też łatwo dojść pieszo z samego Placu Tiananmen, więc naturalnie łączy się go z wizytą na Placu Tiananmen lub Zakazanym Miastem w jednym poranku lub popołudniu. Aleja jest szeroka i dobrze oświetlona, ale nie ma bezpośredniego przejścia przez jezdnię do wejścia od północy z głównego bulwaru – korzystaj z oznakowanych przejść dla pieszych.

Co właściwie robić w środku?

Większość odwiedzających w ciągu dnia przemieszcza się między publicznym foyer, galeriami wystawienniczymi a korytarzami widokowymi z widokiem na sale widowiskowe. Wystawy są rotacyjne i obejmowały już tematy od historii pekińskich sztuk performatywnych po światową operę i akustykę orkiestrową. Jakość bywa różna, ale są zazwyczaj dobrze przygotowane i ciekawe, z dwujęzycznym opisem po chińsku i angielsku.

Okna widokowe do opery, sali koncertowej i teatru to jedna z bardziej wartościowych atrakcji biletu dziennego. Każda sala ma własny charakter akustyczny i wizualny. Opera mieści ponad 2000 osób i utrzymana jest w głębokiej czerwieni, z balkonem w kształcie podkowy. Sala koncertowa jest cieplejsza w wyrazie – z drewnianymi powierzchniami i zawieszonym nad sceną reflektorem. Jeśli uda ci się zajrzeć do wszystkich trzech, różnice projektowe są naprawdę warte uwagi.

Jest też taras na dachu z widokiem na okolicę – w tym na samą kopułę od zewnętrznej krawędzi – oraz linie wzroku ku Zakazanemu Miastu i Wielkiej Hali Ludowej. To jeden z mniej reklamowanych elementów wizyty i o większości pór dnia jest tu spokojniej niż w głównym foyer.

Jeśli fotografia jest priorytetem, NCPA to jeden z bardziej wdzięcznych obiektów w mieście. Przewodnik fotograficzny po Pekinie szczegółowo opisuje najlepsze kąty i pory oświetlenia, ale w skrócie: przyjedź w pierwszej godzinie po otwarciu na puste kadry wnętrz, a wróć o zmierzchu po odbicia zewnętrzne na jeziorze.

Udział w spektaklu

Repertuar NCPA obejmuje operę, koncerty orkiestrowe, muzykę kameralną, balet, tradycyjną muzykę chińską, dramat oraz międzynarodowe produkcje gościnne. Poziom jest wysoki: centrum gości Narodowy Balet Chin, Chińską Narodową Orkiestrę Symfoniczną i Chińską Narodową Operę, a przez cały rok pojawiają się tu również zagraniczne zespoły i soliści.

Ceny biletów na spektakle są bardzo zróżnicowane w zależności od miejsca i programu. Najlepiej kupować z wyprzedzeniem przez oficjalną anglojęzyczną stronę. Jeśli planujesz wieczorny spektakl, połącz go z kolacją w jednej z restauracji wokół ulicy Qianmen na południu, albo przejdź się nad jeziorem i wzdłuż alei przed spektaklem. NCPA przyda się też każdemu, kto korzysta z przewodnika po operze pekińskiej, który opisuje zarówno tradycyjne sceny opery pekińskiej, jak i nowoczesne wielkie produkcje wystawiane właśnie tutaj.

Na większość spektakli obowiązuje strój elegancko-swobodny. Foyer otwiera się na długo przed podniesieniem kurtyny – warto to wykorzystać i zwiedzić przestrzeń bez południowego tłumu. Wieczorne oświetlenie zmienia wnętrze z dziennych neutralnych kremów i drewna w coś znacznie bardziej teatralnego.

Szczera ocena: czy wizyta w ciągu dnia jest warta zachodu?

Dla większości odwiedzających bilet dzienny za 40 CNY jest wart swojej ceny, jeśli interesuje cię architektura, design lub sztuki performatywne. Budynek jest naprawdę niezwykły pod względem inżynieryjnym, a przestrzenie wewnętrzne są zadbane i spokojne w porównaniu z głównymi atrakcjami turystycznymi w pobliżu. Planuj około 90 minut swobodnego zwiedzania lub do trzech godzin, jeśli dokładnie czytasz wystawy.

Wizyta w ciągu dnia jest jednak wyraźnie doświadczeniem drugoplanowym wobec uczestnictwa w spektaklu. Jeśli twój plan pozwala na wieczorny seans, to właśnie dla takiej chwili budynek powstał. Odwiedzający, którym zależy głównie na fotografowaniu bryły z brzegu jeziora, mogą uznać cenę biletu za trudną do uzasadnienia – kopuła i jezioro są widoczne bez wchodzenia do środka.

Podróżnicy, którym bliższa jest historyczna głębia niż współczesny design, prawdopodobnie więcej satysfakcji znajdą w Świątyni Nieba lub Muzeum Stolicy w Xicheng. NCPA to niezaprzeczalny punkt orientacyjny, ale to budynek z 2007 roku, a nie cesarski Pekin – odwiedzający, którzy spodziewają się czegoś starożytnego, mogą być zaskoczeni.

Praktyczne wskazówki na wizytę

W NCPA działa kawiarnia i restauracja, choć ceny są – co przewidywalne – wyższe niż w okolicznych lokalach. Dla odwiedzających w ciągu dnia nie ma wyraźnie oznaczonych przechowalni bagażu, więc lepiej przyjść z lekką torbą. Sklep z pamiątkami na parterze oferuje programy spektakli, książki o chińskich sztukach performatywnych i skromny wybór przedmiotów designerskich związanych z budynkiem.

Wizyta zimą jest wygodna od środka, a jezioro nabiera dodatkowego uroku przy okazjonalnym zlodzeniu w styczniu i lutym. Latem centrum oferuje klimatyzowaną ulgę od upału, choć podziemny tunel może być parny w szczególnie gorące dni. Jesień, zwłaszcza październik, łączy łagodne temperatury z bezchmurnym niebem, które sprawia, że fotografia zewnętrzna wypada szczególnie dobrze.

NCPA naturalnie wpisuje się w szerszą trasę po Xicheng. Po wizycie jeziora Houhai i Shichahai są dostępne metrem lub pieszo na północ – oferują zupełnie inny rodzaj doświadczenia wody i architektury, w jednej z najbardziej klimatycznych nadjeziornych dzielnic Pekinu.