Allianz Arena i Muzeum FC Bayern: Monachijska katedra futbolu

Czym właściwie jest Allianz Arena

Allianz Arena została otwarta w 2005 roku w północnej dzielnicy Monachium – Fröttmaning. Wybudowano ją z myślą o Mistrzostwach Świata FIFA 2006, a jej projekt wyszedł spod ręki pracowni Herzog i de Meuron – tej samej szwajcarskiej firmy, która stworzyła londyńskie Tate Modern. To domowy stadion FC Bayern München, mieszczący do 75 024 widzów podczas meczów ligowych i około 70 000 w konfiguracji na rozgrywki UEFA. Mierzący 258 metrów długości, 227 metrów szerokości i 50 metrów wysokości obiekt należy do największych stadionów w Niemczech i jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych architektonicznie na świecie.

Na potrzeby meczów UEFA stadion oficjalnie nosi nazwę Munich Football Arena, choć wszyscy znają go jako Allianz Arena – od nazwy sponsora tytularnego. Muzeum FC Bayern zajmuje część południowego skrzydła kompleksu i funkcjonuje jako samodzielna atrakcja w dni bez meczów – zazwyczaj jest otwarte codziennie od 10:00 do 18:00 (aktualne godziny ostatniego wejścia warto sprawdzić na oficjalnej stronie, bo mogą się zmieniać). Muzeum w połączeniu z różnymi opcjami wycieczek po arenie tworzy spójną ofertę dla zwiedzających, która wykracza daleko poza zwykłe zdjęcie pod stadionem.

Elewacja: dlaczego sam budynek jest wart podróży

Zewnętrzna powłoka Allianz Arena składa się z 2874 poduszek ETFE (tetrafluoroetylen etylenu) – każda z nich jest niezależnie napompowana – które otulają cały stadion jednolitą białą skorupą w ciągu dnia. Po zmroku panele LED świecą na czerwono podczas domowych meczów FC Bayern München i na biało podczas meczów reprezentacji Niemiec. Efekt w ciemności, oglądany z autostrady lub zza płaskich wrzosowisk Fröttmaning, robi naprawdę duże wrażenie: świecąca bryła pozbawiona widocznych szwów czy elementów nośnych.

Za dnia stadion sprawia wrażenie rozległego, bladego, lekko obcego obiektu stojącego samotnie na płaskowyżu, zupełnie odciętego od otaczającej tkanki miejskiej. Szeroka esplanada wokół niego jest celowym zabiegiem projektowym – ma umożliwić jednoczesny przepływ 75 000 osób. Poza dniami meczów ta sama przestrzeń jest niemal niesamowicie cicha. Przechodzisz przez wietrzny betonowy plac, a stadion wypełnia cały horyzont. To bardziej park przemysłowy niż turystyczna promenada – i pierwsi odwiedzający bywają zaskoczeni tym, jak surowe i pozbawione komercyjnego zgiełku jest to dojście.

Muzeum FC Bayern od środka

Muzeum FC Bayern to nie jest zwykła wystawka z pamiątkami. Na ponad 1500 metrach kwadratowych przestrzeni ekspozycyjnej śledzi historię klubu od jego założenia w 1900 roku aż po dzisiejszy status jednego z najlepszych klubów piłkarskich na świecie. Układ jest chronologiczny, ale przeplatany tematycznymi salami poświęconymi konkretnym epokom, kampaniom w Pucharze Europy i poszczególnym zawodnikom. Poziom prezentacji jest wysoki: ekrany dotykowe, archiwalne nagrania, oryginalne stroje, trofea za szybą i interaktywne gry strzeleckie tworzą spójną całość, która nie przytłacza nadmiarem bodźców.

Sercem muzeum jest Sala Trofeów, gdzie Puchary Mistrzów, tytuły Bundesligi i Puchary Niemiec (DFB-Pokal) eksponowane są w dramatycznym oświetleniu. Sama ilość trofeów robi wrażenie nawet na zatwardziałych kibicach innych drużyn. Bezpłatny audioguide (dostępny w aktualnej ofercie) wprowadza kontekst dla tych, którzy nie śledzą na co dzień niemieckiej piłki – można z niego dowiedzieć się m.in. o Franzu Beckenbauerze, którego imię nosi dziś adres samego stadionu. Oprowadzanie z przewodnikiem kosztuje dodatkowo 10 € i odbywa się według ustalonego harmonogramu – warto sprawdzić godziny po przyjeździe.

Osoby niezwiązane z piłką nożną, które wchodzą tu z czystej ciekawości, odkryją, że muzeum wciąga bardziej, niż się spodziewały. Sekcje historyczne poświęcone niemieckiej piłce w czasach powojennych, bliskiej bankructwa historii klubu i jego transformacji w globalną markę to naprawdę ciekawe opowieści, zilustrowane wystarczającą ilością materiałów wizualnych, by utrzymać uwagę nawet niezorientowanego widza. Dzieci chętnie ciągną ku strefom interaktywnym – szczególnie do symulatora rzutu karnego i możliwości sfotografowania się z replikami trofeów.

Wycieczki po arenie: co zyskujesz poza muzeum

W połączeniu z wejściem do muzeum dostępne są dwa formaty wycieczek. Bilet Arena View (aktualnie 23 € dla dorosłych w pakiecie z muzeum) zapewnia dostęp do panoramicznego punktu widokowego wewnątrz misy stadionu – z widokiem na murawę z górnego poziomu trybun. Wycieczka Arena Tour (29 € w pakiecie z muzeum) idzie krok dalej: przechodzisz przez tunel zawodników, stajesz przy murawie, odwiedzasz salę konferencji prasowych oraz strefy VIP i medialne. Obie opcje dostępne są wyłącznie w dni bez meczów.

Dla większości odwiedzających najsilniejszym momentem jest zejście przy murawie. Trawa jest nieskazitelna, stadion panuje w kompletnej ciszy, a skala misy widziana z poziomu boiska jest zupełnie inna niż na ekranie telewizora. Sala konferencji prasowych, w której przeprowadza się wywiady po meczach, jest zaskakująco mała i ascetyczna na żywo – co paradoksalnie dodaje jej uroku. Przewodnicy na Arena Tour są zazwyczaj dobrze przygotowani i potrafią dostosować komentarz zarówno do zagorzałych kibiców, jak i do osób, które nigdy nie oglądały meczu Bundesligi.

Dojazd i praktyczne informacje logistyczne

Najprościej dojechać linią metra U6 w kierunku Garching-Hochbrück i wysiąść na stacji Fröttmaning. Stadion jest widoczny już z peronu. Ze stacji podążaj za znakami przez esplanadę w kierunku Haupteingang Süd (Główne Wejście Południowe), a następnie szukaj oznaczeń do Muzeum FC Bayern i wycieczek po arenie. Spacer zajmuje około 10 minut normalnym krokiem. Teren wokół stacji jest płaski i otwarty – bez stromych podejść ani schodów na trasie dojścia.

W dni meczów wagony U6 są przepełnione w ostatnich 45 minutach przed gwizdkiem. Jeśli wybierasz się na mecz (a nie do muzeum), zostaw sobie spory zapas czasu i przyjeżdżaj co najmniej 90 minut wcześniej. Sieć MVV to najlepszy wybór dla wszystkich odwiedzających; taksówki pod stadion mogą być drogie i powolne w przedmeczowych korkach. Jeśli potrzebujesz szerszych informacji o poruszaniu się po mieście, przewodnik po transporcie w Monachium zawiera informacje o strefach biletowych, dobowym bilecie Bayern-Ticket i nawigacji po sieci metra.

Przy stadionie dostępny jest wielopoziomowy parking, ale w dni meczów wypełnia się szybko, a zamknięcia dróg utrudniają dojazd z kilku kierunków. Na dni bez meczów, gdy odwiedzasz wyłącznie muzeum, dojazd samochodem jest wykonalny – jednak U6 nadal jest szybsza i tańsza.

Dostępność: kompleks jest opisywany jako wolny od barier w oficjalnych materiałach – z windami i trasami bez schodów między wszystkimi głównymi strefami dla zwiedzających. Osoby z niepełnosprawnościami otrzymują ulgowy bilet po okazaniu ważnej legitymacji. W przypadku specjalnych potrzeb można skontaktować się z obsługą telefonicznie pod numerem +49 89 69931-222 przed wizytą.

Kiedy przyjeżdżać i czego się spodziewać w różnych porach roku

Muzeum jest na ogół otwarte codziennie od 10:00 do 18:00 (aktualne godziny ostatniego wejścia warto zweryfikować), z wyjątkiem Bożego Narodzenia, Sylwestra, Nowego Roku i okazjonalnych innych dat, takich jak niektóre dni meczów domowych. Poza tym nie ma regularnych przerw sezonowych. Frekwencja w muzeum jest najwyższa w weekendy i podczas sezonu piłkarskiego (mniej więcej od sierpnia do maja); szczególnie soboty po meczach domowych przyciągają więcej odwiedzających łączących muzeum z atmosferą popiłkarską. Najspokojniejsze są wtorkowe, środowe i czwartkowe poranki. Jeśli podróżujesz latem w Monachium, licz się z tym, że od czerwca do sierpnia muzeum odwiedza więcej turystów z zagranicy – ale przestrzeń jest na tyle duża, że tłum nie psuje wrażeń.

Pogoda ma większy wpływ na wrażenia zewnętrzne niż na zwiedzanie muzeum. Zimą dojście esplanadą ze stacji Fröttmaning jest wystawione na działanie zimna i wiatru, który silnie wieje przez płaski teren. Ubierz się odpowiednio. Latem ta sama esplanada nie daje żadnego cienia, a elewacja ETFE odbija spore ilości ciepła. W lipcu i sierpniu komfortowiej jest przyjeżdżać wczesnym rankiem lub późnym popołudniem.

Czy warto przyjechać, jeśli nie jesteś fanem piłki nożnej?

Szczerze mówiąc: muzeum jest najlepiej przeżywane przez kogoś, kto ma choćby pobieżne zainteresowanie piłką nożną. Bogactwo treści nagradza tych, którzy potrafią połączyć nazwisko z zawodnikiem, epokę z mistrzostwem, a koszulkę z konkretnym meczem. Miłośnicy architektury znajdą elewację Allianz Arena wartą zobaczenia bez wchodzenia do środka – a widok z esplanady jest bezpłatny.

Turyści planujący szerszy dzień zwiedzania Monachium mogą połączyć tę wizytę z pobliskimi atrakcjami, zamiast robić z Allianz Areny punkt centralny całodniowego itinerarium. Muzeum BMW i BMW Welt są dostępne linią U3 i oferują podobnie nowoczesne, zakrojone na dużą skalę doświadczenie dla osób zainteresowanych niemieckim dziedzictwem przemysłowym i wzorniczym. Allianz Arena leży dalej na północ i nie da się do niej dojść z centrum pieszo – dlatego wymaga świadomego zarezerwowania sobie na nią pół dnia.

Rodziny podróżujące z dziećmi śledzącymi europejską piłkę nożną znajdą tu jedną z najlepszych propozycji za swoje pieniądze w całym Monachium. Połączenie interaktywnych ekspozycji, sali trofeów i zejścia przy murawie przemawia do dzieci od 8. roku życia. Bardzo małe dzieci (do 6 lat) wchodzą bezpłatnie, ale mogą szybciej znudzić się muzeum niż otwartą przestrzenią na zewnątrz.

Fotografowanie – co warto wiedzieć

Fotografowanie w całym muzeum jest dozwolone do użytku osobistego. Sala Trofeów to najchętniej fotografowana przestrzeń – dramatyczne tylne oświetlenie sprawdza się nawet ze smartfonem. Wycieczka Arena Tour i zejście przy murawie dają możliwość najszerszych ujęć wnętrza stadionu; najlepiej korzystać z szerokiego obiektywu lub trybu ultraszerokiego w telefonie. Lampka błyskowa przy gablotach za szybą powoduje silne odbicia – wyłącz ją przed fotografowaniem witryn z trofeami.

Do ujęcia całego budynku z zewnątrz polecamy podwyższony nasyp po zachodniej stronie esplanady – daje nieco wyższy punkt obserwacyjny i oddziela stadion od parkingu za nim. O zmierzchu w dniu meczu podświetlona elewacja jest widoczna z odległości kilku kilometrów i można ją sfotografować z wiaduktu autostradowego przy zjeździe Fröttmaning, choć wymaga to samochodu lub dłuższego spaceru.